Аслияб гьумералде

Бищун талихI кьурай

Бищун талихI кьурай

Бищун талихI кьурай

Хирияв Аварагас ФатIи-матида гьикъун буго, щибин кколеб чIужугIаданалъе бищун лъикIаб жойилан абун.

 

«Чияр бихьинчиясда жий йихьунгутIи ва жинда чияр бихьинчи вихьунгутIи», - ян жаваб кьун буго гьелъ.

1 февраль ккола хIижабалъул къо. Аллагьасул амруялда нахърилълъун, аза-азар руччабаз къала кIаз. Амма лъалищха нилъеда, щиб кколеб унго-унгояб хIижабали.

ТIоцебесеб иргаялда, хIижаб ккола гьумерги кIиябго кверги хутIун, хутIарабщинаб бакI чIужугIаданалъул черхалъул бахчулеб ретIел. Гьеб букIине бегьуларо тIад къараб, гъорлъан тIомол кьер лъалеб, жинца чияр бихьинчиясул бер тIаде цIалеб хIалалъ гвангъараб яги кенчIолеб. Амма тIолабго чIегIераб ретIун хьвадулезде тIаде бер бортулеб бакIалда, гьелдасаги цIунун чIела.

ХIижабалъул магIна кколаро цохIо черх бахчи. Гьелъулъ гIемерал хIикматал руго.

– Бищун загьираб хIикма-талдасан ккола чIужугIаданалъул чорхол сахлъи цIуни, бакъул заралиял ультрафиолетиял чIораздасан щолеб заралалдаса гьей хвасарлъи. ТIомол унтабаздаса цIуни.

ХIижаб ретIуларел диналъул яцаз гьикъула нуж риидал рагIаруларищилан. РагIаруларо. Гьелъул гIаксалда, бакъул чIорал гIицIаб тIомоде тIаде рортиялъ, инсан цIикIкIун вагIарула ва гIетI бала.

– ХIижабалъ цIунула къваригIел гьечIел, чIужугIаданалъул къимат гIодобе гьабулел жалаздаса, чияца кIвар кьеялдаса, рагIаби рехиялдаса. Унго-унгояб хIалалъ Исламалда рекъон ретIа-къарай диналъул яцалдехун адаб тараб жо гьабизе яги абизе диналъул кIвар гьечIевцин бихьинчи нахъе къала. Гьелъие буго загьираб мисал, дидаго бихьараб. Школалъул болъабаздаса гъоркье лъугьунел рукIана васалги ясалги. Гьезухъ балагьун йикIарай дида халлъана, хIижаб къарай яс аскIосан унаго, гьениб чIун букIараб васазул къапилаялъ квер нахъехун бахчараблъи, лъачIогоцин гьелда хъваларедухъ. Амма кIаз ботIрода гьечIел рачIунел рихьидалин абуни, гьединаб адаб гьабичIо, гIаксалда, махсара гьабун, релъана.

Жиндир бацIцIадго цIунараб яхI-намусалдаса хирияб жо щибха букIинеб чIужугIаданалъе? Амма гьелда жиндагоги тIадаб буго, къадру хвезабулел ишаздаса рикIкIад чIезе.

Европаялъул гьанжесел, Ислам чIегIер гьабун бихьизабизе бокьарал тушбабаз абухъе, хIижаб кколаро чIужугIадан инжит гьайи, гьелъухъа эркенлъи бахъи. ГIаксалда, гьеб буго гьей кIодо гьайи. Месед ва бриллиантал нухде рехун лъицаниги толарелго гIадин, гьездасаги хирияй, жиндие къимат гьечIей чIужугIадан кинха яхча-хьван йикIине кколарей? БетIергьанас нилъер гьабулеб кIудияб тIалаб-агъаз нилъеца махIрум гьарилъун рикIкIин битIараб букIинищ?

– ХIижаб къаялъул маслихIатаз-дасан буго, гьелъ жиндирго бетIергьанчIужу, чанги ургъичIого гьарулел, нахъегIанал ишазде гъорлъе ккеялдаса цIуни. Диналда рекъон ретIа-къарай яс гьединаб бакIалде ине рекъоларо, гьелъие гьединаб жо сурараб буго, мунагьал гьаричIого тола.

ХIижабалъул шурутIал лъаларел чагIи дагьал ратила, гьезул хIакъалъулъ гIемер бицинаро. Амма руго ракIазда къалеб кIазалъул хIакъалъулъ лъаларелги руччаби. Щибха гьеб кколеб? Щулияб иманалъул къуватаб асар. МоцIрол кунчIи гIадаб рекIел бацIцIалъи. Аллагьасукьа хIинкъиялъ мунагьаздаса нахъчIвай. КъвакIараб таваккалалъ чаран гIадин сунцаго лъукъизе биччачIого цIунараб ракI. Щиб къварилъи бихьаниги, сабруялъ сверун ккураб пикру. Мунагьазулъ бищун нахъегIаназул цояб, амма бищун жиб тIибитIараб мунагь – гъибаталдаса кIал ва гIундул цIуни. Квешаб пикру цогидазул хIакъалъулъ букIиналдаса рикIкIалъи. ЖахIда-хIусудалъул нахъегIанаб махI жиндирго ракIалда чIвазе биччангутIи. Разилъиялъул ахикь гIумру гьаби, бацIцIадаб рокьиялъ жиб тIегьазабураб. Гьеле ракIалда хIижаб къаялъул магIна.

Диналъул берцинлъи жиндилъ тIасан ва жанисан загьирлъарай чIужуялдаса берцинаб щибго жо гьечIо гьаб дунялалда. Гьей ккола бищун талихI кьурайги, БетIергьанасул разилъи щвеялдаса кIудияб талихI букIунарелъул. Гьал хIикматал пайдаби цIакъ къокъ гьарун рехсон тана, лъаралъа босараб къатIра кинниги, гIакълу бугесе бащдаб рагIиги гIолин абуралда нахърилълъун.

 

Хадижат Хизриева

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Хвасарлъи

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун.    Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...