Аслияб гьумералде

Дуеги гьебго

Дуеги гьебго

МуъминчиясулгIан лъикIаб-ги, мухIканабги, щулиябги ва киданиги алхунареб ярагъ лъилниги гьечIо. Гьебги ккола дугIа. ДугIа гьабиялъул магIнаги буго жиндир гIажизлъиялъе, пакъирлъиялъе мукIурлъун, жив вижарав Аллагьасда гьари.

 

ДугIаялъул къагIидабазул баян гIемер бицана гьаниб. КигIан такрарлъаниги ракIалдещвезабилин гьелъул аслиял шартIалги. Гьелги ккола хIалалаб квен кванай ва хIелун, ракI-ракIалъ гьари.

Бусурбабазул каламалда жанибго буго гIемераб дугIа. «Вай, дуда Аллагь гурхIаяв», «кIудияб дарамалдаса вохаяв», «баракат лъеги» ва гь.ц. ГIарабазул каламалда жанирги гIемер руго гьел. Нагагь гьелде кIал ругьунлъичIев чи ватани жиндаго тIад хIалтIун гьелда ругьун гьавизеги рекъараб букIина.

Цоцада дандгичIван ратIалъу-лелъулги аманат гьабулеб гIадат буго нилъер дугIа гьабеян абун. Гьебги кутакалда беццараб нух буго.

Гьединго руго хасал рихьизарурал заманалгун бакIал ва хIалал жиделъ дугIаялъе хехго жаваб щолел. Рузман сордо ва къо, радакь заман, рамазаналъул ахирияб анцIго къо, гIарафа къо гIадал ва цогидалги. Гьединал гIужазул милат нилъеца гьабунгутIиялъ дугIаялъе жаваб кватIулин абун дагьаб зигараги букIуна гIемерисезул.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дир ﷻ хIакъалъулъ лагъзадерица гьикъараб мехалъ, дуца гьезда абе МухIаммад ﷺ хIакълъунго, ТIадегIанав Аллагь ﷻ гIагарда вуго (щивав чи вихьулев, гьесул гьаракь рагIулев, гьесул ракIалде бачIараб хивал-пикру лъалев). Дица дугIа гьабун гьарарав чиясе жавабги кьола.

Дица ﷻ дугIаялъе жаваб гьабизе бокьарал гIадамаз дир ахIиялъе жаваб гьабун Дида ﷻ иман лъейин абе ва Дие ﷻ гIибадатги гьабейин абе. Гьедин гьабулел гIадамал битIараб нухда рукIуна», - ян (суратул «Бакъара», аят 186).

Хехго дугIаялъе жаваб щвезе цIикIкIараб хьул бугеб бакI буго балъго цоги чиясе лъикIаб дугIа гьаби. Хирияб хIадисалда буго: «Жидеда гьоркьоб пардав гьечIеб кIиго дугIа буго; жинда зулму-къварилъи гьабурасул ва диналъул вацасе гьесдаги лъачIого гьабулеб», - ян. Жеги абулеб буго: «Бищунго хехго жаваб щолеб дугIа буго рикIкIада вугес рикIкIада вугесе гьабулеб», - ян.

Нилъер гьаниб бицен буго лъикIаб дугIаялъул. Гьайгьай камуларо жиндир диналъул вацазе квешаб дугIа гьабулелги, хьандолелги, хасго руччаби. Гьезда лъазе ккола ццим бахъараб заманалда гьелъ малъараб гьабуни цIакъго мекъи ккезе, хIатта гьалаглъизе рес букIин. Щайгурелъул, хирияб хIадисалда буго: «Цониги чияс жиндир диналъул вацасе гьесдаги лъачIого дугIа гьабуни, малаикзабаз абула «дуеги гьебго» ян», - абун.

Балагьеха гьанже, квешаб дугIа гьабуниги малаикас абулеб «дуеги гьебго» абун. Жиндирго хьами жиндего буссин бугоха гьеб. Гьединаб жо гIакълу бугев чияс гьабиларо. Гьединлъидалин хьандезе бегьулареб, кинаб шаргIалъул нух бугеб бусурбанчиясе зарал гьабизе тIамулеб?

 Чияда нахъасан гьабураб дугIа жаваб хехго щолеб букIин бугелъул, лъикIаб дугIа гьабе диналъул вацазе, малаикзабаз гьарараб нужеегоги щвела. Инша Аллагь!

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Министерствоялда дандчIвана

ДРялъул ЗахӀматалъул ва социалияб цебетӀеялъул министерствоялда тӀобитӀана гьеб идараялъул ва муфтияталъул вакилзабазул данделъи. Тадбир нухда бачана хасаб рагъулаб операциялъул гӀахьалчи ва МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултановас. Гьес бицана иманалъул аслиял рахъазул...


Аллагьас ﷻ кьола ризкъи

Имам Загьидияс бицана: «Цо нухалда дун, дие бугеб ризкъи Аллагьас ﷻ азалалдаго хъвараб бугинги абун, гьелъул хIалбихьизелъун гIалахалде валагьун къватIиве вахъана.   Авлахъалде щведал кIудияб мегIер бихьун, гьелде аскIове индал, гьениб батана нохъо. Жаниве лъугьун, бищун чIегIераб...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...