Имам Шәфиғи

Имам Шәфиғи

Имам Шәфиғи

Имам Әш-Шәфиғигә килгәндә – ул Мөхәммәд Идрис улы, Ғәббәс улы, Ғосман улы, Шәфиҡ улы.

 

 

Уның нәҫеле Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ нәҫеле менән Ғабдулманафта тоташа. Әл-Хафиз Ибне Хәджәр: «Ул ғилеме, тәҡүәлеге, заһитлығы, мәғрифәтселеге, үткер һүҙлелеге, Ҡөрьәнде яттан белеүе һәм шәжәрәһе буйынса имамдарҙың имамы, сөнки ул бөтөн өлкәлә лә күренекле», – тип әйткән.

Ул өҫтә һанап үтелгән өлкәләрҙә уға тиклем булған ғалимдарға ҡарағанда ла ҙурыраҡ уңышҡа ҡаҙанған. Хатта Малик ибне Әнәс, Суфьян ибне Ғуяйнат кеүек уҡытыусыларына һәм уларҙың остаздарына ҡарағанда ла имам Шәфиғи күпкә өҫтөн булған. Уның артынан донъялағы барлыҡ илдәрҙән күп халыҡ эйәргән.

Уның мәҙһәбенә эйәреүселәр көндән-көн артҡан. Бигерәк тә изге урындарҙа – Мәккәлә, Мәҙинәлә һәм Фәләстанда ла. Был өс урын һәм ундағы халыҡ − ерҙәге иң аҫыл урындар һәм иң дәрәжәле кешеләр.

Шуға ла имам Шәфиғи тураһында Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ҡорайыш ғалимы бөтөн ерҙе ғилем менән тултырыр», – тип әйтеп ҡалдырған.

Уның ысынлап та атаҡлы ғалим булыуына дүрт йыл эсендә мәҙһәбте барлыҡҡа килтереүе дәлил булып тора. Уға тиклем бер мөждәһит тә ундай кимәлгә етмәгән.

Шулай уҡ бер мәл имам Шәфиғиҙең ҡәберен икенсе урынға күсерергә булып, ер ҡаҙыусылар ҡәбер таҡталарына еткәс, ундағы хуш еҫтән барыһы ла иҫтәрен юғалта һәм артабан ҡәбергә теймәй.

Имамдың яҡшы һыҙаттары тураһында бик күп китаптар яҙылған, уларҙың һаны ҡырҡ тирәһе, тигән Әл-Хафиз.

Имам Шәфиғи 150 йылда Газа ҡалаһында тыуа. Ике йәш булғанда, уны Мәккәгә алып баралар, һәм ул шунда үҫә. Ул ете йәшендә бөтөн Ҡөрьәнде ятлай, ун йәшендә «Мүәттә» тигән китапты яттан белә. Ун биш йәшендә уға фәтүә сығарырға хоҡуҡ бирелә. Имам Шәфиғи һижри буйынса 204 йылда Мысырҙа, йома көнө, 54 йәшендә мәрхүм була.

 

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Әбү–Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

 

 

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...