бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЛехIдеш чебихьунти шими…

ЛехIдеш чебихьунти шими…

ХIера, шакра хIейкили каберхур дурхъаси Рабазан баз. Абзур баз дагъистанланти ва арагIеб дунъяла бусурманти дуббурцули калун, балга-дугIя дариб, садакьлуми дуртIи, жамигIятличил дарх дехIибала ва дахъал цархIилти гIяхIти баркьудлуми дурадеркIиб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулдараб илди ва азир балагьлис гьаладизаб.

 

Амма иш макьалала гъай иличила ахIен. Рабазан баз таманбиубхIели, дехIдихьиб дурхъати бурхIни. ХIера, Хала бурхIнала (ГIид аль-фитIр) байрумтачи шагьуртазибад лебилра халкь чус дурхъати ва ахIерти мер-мусаличи чарбухъун.

Шимазир цIябдешли, лехIдешли ва бугIярдешли дуцибти хъулри сагадан мицIирдиуб. Ахиратла хъули арбякьунти хала бегIтала рухI шаддиуб, чула гъамти чебаибхIели.

Илкьяйдали шила гIяхIлани чула алхунтала хIябрази кьулгьуличил зиярат дураберкIиб. Алхунти гьанбушиб, илдас дурхъати балга-дугIяра делчIун, садакьара бутIиб.

ГIур биалли абзур баз шилизибти гьести гIямрула адамтачил шадибгьуни дураберкIиб. Илди шадбариб. Илдас сагати гIямру дедибтиван бизур.

Амма байрумти кадерхурхIели шагьарланти чула мер-мусаличи чарбухъун. ГIурра хъулри дацIкадухъун. Хъулрачил дархли дучIути кьакьурбира лехIкахъиб…

ХIурматла узби ва рузби, Хала бурхIнала байрумтачи шилизи архIя дураберкIни гIяхIси саби. Амма илала дурабадра шимази шадив вашни гьатIира гIяхIси саби.

Илизибад сегъуна гIяхIдеш лебси? ХIушани хIушала дурхIни, дурхIнала дурхIни хIушачил барх хIуша акIубси мер-мусаличи букес дирудая. Илдани хIушала шиличила, тухумтачила багьудлуми мурхьдиру. Илкьяйдали шила шанти шагьарлизиб къаршибикибхIели, кумек гIеббиахъесра бурсибиру.

ВегIла биштIаси ВатIайзи шадибгьуни дураберкIес дуравхънилизиб сегъуналра цIахдеш агарагу. ГьатIира хIушала хIурмат-хатир ахъдирар. Шила адамтани хIуша далара, хIушани илди.

Ил багьандан дила узби-рузби, хъуммартида хIуша акIубти, халадаибти, дурхъати мер-муса. Хъуммартида хIушала унра-хунра, узи-урши, тухум-агьлу. Ва илдачила хIушала дурхIнази имцIали буреная. Дерхъаб хIушала гIямру!

 

 

МяхIяммадшапи Матаев

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...