Аслияб гьумералде

Дин цIигьабулел имамзаби

Дин цIигьабулел имамзаби

ГIалимзаби ккола аварагасул ﷺ ирсилал. Щайин абуни гьез аварагасдасан ﷺ бачIараб гIелму гIадамазда бичIчIизабула ва накълуги гьабула. Гьедин цоцазухъе кьун цIунула ва жакъа нилъехъеги щвана. Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Кидаго гIасруялъул ахиралда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ умматалъе витIула дин цIигьабулев чи», - ян (Байгьакъи, ХIаким).

 

Гьелъул магIна ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гIадамазухъе витIулин гIалимчи, жинца суннатги бидгIаги баян гьабулев. Гьединав гIалимчиясул пайда бусурбабазе щола, цинги гьесдалъун лъугIула гIасруялъул ахирги. Гьединал гIалимзаби, имамзаби гIемер рукIинеги бегьула.

ХIадисалда борцун гIалимзабаз абуна, тIоцебесеб гIасруялъул ахиралда дин цIигьабурав чи ГIумар ибн ГIабдулгIазиз вукIанин абун. КIиабилеб гIасруялда - имам ШафигI, лъабабилелда – гIакъидаялъул гIалим имам Абул ХIасан АшгIари, хIадисалъул гIелмуялда - Насаи, ибну Сурайж - фикъгьиялъул гIелмуялда. Гьезда гьоркьоса бищун тIадегIан вуго имам Абул ХIасан АшгIари. Щайгурелъул, гIакъидалъул гIелму бищун хирияблъун ккола Аллагьасул сипатазда хурхараб букIиналъ.

Ункъабилеб гIасруялъул ахиралда - Исфирайин, Сулуки, Бакъилани ва ИсхIакъу Ширази. Щуабилеб гIасруялъул дин цIигьабурав имамлъун ккола имам Гъазали. Анлъабилеб гIасруялъул имамзаби - Фахруддин Рази ва ХIафиз Абул Гъани. Анкьабилеб гIасруялъул - имам ибну Дакъикъ ГIид. Микьабилеб гIасруялъул ахиралда дин цIигьабурав имамлъун ккола Булкъини ва ХIафиз Зайнуддин ГIиракъи. ИчIабилеб гIасруялъул ккола имам СуютIи. АнцIабилеб гIасруялъул имам - Шамсуддин Рамли.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...