Кеше киләсәкте белә аламы?

Кеше киләсәкте белә аламы?

Кеше киләсәкте белә аламы?

Киләсәкте белеү, яҙмышты алдан әйтеү кеше затын бик боронғо осорҙарҙан уҡ ҡыҙыҡһындырған. Ҡайһы берәүҙәр был эшкә шул ҡәҙәр инеп китеп, ғүмерҙәрен заяға үткәргән. Сөнки аятта әйтелгән (мәғәнәһе):

«Күктәге һәм ерҙәге серҙәргә төшөнөү Аллаһу Тәғәләгә генә хас» («Нәхел» сүрәһе, 77-се аят).

Йә иһә икенсе аят (мәғәнәһе):

«Әйт (эй Мөхәммәд):

– Һеҙ бик тиҙ килеүен теләгән нәмә (яза) минең ихтыярымда булһа, эш шунда уҡ, һеҙҙең менән минең арала хәл ителер ине, залимдарҙы иң яҡшы белеүсе бер Аллаһтыр» («Әнғәм» сүрәһе, 58-се аят).

Был аят бөтөн мәхлүктәрҙе үҙ эсенә ала. Шуға ҡарамаҫтан, ҡайһы бер кешеләр, ендәр серҙе беләлер, тип ышана. Шул сәбәптән булһа кәрәк, Раббыбыҙ уларға, Үҙ һүҙҙәренең хаҡлығын белдереү өсөн, Сөләймән ғәләйһис-сәләмдең вафаты менән бәйле аятты иңдерә (мәғәнәһе):

«Сөләймәнде үлемгә хөкөм иттек; ләкин уның үлгәнен берәү ҙә белмәне, фәҡәт, уның таянған таяғын ҡорт ашап бөткәндән һуң, йәнһеҙ кәүҙә йығылып киткәс кенә, ендәр уның үле икәнен аңланы. Әгәр ҙә ендәр йәшерен эштәрҙе белеүсе булһалар, хурлыҡлы ғазапҡа ҡалмаҫтар ине» («Сәбә» сүрәһе, 14-се аят).

«Йәшерен серҙәрҙе бары тик Ул ғына белә. Һәм Аллаһ йәшерен серҙәрҙең асҡысын бер кемгә лә бирмәй» («Ен» сүрәһе, 26-27-се аяттар).

Ләкин кешелек тарихында һәр заман шундай кешеләр булып торған, улар үҙҙәрен пәйғәмбәрҙәр кеүек тотоп, киләсәкте белеүгә дәғүә иткән. Европала Нострадамус шундай кешеләрҙән. Ул XVI быуатта йәшәп, күрәҙәсе булараҡ танылған кеше. Сихырсы булған тип әйтергә лә була. Уның замандаштарының береһе Чарльз Уардтың һөйләүенсә, Нострадамус киләсәктәге афәт һәм бәләләр тураһында хәбәрҙар булған.

Ысынлап та, киләсәкте әйтеп биреүселәр ҙә булған, әммә улар – пәйғәмбәрҙәр. Пәйғәмбәрҙәр мөғжизәле рәүештә киләсәк тураһында хәбәр биргәндәр һәм һәр ваҡыт хаҡлы булып сыҡҡандар. Сөнки белгәндәре – үәхи, йәғни илаһи ғилем булған. Аллаһу Тәғәлә, Үҙ илселәрен ҡабул иттереү өсөн, уларға киләсәктең ҡайһы бер яҡтарын белдергән.

Ҡайһы берҙәр иһә был эште үҙҙәренә кәсеп итеп алған. Үәхи аша илаһи ғилемгә таянмаған кешеләргә киләсәкте белеү бирелмәгән. Ҡайһы берҙәр, кешеләрҙең ышаныуынан файҙаланып, шул юл менән шөһрәт һәм байлыҡ арттырған.

Беҙҙең замандашыбыҙ, материализм золмәтенән (ҡоллоғонан) ҡотолоу юлдарын эҙләгәндә, ҡайһы бер осраҡта ялғанлыҡ ҡорбанына әйләнә.

Мәшһүр ғалим П.Уитмор: «Астрология − үткән замандарҙа ла, хәҙерге көндә лә “киләсәкте күҙаллауҙың” иң көслө ысулдарының береһе» − тигән ине. Америкала һәр дүрт кешенең береһе астрология менән мауыға. Нострадамус кеүек «күрәҙәсе»ләрҙең бөгөнгө көндә лә иғтибар үҙәгендә булыуҙары шуның һөҙөмтәһе. Был проблема буйынса тикшеренеүҙәр алып барған ғалим Эрик Руссел яҙа: «Быуат башында Европала астрологтар яҡын арала буласаҡ бер һыу баҫыу тураһында хәбәр бирҙе. Йәғни, «планеталар балыҡ йондоҙлоғо аҫтында бер сафҡа теҙелгәс, донъяны һыу баҫасаҡ». Кешеләр хафаға төштө. Тыныслыҡтарын юйҙы. Һаҡланыу сараларын күрә башланы. Ниһайәт, әйтелгән ваҡыт килеп етте, әммә һыу донъяны баҫманы. Иң ҡыҙығы: ваҡыт уҙыу менән был ялған онотолдо. Һуңғараҡ астроном ғалимдар был хәбәр менән ҡыҙыҡһынып: «Балыҡ йондоҙлоғо аҫтында планеталарҙың бер сафҡа теҙелеүе ғилми яҡтан мөмкин булмаған хәл» тигән асыҡлама индерҙе».

Нострадамус кеүектәрҙең иң яҡшы ярҙамсыһы һәм бындай ялғандарҙы оноттороусы сара – ваҡыттыр. Мәҫәлән, ул, фәлән ваҡытта фәлән кешене үлтерәсәктәр, тине. Ысынлап та, ул кешене үлтерһәләр, был хәбәр сенсация була. Ғәмәлгә ашмаған осраҡта иһә был ялған аҙ ваҡыт эсендә үк онотола.

Нострадамустың 946 «күрәҙәселеге»нән бары 70-е генә раҫланған, йәғни 7%. Уның күбеһен еңел күҙаллау рәтенә индерергә мөмкин. Нострадамус үҙ күрәҙәлектәрендә, «мөҡәддәс китаптарҙан файҙаланып, астрономик хисап ярҙамында һығымталар сығарғаны» тураһында әйтеп ҡалдырған. Чарльз Уард Нострадамус тураһында: «Башватҡыстар менән һөйләргә ярата. Ҡарап торғанда – христиан, күңелендә – мәжүсиҙер. Янғын сығыуы тураһында күрәҙәлек ҡылған Поузин ҡалаһын ул үҙе яндырған», – ти.

Бернард Каппнинг иһә: «Ул һүҙҙәрҙе ҡайғылы бер абстракт ҡабыҡҡа төрөп бирә ине. Шул сәбәптән уның күрәҙәлектәре бөгөн дә иғтибар үҙәгендә», – тип әйтә. Ҡыҫҡаһы, Нострадамус – типик ялғансы. Әммә был проблеманың тағы бер ҡыҙыҡ яғы бар. Аллаһ, Әхирәт һәм тәҡдир кеүек шикһеҙ хәҡиҡәттәрҙе танырға теләмәгән материалистар ялғандарға, уйҙырмаларға бик тиҙ ышана.

Һүҙебеҙҙе йомғаҡлап, Мөхәммәд пәйғәмбәребеҙҙең (ғәләйһис-сәләм) һүҙен килтерге килә: «Бөтөн йондоҙсолар ялғансыларҙыр» (хәҙис).

 

 

Г. Ичаловтың «Илаһи мөғжизәләр» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...