Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Әлхәмдүлилләһ, изге Мөхәррәм айына ла аяҡ баҫтыҡ. Йыл башында ҡылынған ғәмәлғибәҙәттәребеҙҙең, изге эштәребеҙҙең әжер сауаптарын Аллаһу Тәғәлә бик күп мәртәбәләргә арттыра. Был айҙың унынсы көнөн Ғәшүрә көнө тип йөрөтәләр ( ғәрәпсәнән «әшәрә»«ун» тип тәржемә ителә).

Бөйөк көндә Аллаһу Тәғәлә Күк һәм Ерҙе, Ғәреш һәм Көрсиҙе, фәрештәләрҙе, атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләмде яратҡан. Пәйғәмбәрҙәр тарихына ҡағылышлы күп мөһим ваҡиғалар тап Ғәшүрә көнөнә бәйле. Ахырызаман да ошо көндә буласаҡ.

Ғәшүрә көнөн нисек үткәрергә

Был көндө саҙаҡа таратыу, яҡындарҙы, бала-сағаны ҡыуандырыу, Ҡөрьән уҡыу, башҡа яҡшы ғәмәл башҡарыу − хәйерле эш. Әбү Кәтәдә әл-Әнсари һөйләүенсә, Рәсүлебеҙ ﷺ Ғәшүрә тураһында һорашыусыларға: «Ошо көндөң ураҙаһы үткән йылдың гонаһтарын юя», − тип яуап биргән (Мөслим). Әбү Сәйет әл-Худри еткергән хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Ғәрәфә көнөндә ураҙа тотасаҡ кешенең үткән һәм артабанғы йылдарҙағы гонаһтары юйыла, Ғәшүрә көнөндәгеһе бер йылдың гонаһтарын юҡ итә» (әт-Тәбәрани).

Ибне Ғәббәс еткергән хәҙистә Ғәшүрәнең һәм ошо көндә тотасаҡ ураҙаның өҫтөнлөгө хаҡында бына ни тиелә: «Мәҙинә ҡалаһына һижрәт ҡылғас, Рәсүлебеҙ ﷺ урындағы йәһүдтәрҙең Мөхәррәм айының унынсы көнөндә ураҙа тотоуҙарына иғтибар итә һәм ошо көндө ололау сәбәбен һорай. Улар, был көндөң улар өсөн бәрәкәтле булыуын, сөнки тап ошо көндө Аллаһу Тәғәләнең Муса ғәләйһиссәләмде һәм Израил халҡын Фирғәүен һәм уның ғәсҡәренән ҡотҡарыуын һөйләп бирә». Ошо хаҡта ишеткәс, Раббыбыҙ Пәйғәмбәре ﷺ : «Башҡаларға ҡарағанда Муса ғәләйһис-сәләмде хөрмәтләргә мин яҡыныраҡмын», − тип әйткән. Шул ваҡыттан башлап, ошо көндә Рәсүлебеҙ ﷺ ураҙа тотҡан һәм быны өммәтенә лә ҡушҡан. Мосолмандарҙың ғибәҙәте йәһүдтәрҙекенән айырылып торһон өсөн, Ғәшүрә көнөнә өҫтәп, тағы ла бер көн (Мөхәррәм айының 9-сы йәки 11-се көнөндә) ураҙа тоторға бойорған.

ӘҘИЛ ИБРАҺИМОВ

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...