Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Изге эштәр байрамы

 

Бөгөн шул тиклем насар көн ине. Иртәнән бирле толҡа тапманым. Хәс тә ағыуланған кеүек булдым. Юҡ, юҡ, минең көн түгел был. Ә беләһегеҙме ни өсөн? Бөгөн Изге эштәр байрамы үткәрелә, был көндө бөтә кеше бер-береһенә ярҙам итергә тырыша. Уй-уй-уй, барығыҙҙы ла шайтан алғыры! Бына барығыҙ ҙа үлеп бөтһә, мин барлыҡ ыҙаларымдан ҡотолор инем. Ошо байрамығыҙ – Изге эштәр көнө юҡҡа сыҡһын ине ул!

 

Был көн ҡот осҡос насар булһа ла, мин барыбер хаслыҡ ҡылып өлгөрҙөм. Һа-һа-һа! Балаҫтар менән сауҙа итеүсе Фәриҙун хажиҙың башын алйотландырҙым бит. Ошо байрамға ул миллион һум хәйриә аҡсаһы бүлергә ниәтләгәйне. Ләкин мин уға был эште атҡарып сығырға ирек бирмәнем. Һа-һа-һа! Ул, яҡшы эш эшләрмен, тип уйлағайны, ләкин мин уға ҡамасаулап өлгөрҙөм. Һа-һа-һа! Ә хәҙер тарихын тыңлағыҙ.

Ул байрамға барыу ниәте менән машинаһына инеп ултырыуы булды, мин дә эргәһенә ҡунаҡланым. Яйлап ҡына уның ҡолағы эргәһенә яҡынлаштым да шыбырлай башланым: «Фәриҙун хажи! Һеҙ хәйриә өсөн бик күп сығымдар бүлдегеҙ бит. Инде хәҙер башҡаларҙың сираты». Мин был һүҙҙәрҙе әйткәс, Фәриҙун хажи: «Ләғнәт төшһөн һиңә, Шайтан!» – тине. Ләкин мин туҡтап ҡалманым. Мин уға: «Тыңла әле, Фәриҙун! Ниңә әле һин шунда уҡ шайтанды ҡарғайһың? Үткән айҙа ғына бит һин ер тетрәүенән ҡаза күргәндәргә миллион аҡса күсерҙең. Үткән айҙа яман шеш менән ауырығандарға ла ике миллион аҡса бүлдең. Теге аҙнала мәсеттә һыу эсер өсөн кулер алып ултырттың. Унан башҡа үткән айҙа ауылыңдағы мохтажлыҡ кисергән ғаиләләргә ярҙам күрһәттең».

Фәриҙун хажи телмәремдең уртаһына еткәс, ҡапыл ҡалҡынып: «Шайтан алғыры мәлғүн! Уның ҡотҡоһоноң сиге юҡ!» – тип ҡысҡырып ебәрҙе.

Һа-һа-һа! Ә бит ул хаҡлы ине. Шайтан ҡотҡоһоноң осо ла, ҡырыйы ла юҡ.

Мин яңынан уның ҡолағы эргәһенә яҡынлаштым һәм шыбырлай башланым: «Тыңла мине, Фәриҙун! Шайтанды ҡарғама. Хәйриә эштәренең дә үҙ сиге бар. Аллаһу Тәғәлә һинән бик риза. Һин мотлаҡ Йәннәткә эләгәсәкһең. Шулай булғас, аҡсаңды үҙеңә лә ҡалдыр инде».

Ошо рәүешле, мин уны шул тиклем оҙаҡ өгөтләнем, һеҙ күрһәгеҙ икән! Һа-һа-һа! Ниһайәт, Фәриҙун хажиҙы байрамға барып тормаҫҡа күндерә алдым. Эшемде бөтөргәс, ул былай тип әйтте: «Мин быйыл бик күп изге эштәр эшләнем. Етеп торор. Аллаһ бойорһа, киләһе йыл тағы хәйриә эштәре менән булашырмын».

Һа-һа-һа! Фәриҙун хажи – аҡыллы кәсепсе. Тик мин уны нисек ахмаҡландырҙым! Һа-һа-һа! Бөгөн ҡот осҡос насар, уңайһыҙ көн булһа ла, алйотландыра алдым бит. Һәм миңә был бик оҡшаны. Һа-һа-һа! Көлдәре күккә осһон был байрамығыҙҙың! Изге эштәр көнө, имеш! Һа-һа-һа!

 

Гөләмриза Хәйҙәри Әбхариҙың «Шайтан яҙмалары» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...