Сир дауаһы

Сир дауаһы

Сир дауаһы

(Булған хәл)

 

Тыныс ҡына йәшәп ятҡан Гөлзада ауырып китте: кинәт кенә хәле бөтә, башы әйләнә, тын алыуы ауырая, хатта һөйләшә алмай. Өйҙә бөтә тәҙрәләрҙе асып бөтә, һауа етмәй, әйтерһең дә, бына-бына тын алыуы туҡтар кеүек.

 

Башта һүҙҙәрҙе һуҙып әйтһә, тора бара бөтөнләй өн-ауаздар ғына сығара, бер нимә аңлата алмай, ә үҙе бөтә белә, аңлай. Йөрәк тибеше ныҡ әкренәйә, ә ҡан баҫымы нормаға ярашлы 120/80 көйө тора. Шулай бер нисә тапҡыр ҡабатланғас, «Тиҙ ярҙам» саҡырырға булды. Өсөнсө тапҡыр килгәндә, фельдшер ҡатынды дауаханаға алып китте.

Табип-невролог Гөлзаданың һөйләшә алмай ултырғанын күреп, һелкеп-һелкеп ҡараны, уны шаярып ултыра, тип уйланы, ахыры. «Инсульттың бөтә билдәләре, тик ҡан баҫымы нормала!» – тип аптырап, ҡатынды дауаханаға һалып ҡуйҙылар. Төрлө тикшереүҙәр үтеп, укол, дарыу, системалар ала башланы. Тик барыбер шул уҡ хәл ҡабатланып торҙо: кинәт кенә күҙ алдары ҡараңғылана, башы әйләнә, һауа етмәй, тын алыуы ауырлаша, һөйләшә алмай. Тағы ниндәй дарыу яҙырға, тикшереү үткәрергә икән тип, табип та аптырай, сөнки әле үткән тикшереүҙәр, анализдар буйынса уның организмында бер ниндәй ҙә тайпылыштар табылманы, бөтә күрһәткестәр ҙә нормаға ярашлы ине.

Шулай бер көндө дауаханаға хәл белешергә тип, Гөлзаданың апаһы килде. Күстәнәстәрен тапшырғанда әсәләре биргән өшкөртөлгән тоҙҙо ла ҡалдырҙы. Әсәһе, төшөнә кергән, кемдеңдер «Сихыр! Сихыр!» тип әйткән һүҙҙәрен иҫендә ҡалдырған. Шуға ул аптырап, ҡасандыр ул яҡтарҙа йәшәгән билдәле мулланан өшкөртөлгән тоҙҙо биреп ебәргән икән. Гөлзада белгән доғаларын уҡып, шул тоҙҙо ашҡа һалып ашай башланы. Һәм нисектер уянып киткәндәй булды: был дауаханала ятып, ул бит намаҙ уҡырға онотҡан, бөтөнләй башынан сыҡҡан! Шунан барып табиптан рөхсәт һораны ла, өйгә ҡайтып килергә булды. Өйөндә тиҙ генә гөсөл ҡойоноп, өҫ кейемдәрен алыштырып, намаҙ уҡырға булды. Өйлә намаҙы булды, шикелле. Ул намаҙ уҡый, күҙҙәренән йәштәр аға, «Сихыр! Сихыр!» тигән һүҙҙәр мейеһен телгеләй. Намаҙ уҡып бөткәс тә, оҙаҡ уйланып ултырҙы. Ниндәй сихыр? Кем эшләгән? Ни өсөн? Бөтөнләй сихыр менән булашҡаны юҡ, уға ышанмай ҙа хатта. Ул тағы ла дауаханаға китте, инде үҙе менән намаҙлыҡ алды.

Палатала ятҡан ике башҡорт һәм ике рус ҡатынына биш ваҡыт намаҙ уҡыуы тураһында әйтте. Төрлө диндә булһалар ҙа, улар Гөлзаданы аңлап, тыныс ҡына ҡабул иттеләр. Ул намаҙ уҡығанда, һәр береһе эстән генә үҙҙәренең теләктәрен әйтеп, белгән доғаларын уҡып ултырыр булды. Шулай укол-системаға намаҙ, доғалар ҡушып, бергә барҙы уларҙың дауаланыуы.

Гөлзада бер көн иртәнге намаҙға иртәрәк уянды. Әле ваҡыт бар, шуға ла ул карауатта, стена яғына боролоп, ятып алырға булды. Шул саҡ стена «асылып» китте, әйтерһең дә, унда ҙур экранлы телевизор барлыҡҡа килде. Һәм башланды бик хикмәтле «тамаша»: тырнаҡтарына маникюр эшләнгән, урта йәштәге ҡатын-ҡыҙҙың матур ғына ап-аҡ ҡулы әле генә күмелгән ҡәберҙән өс семтем ер ала. Ҡәбергә ағастан ҙур тәре ҡуйылған. Һәм уның йыраҡта булғанын аңлап ята Гөлзада. Шунан теге ҡатын ҡәберҙән алған өс семтем ерҙе үлсәп һатылған (развесной) кофеға һала. Ике төрлө ҡағыҙ һауыттағы ҡәһүәнең береһенә генә һала ул ҡәбер тупрағын һәм матур ғына итеп, төрөп ҡуя. Ә «күренеш» бының менән генә бөтмәй, тағы ла дауам итә. Быныһында иһә, өлкән йәштәге ҡатындың ҡулын күрә. Ул Гөлзаданың сәстәрен алған да, «Иҫәр уҡытыусы! Иҫәр уҡытыусы!» тип, бармаҡтарына урай ҙа урай. Әйтерһең дә, сәсен урамай, ә уның башын шулай зыу килтереп әйләндерә... «Тамаша» нисек барлыҡҡа килһә, шулай юғалды. Күпмелер ваҡыт шаңҡып ятҡандан һуң, ул тороп намаҙ уҡырға булды.

Бик оҙаҡ тынғы бирмәне Гөлзадаға был хикмәтле күренеш. Ә бит ауырып китер алдынан ул тап ошондай ҡағыҙ һауыттағы кофены эсте бит. Ике ҡағыҙ тоҡсайға һалынған, матур итеп төрөлөп ябылған ҡәһүәне күстәнәскә килтергәйнеләр. Ире кофе эсмәй. Өйҙә ул ғына иртән ҡәһүә эсә. Көслө «тәбиғи биоҡушылма» һалынған күстәнәс булған икән! Икенсе ҡулды ла таныны. Ул инде Гөлзаданың уҡытыусы булып уңышлы эшләгәненә асыуы килеп, иҫәр кеше итеп, аҡылдан яҙғанын (Тәүбә!) күрергә теләгән икән. Байтаҡ йылдар үткәс, бер аят ашында был ҡулды ул тағы ла күрҙе – шул уҡ ап-аҡ ҡына, ҡабарып торған ҡулдар; ысынлап та, оло йәштәге ҡатын ине. «Минең иҫәрләнгәнемде теләргә, һиңә нимә эшләнем, ниндәй зыян килтерҙем?» – тип ҡысҡырып һорарға теләһә лә, саҡ тыйылып ҡалды ул саҡта Гөлзада...

Дауаханала бик дауа алмаһа ла (сөнки шул уҡ хәл ҡабатланып торҙо), уны сығарҙылар. Йома көн ине, шуға лә мәсеткә йома намаҙына барырға булды. Хәҙрәт аҙан әйтеп, доға-зекерҙәр уҡый башлағас, Гөлзадаға тағы ла ауыр була башланы. Һауа етмәй, тын алыуы ауыр, һәм шул уҡ ваҡытта кемдер уны мәсеттән сығырға тартҡыслай кеүек тойолдо. Түҙмәй сығып та китер ине, тик алғы рәткә барып ултырған, шуға ла башҡаларҙы мәшәҡәтләмәҫкә булды, йома намаҙын аҙағына тиклем уҡып бөттө. Мәсеттән сыҡҡанда уға хәл кереп, еңеләйеп киткәндәй булды.

Шунан икенсе көндө үк мулла бабайға китте ҡатын. Уға бөтә хәлен һөйләп бирҙе, тик сихыр тураһында өндәшмәне. Бабай өшкөрә башланы. Аят-доғалар уҡый, өрөп тә ебәрә. Гөлзада ауыҙында ҡан тәме тоя башланы, тамағына ниндәйҙер ҡан төйөрө килеп тығылған кеүек, ныҡ итеп ҡоҫаһы килә, саҡ түҙеп ултыра. Күҙ алдында бар донъя әйләнә, хәле бөтә башланы. Бабай ҙа хәлен аңланы, шикелле, «Бөгөнгә етеп торор!» – тип, өшкөрөүҙе тамамланы. Шунан ишектән сығып барғанда ғына, уны туҡтатып: «Сихыр эшләгәндәр! Бик ҡаты сихыр! Һиңә килтереп ашатҡандар! Ай-һай, бик насар эшләгәндәр! Улар ике донъяла ла яуап бирәсәктәр! Һин уларға бер ниндәй зыян, яманлыҡ эшләмәгәнһең. Уҡыған намаҙың ғына әжәлдән алып ҡалған! Шул намаҙҙарың ғына кәртә булған!» – тип ҡулы менән кәртә эшләп күрһәтте һәм намаҙҙы ҡалдырмаҫҡа, уҡырға ҡушты. Ул тағы ла ике-өс тапҡыр барҙы муллаға, барған һайын бабай сихыр эшләнгән тип өшкөрҙө, тоҙ, һыу өшкөрөп биреп ҡайтарҙы. Шулай әкренләп һауыҡты бит! Аллаһҡа шөкөр, бына инде нисә йыл улай ауырығаны юҡ.

Теге ике ҡатынды ла яҡшы белә, ниндәй уй-ниәттән сығып сихыр эшләгәндәрен дә аңланы Гөлзада. Береһенә ла барып, әрләшеп йөрөмәне, бер ниндәй насар уйҙар, теләктәр теләмәне, яман һүҙҙәр әйтмәне. Бабай әйтте бит: «Улар ике донъяла ла яуап бирәсәк!» – тип. Ысынлап та, шулайҙыр, сөнки был донъяла яуап бирә башлағандарын Хоҙай үҙе күрһәтте: тәүгеһе бик ҡаты ауырып, шешенеп ятты, донор ҡанын алып, саҡ арыу булды, ә икенсеһе Альцгеймер ауырыуына тест биреп йөрөй, тип ишетте. Был донъяла яуап биреүҙәре шуның менән генә бөтһә, ярай ҙа ул!

Сихыр бар икән. Быны үҙендә татып белде Гөлзада. Һаҡланырға, гел изге доға-теләктә булырға кәрәк! Һәм сихыр менән булашыусылар ҙа тәүбәгә килһендәр, уның өсөн ҡаты итеп яуап биреүҙе лә онотмаһындар ине! Аллаһ ярҙамынан ташлмаһын, тура юлдан яҙҙырмаһын, хаҡ диндән айырмаһын! Гел шулай теләне ҡатын һәм теләйәсәк әле, Аллаһ бирһә!

 

Айһылыу Ғүмәрова,

Дыуан районы

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


«Ғаиләбеҙҙә өс быуынды берләштереүсе көн ул – 9 Май!..»

Рубрикабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы – бар ғүмерен йәш быуынды уҡытыу-тәрбиәләү эшенә бағышлаған уҡытыусы, филология фәндәре кандидаты, хаҡлы ялға сыҡҡас, Илеш районы Дөмәй ауылы мәсетендә 16 йыл дини ғилем биргән Зәмзәмиә Әхиәр ҡыҙы Ҡазыханова.   – Йылдың иң шатлыҡлы байрамдарының...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Мине тренажер залы тураһында ике һорау борсой: 1. Күп кенә егеттәр тренажер залына йөрөй, ә унда динебеҙ ҡушҡанса кейенеп килгәндәр һирәк, шулай уҡ шундай урындарҙа ҡыҙҙар күп. Шул залға йөрөүҙән туҡтағыҙ, тип, ата-әсәләр үҙҙәренең балаларын тыя аламы? Үҙенең иренең шундай залға йөрөп...


Дөрөҫ туҡланыуҙың әһәмиәте

Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә кешене ашау һәм эсеүгә мохтаж итеп яратҡан.   Көнсығыш медицинаһы, Аллаһ тарафынан яратылғандарҙан − кеше булһынмы, хайуанмы, үҫемлекме – һәммәһенең тәбиғи торошон, сифатын һыуыҡ, йылы, ҡоро, еүеш кеүек дүрт элемент билдәләй, тип раҫлай. Дөрөҫ туҡланмау сәбәпле, ошо...