Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Һөт – файҙалы ризыҡ

Беҙҙең илдең халҡы һыйыр һөтөн йыш ҡуллана һәм унан һуң кәзә һөтө килә. Быға беҙҙең климат шарттары ла сәбәп булып тора. Икенсе илдәрҙә файҙалы ла, тәмле лә булған дөйә, һарыҡ һәм кокос һөттәре киң ҡулланыла.

 

Ер шарының һәр өлөшөндә һөт эсәләр. Ҡайһы бер урында бейә, инә буйвол, төньяҡ боландарын һауалар, ә ҡайһы бер урындарҙа миндаль, соя, һоло, дөгө төрҙәренән үҫемлек һөттәренә өҫтөнлөк бирәләр.

Кәзә һөтө. Ғалимдар фекеренсә, күкрәк һөтөнә составы буйынса иң яҡыны − кәзә һөтө. Ололар өсөн кәзә һөтө ҡандағы холестеринды кәметеүе менән файҙалы. Был һөт шулай уҡ бронхит, үпкә, ашҡаҙан ауырыуҙары менән сирләгәндәргә һәм һауыға башлағандарға килешәсәк.

Һарыҡ һөтө. Был һөт төрө һыйыр һөтөнә ҡарағанда күпкә майлыраҡ, ҡуйыраҡ, тәмлерәк. Унан йышыраҡ сыр эшләйҙәр. Австрия һәм Великобритания илдәрендә һарыҡ һөтө һәр кибеттә һатыла икән. Әгәр ҙә кәзә менән һарыҡ һөтөн сағыштырһаҡ, һарыҡ һөтөндә файҙалы матдәләр күберәк. Унда еңел үҙләштерелә торған кальций бар. Ул остеопороздан профилактика булып тора.

Дөйә һөтө. Дөйә һөтөнөң составында лактоза юҡ, ул тәме буйынса һыйыр һөтөнә ҡарағанда бер аҙ тоҙлораҡ. Әммә ул В һәм С витаминдарына бай. Шулай уҡ дөйә һөтөндә йөрәккә яҡшы тәъҫир итә торған туйындырылмаған майлы кислоталар бар, әммә май әҙерәк кимәлдә.

Аллаһ изге Ҡөрьән китабында һөт тураһында әйтә (мәғәнәһе): «Һәм, ысынында, хайуандарҙа ла һеҙҙең өсөн нәсихәт бар. Беҙ уларҙың ҡарынындағы нәмә һәм ҡаны араһында яһалған татлы саф һөттө һеҙгә эсерәбеҙ». («Ән-Нәхл» сүрәһе, 66-сы аят).

 

Сумая Тлисова.

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...