Аслияб гьумералде

Рухсаби кьун руго

Рухсаби кьун руго

Рухсаби кьун руго

АлхIамдулиллагь, гьале тIаде щвана хирияб рамазан моцI. Гьаб буго умматалъул моцIин жинда абулеб, нилъее лъикIал гIамалал жеги цIикIкIун гьаризе бигьаяб, рохалилаб моцI. Гьаб моцIалъ кIал кквей щивав балугъав, гIакъилав, сахав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабунги буго.

 

Амма жидер черхалъул сахлъи гьечIел яги цогидал шаргIалъ бегьизабурал гIузраби ругел чагIазе ихтияр кьун буго кIал ккунгутIизе. БетIергьанас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьас ﷻ чиясда тIадкъаларо гьесда хIалкIолеб жо гурони», - ян (суратул «Бакъара» 286 аят). Гьединлъидал, шаргIалъ хIалал гьабуна рамазан моцIалъ цо-цо гIузраби ругел чагIазе кIал биччай.

КIал кквечIого чIеялъе яги гьеб биччаялъе руго гIузраби.

Унти. Цо чиясул кIал кквеялдалъун унти цIикIкIиналда яги халатбахъиналда хIинкъи бугони, унтиги кутакаб, жиндалъун рахIатхвей кколеб бугони, гьединав чиясе гIузру буго кIал кквечIого чIезе. Амма хадуб бецIизе тIадаб буго. Гьев (кIал биччазе гIузру бугев) чи кIал кквезе бажарулареб хIалалда вукIин шартI гьечIо, кIал кквеялдалъун кутакаб захIмалъи кколеб бугони гьесие гIузру буго кIал биччазе. Амма дагьа-макъаб унти бугев чи вугони, кIал кквеялдалъун чорхое зарал ва кутакаб гIакъуба-захIмалъи кколарев, гьединав чиясе кIал биччазе гIузру гьечIо. Кутакаб, кIал кквеялдалъун гьалаглъиялде яги чорхое кIудияб зарал ккеялда хIинкъи бугеб унти бугев чиясда тIадаб буго кIал биччазе ва хадуб рес ккарабго бецIизе.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца нужерго напсал чIваге (гьел дунялалда яги ахираталда гьалаглъиялде рачунеб кинаб бугониги жо гьабиялдалъун), хIакълъунго, Аллагь ﷻ нужеда гурхIулев вуго», - ян (сурату «ан-Нисаъ» 29 аят).

Сапар. Рамазан моцIалъ шаргIалъ бегьизабураб хIалалаб сапаралда вугев чиясеги ихтияр буго кIал биччазе. Хадуб бецIизеги тIалъула. Гьединасе шартI буго рогьел баккилалде сапаралде вахъун вукIин. Радал кIалги ккун рокъов вукIарав чи къад сапаралде вахъани, гьесие сапаралда вугин абураб гIузруги бачун кIал биччазе изну гьечIо, амма бегьула захIмалъулеб, бажарулареб хIал батани. ЗахIмалъи кколеб гьечIони, гьесие хирияб буго сапаралда кIал кквезе.

Сапаралдаса вуссун рокъове щвани, гьев чиясе хирияб буго къоялъ гIужалъул хIурмат гьабун, имсак гьабун чIезеги (квана-гьекъонгутIизе).

КIал кквеялдаса гIажизлъи. Херал чагIи ялъуни сахлъиялде хьул гьечIев чи вугони, кIал кквезе бажаруларев, гьединазда кIал кквеялдалъун хIал гьабуларо. Гьезда тIалъула щибаб биччараб кIалалъул бакIалда муд кьезе. ХIехьон кIал ккуни, муд тIаса ккола.

КIал кквезе бажаруларел чагIи ратани, мискинал жидер гьеб муд кьезе рес гьечIел, гьездаса мудги тIаса ккола.

Лъимаде йикIин ва лъимер хахизаби. Къинай ва лъимер хахизабулей гIаданалъеги рухса кьун буго кIал биччазе. Гьединал руччабазда тIалъула хадуб гьеб бецIизе. Гьез кIал жидерго черхалъе зарал ккеялдаса хIинкъун биччан батани, гьезда кIалал рецIи гуреб жо тIалъуларо. Гьединабго хIукму буго гьез кIал жидедаго ва лъимералда хIинкъун биччан батани. Амма гьез кIал гIицIго лъимер цIуниялъе гIоло яги рахь дагьлъун лъимералъе зарал ккеялда хIинкъун биччан батани, гьезда кIал бецIигун цадахъ тIалъула щибаб биччараб кIалалъухъ муд кьезеги.

Къинай яги лъимер хахизабулей чIужугIаданалъ сапаралда йикIун яги унтун кIал биччани, гьелда кIал бецIи гурони муд тIалъуларо, гьелъ кIал лъимералда хIинкъун биччанигицин.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги щивасе гьаб хирияб моцI Жив разилъуледухъ тIамизе.

 

АхIмад Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Хвасарлъи

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун.    Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана МахIачхъалаялъул  ЦIияб Хушет  поселокалде. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана поселокалъул имамгун ва жамагIатчагIазул цоцоялгун. Гьезулгун гьабураб чара-чӀвариялъулъ нижеца...


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Министерствоялда дандчIвана

ДРялъул ЗахӀматалъул ва социалияб цебетӀеялъул министерствоялда тӀобитӀана гьеб идараялъул ва муфтияталъул вакилзабазул данделъи. Тадбир нухда бачана хасаб рагъулаб операциялъул гӀахьалчи ва МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултановас. Гьес бицана иманалъул аслиял рахъазул...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...