Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ эскән эсемлектәр тураһында

Аллаһ Рәсүле ﷺ һәр йотом һыуҙы эсер алдынан «Бисмилләһ» тип әйткән, йотомдар араһында тын алған, һәр өс йотомдан һуң «Әлхәмдүлилләһ» тип әйтер булған. Ул һыуҙы бәләкәй йотомдар менән һурып ҡына эскән, төп күтәреп эсеп ҡуймаған. Ҡайһы берҙә бер тында бөткәнсә эскән. Һауыт эсенә тынын өрмәгән. Үҙенән ҡалған һыуҙы унан уң яҡта торған кешегә бирә торған ғәҙәте булған.

Бер заман Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ һөт менән бал ҡушылған эсемлек алып киләләр. Ул уны эсеүҙән баш тарта: «Ике төрлө эсемлек бер эсемлек кеүек һәм ике тәмләткес бер һауытта», – ти ҙә, дауам итә: «Мин һеҙҙе уны эсеүҙән тыймайым, әммә мин бөйөклөктө яратмайым һәм донъя артыҡлыҡтары өсөн яуап тотҡом килмәй».

Сәхәбәләрҙән еткерелгәнсә, Рәсүлебеҙ ﷺ, Ҡәғбә тирәләй тәүәф ҡылған саҡта, Зәм-зәм шишмәһе эргәһенә килеп, унан һыу эсергә була. Шул саҡ ул киҫмәктә (ағас һауытта) ебетелгән финиктарҙы күреп ҡала. Башҡалар килеп, ундағы финиктарҙы ашайҙар һәм шунан уҡ һыу эсәләр икән. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ киҫмәккә ҡарап: «Миңә эсергә бирегеҙ әле», − ти. Ғәббәс: «Йә Рәсүлуллаһ! Был эсемлеккә күп ҡул ҡағылған, әйҙәгеҙ мин һеҙгә өйҙән бынан таҙараҡ, өҫтө ябыулы көршәк менән һыу алып киләм», − ти. Ул ﷺ: «Юҡ. Миңә ошо һауыттан эсерегеҙ. Мин мосолмандарҙың ҡулдарының бәрәкәтен алырға теләйем», − тип, шул һауыттан эскән.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ керамиканан эшләнгән ҡомғаны булған, уны ул тәһәрәт алыр өсөн ҡулланған һәм унан эскән. Кешеләр аң ингән бәләкәй балаларын Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ өйөнә ебәрер булған. Был балаларҙы берәү ҙә ҡыумаған. Балалар Рәсүлебеҙҙең ﷺ ҡомғанында һыу тапһалар, шунан эскәндәр һәм шул һыуҙы бәрәкәт өсөн йөҙҙәренә, тәндәренә һөрткәндәр.

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ултырыуы тураһында

Күбеһенсә Рәсүлебеҙ ﷺ аяҡ сираҡтарын ҡулдары менән тотоп ултырыр булған. Ашаған саҡта, тубыҡтарын, табандарын йыйып, намаҙ үтәгән кеше һымаҡ ултырған. Ҡайһы саҡ бер тубығы икенсе тубығынан һәм бер табаны икенсе табанынан өҫтәрәк булған. «Мин – ҡол, һәм ҡол һымаҡ ултырам, һәм ҡол кеүек ашайым», − тигән.

Кешеләр менән ултырған саҡта, улар әхирәт тураһында һөйләшһәләр, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уларға ҡушылып һөйләшкән. Әгәр улар донъя тураһында әңгәмәләшһәләр, Рәсүл дә ﷺ уларға ҡушылған.

Аҙыҡ һәм эсемлектәр тураһында һүҙ сыҡһа, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҙә, уларға хөрмәт йөҙөнән, әңгәмәлә ҡатнашҡан.

Мәжлестән торғас, Аллаһ Рәсүле ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Сөбхәнәкә Аллаһуммә үә бихәмдикә әшһәдү әл лә иләһә иллә әнтә әстәғфирүкә үә әтүбү иләйк». Шунан: «Был һүҙҙәрҙе миңә Ябраил өйрәтте», − тигән.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...