Аслияб гьумералде

ТалихI хIажат батани…

ТалихI хIажат батани…

ТалихI хIажат батани…

Гьаб заманалда цо-цоял рукIуна гIалимзаби какулел, цогидазда цеве жалго гIакъилзабилъун хIалел. Гьел ралагьуларо жидедаго битIун базе лъалареб какалъухъ, хIатта АлхIамцин цIализе лъалеб батуларо. Гьезда бичIчIуларо гIалимзабаз бицунеб жо Къуръан-хIадисалдаса босараб гIелму букIин. Гьединлъидал гIалимзабазде гIайибал гIунтIизарулев инсан ккола, Къуръан-хIадисалда хъваралда разилъуларев чи.

 

Гьединасда я дунялалда ялъуни ахираталда лъикIаб къо бихьуларо. Гьев хутIула гIалимзаби какиялъ жагьлуялда жанив тIерхьун ва хвел гIагарлъидал, щибго лъикIаб гIамал гьесухъ гьечIого. Мисалалъе, тохтурас хъвараб даруялда разилъичIого ва тохтурги какун, жиндаго ракIалде ккарабги гьабун вугев чи, кида-къадги гьалаглъичIого хутIилищ? Ахираталдайин абуни гьев чиясда ТIадегIанав Аллагьас кIал гьикъизеги буго гIалимзаби гьереси гьариялда бан.

Къуръаналда, гIалимзабазе къимат кьолеб цо аяталда, буго: «Бищун Аллагьасукьа хIинкъулел лагъзадерида гьоркьоса гIалимзаби руго», - ян («ФатIир», 28). Аллагьасукьа хIинкъулел гIадамал Гьесул вализабилъун рукIуна.

ХIадисул къудсиялда ТIадегIанав Аллагьас абун буго: «Дир валиясда данде рагъ лъазабулесда Дица рагъ лъазабула», - ян.

Гьединлъидал цIодорго рукIине ккола гIалимзабазда рагIи абиялдаса. 

ГIалимчиясул цо кинаб бугониги хатIа ккани, гьевго гIадинав гIалимчияс гьев витIизавула. Щайгурелъул, гьесдаго релълъарав гIалимчиясда гурони лъаларо гьес бицунеб жо мекъабищ яги битIарабищ бугебали. ШаргIиял хIужабиги рачун гьев витIизавизе гьесухъа гурони бажаруларо. Амма нилъ гIадал жагьилзабазда кин кIолеб гьез бицунеб жо мекъаблъун гьабизе? ШаргIиял ахIкамаздаса гIакълу ва пикру бергьинабизе нилъер ихтияр букIунарелъул.

Гьаб заманалда пуланас имамасухъе шаргIияб суал борхидал ва гьес гьев пулан къолеб хIукму къотIидал, гьев лъугьуна имамасде гIайибал чIвазе, гьев гIадилав гуревлъун чIезавизе.

ГIалимзаби ккола Аварагасул ﷺ ирсилал, Аллагьасдасан бачIараб дин жидеца тIегьазабулел гIадамал. ГIалимзабаздаса ракIал руссинарулевги ккола, Аллагьасул диналда цебе пардав гьабулев чи. Гьединлъидал нилъеца гIалимзаби какизе бегьуларо. Щайгурелъул ТIадегIанав Аллагьас аза-азар чиясда гьоркьоса гьел тIаса рищун руго дагIват гьабизеги дин цебе бачинеги. Аварагасул ﷺ ирс, ай гIелму гIадамазухъе щвезабизе тIаде босарал гIадамалги ккола гьел. Гьезие кумек гьабулеллъун рукIине ккола нилъ.

 

СагIид Залумханов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Имам Бухарил централде щвана

Узбекистаналъул Самаркъанд шагьаралда, имам Бухариясул цӀаралда бугеб халкъазда гьоркьосеб гIелмияб цӀех-рехалъул централде щвана ДРялъул гӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель, гӀелмабазул доктор МухӀаммад КъахIиби. Централъул нухмалъиялъулгун букӀараб дандчӀваялда бицана рехсараб...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...