Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Был йәшелсә беҙҙең өҫтәлдә һирәк осрай, әммә ҡышҡыһын уның файҙалы сифаттары беҙгә бик кәрәк. Табип-терапевт, «СМ» клинкаһының диетологы Елена Тихомирова еткергән кәңәштәргә таянып, уны нисек ҡулланыу тураһында мәғлүмәт тәҡдим итәбеҙ.

Торма (редька)

 

Табип фекеренсә, тормала әсе еҫле матдәләр бар, улар ағзаларҙа ҡан йөрөшөн яҡшырта. Йәшелсә әсерәк булған һайын, файҙалыраҡ. Тормала калориялар аҙ, шуға күрә ул барлыҡ диеталар өсөн файҙалы. Әммә ашҡаҙаны ауыртҡан кешегә уны ашарға ярамай.

Шулай уҡ торманың файҙаһын унда тәшкил иткән эфир майҙары ла билдәләй. Ундағы фитонцидтар тәбиғи антибиотик булып һанала. Улар бактериялар менән яҡшы көрәшә, шуға ла ул вирусҡа ҡаршы йоғонтоло бер дауа. 100 грамм тормала С витаминының өс тәүлек дозаһы тупланған, шулай уҡ унда кремний күп.

 

Ҡара торманан нимә әҙерләргә була?

Вегетариан билмәндәре өсөн эслек

1,5 стакан онға бер йомортҡа, һыу, тоҙ ҡушып, ҡамыр баҫабыҙ. Артабан эслек өсөн 250 г торма, бер нисә йәшел һуған, 2 аш ҡалағы үҫемлек майы йәки һары май кәрәк.

Таҙартылған торманы ваҡлайбыҙ. Әсеһе бөтһөн өсөн, уны үҫемлек майында йәки һары майҙа ҡыҙҙырабыҙ. Әҙ генә ҡаймаҡ ҡушырға мөмкин. Һыуытылған торманы ваҡ итеп туралған йәшел һуған менән болғап, эслек әҙерләйбеҙ. Аҙаҡ билмәнде билдәле ысул менән эшләргә була.

 

Ҡара торманының әсеһен нисек бөтөрөргә?

Ҡара торма әсе булыу сәбәпле, кулинарияла йыш ҡулланылмай. Шуға күрә уның әсеһен бөтөрөү буйынса бер нисә ысул тәҡдим итәбеҙ.

  1. Йәшелсәне йыуып, тышын таҙартабыҙ, пластиналарға 2 см тирәһе итеп киҫәбеҙ йәки ваҡ итеп турайбыҙ. Шунан өҫтөнә һалҡын һөт ҡойоп, 30 минут тирәһе ҡалдырып торабыҙ. Әсеһе бөткән торманы һығып, һыуҙа саябыҙ. Артабан кәрәкле аҙыҡ бешерергә мөмкин.
  2. Таҙартылған һәм ваҡланған йәшелсәне 20 минутҡа һыуҙа тотабыҙ, шунан һыуҙы түгәбеҙ. Был ысулдан һуң, тормала әсеһе ҡала, әммә киҫкен тәме (горечь) бөтә.
  3. Салаттар өсөн был йәшелсәне ваҡланған кишер менән бутарға мөмкин. Кишерҙең татлылығы торманың әселеген кәметә.
  4. Ентекле итеп таҙартылған тамыр аҙыҡты ҡырғыс аша үткәреп, 3 минутҡа эҫе һыуҙа ҡалдырырға. Артабан, һыуын түгеп, тормаға лимон һутын һығырға була.
  5. Ҡырғыс аша үткәрелгән тормаға боҙ киҫәктәре менән һыуыҡ һыу ҡойоп, 20 минут тоторға. Шунан, йәшелсәне һығып, артабан кәрәкле аҙыҡ өсөн ҡулланырға мөмкин.

Тәмле һәм файҙалы ризыҡтар бешерегеҙ, һау булығыҙ!

 

Сумая Тлисова

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


«Зәйнулла ишандың фотоһы беҙҙең өйҙә элеүле торҙо...»

Сәфәрҙә йөрөргә яратам. «Йөрөгән аяҡҡа йүрмә эләгә», тигәндәй, һәр сәйәхәт ниндәйҙер яңы тәьҫораттар, ҡыҙыҡлы осрашыуҙар менән ҡыуандыра. Алыҫ Ҡаҙағстан ерендә лә шулай булды. Ҡаҙаҡ бауырҙаштарҙың: «Һеҙ башҡорттармы ни?» – тип ихлас ҡыуанып китеүенең бер ғилләһенә...


Иғтибарымды туплай алмайым

Эштәремде даими рәүештә кисектерәм. Гел көндәлек ваҡ-төйәк мәшәҡәттәр менән мәшғүлмен. Мөһим эштәрҙе гел һуңғы мәлгә ҡалдырам. Йыш ҡына эштәр йыйылып китә, уларҙы хәл иткән саҡта, ныҡ арыйым. Иғтибарымды төп эшкә йүнәлтә алмайым. Был хәлде нисек төҙәтергә? А., Наро-Фоминск ҡалаһы   Дин...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Пәйғәмбәрлектең ун икенсе йылы. Рәжәб айының 22-се төнөндә Ябраил фәрештә, Бураҡ тигән Ожмах атын алып, Пәйғәмбәр ﷺ артынан килә. Мөхәммәд ﷺ, Бураҡҡа атланып, Ябраил оҙатыуында, күҙ асып йомғансы Иерусалимда була. Улар, Мөхәммәд Пәйғәмбәргә ﷺ тиклем үк табыныу урыны булған Әл-Аҡса мәсете янына...


Ҡатын-ҡыҙ иманын һаҡлаһын!

Мөхәмәтзакир хәҙрәт Йосопов яҙған был мәҡәлә «Башҡортостан» гәзитендә, 2011 йылдың 6 апрель һанында (№68), баҫылып сыҡҡайны. Шәхсән үҙемә тәьҫире бик көслө булғанлыҡтан, материалды ташламай, айырым бер папкаға һалып ҡуйғайным. Инде ун биш йыл уҙҙы, мин уны һаман да ваҡыты-ваҡыты менән...