Насигьят...

Насигьят...

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

Гъудгнин кьяляхъ

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Мистаъ гъапну:

- Сар Аллагьдин

Амриинди

Фатима йиз

Аза туври

Хпирди Аьлдиз.

Вари вучва

Гъи шагьидар.

Хъа Билали

Пай гъапIнийи

Вардиз хурмйир,

Убзу шербет

Гъап1уб йиччвкан.

 

Аят гъурху

Кьур`андиан,

Ккарагури,

ГъапIу дюаь

Сар Аллагьдиз:

«ЦIийи хизан,

Гъюрай насил

Вуз аманат

АпIураза».

 

Хъа Уьсмнан хпир,

Риш Пайгъамбрин

(Салават ва

Салам дугъаз),

 

Мединайиъ

Кечмиш хьиган,

Чан тмуну риш,

Умукусум,

Туву хпирди

Дугъу Уьсмназ.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Туври гъахьну

Мусурмнариз,

Аьсгьябариз

Насигьятар:

-Ихтиятвал

АпIинай гьа

Ширквалихьан;

Тахсир ктарди

Инсан кIубхьан;

ТIафалвалхьан

Йихьай ярхла;

МапIанай ккун

Затра гьярам;

Ккун мапIанай

Йитимарин

Гьич фукIара,

Дидин аьхир

Шулдар ужуб;

Дитну гъардшар

Дявдин женгнаъ,

Жин махьанай,

Зав`ан вари

Рябкъюри а.

 

Магълуб хьиган

Кьурайшитар,

ГучI гъабхьнийи

Варидариз.

Гьюкум, гьюрмат

Мусурмнарин

Мединайиъ

Шула гужал.

 

Кьушмар гъапIну

Уч Салимди,

Бану тухум

Гьязур дапIна

Мединайиз

Гьюжум апIуз.

Хъа вахт вуйи

Ваз шаввалин.

 

Му ляхникан

Дубхьну хабар,

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Хъади кьушмар

Ва аьсгьябар

Гъушу женгназ

Хабарсузди.

 

Дармадагъин

ГъапIу лагерь

Пис душмандин.

 

Фасикьарин

Девлет, яракь

Ва мал-къара

Пай гъапIнийи

Аьсгьябари.

 

Шубуд йигълан

Шагьриз гъафну,

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьамци гъапну:

-Магьа учвуз

Йиз насигьят,

Учвуз даккниб

Зат мапIанай;

Жарадариз

Йихь рягьимлур.

Гьюрматнаъ а

Кьувват, кьудрат,

Шул мянфяаьт

Варидариз.

Гизаф аьлхъюб

Ярамиш дар –

ЮкIв апIуру

Диди хяви.

 

Йигъ-йишв дарди

Ккахьну фикрикк,

Мюгьтал духьна

Кьурайшитар:

Фици ухьу

Дуланмиш шул?

 

ВартIан гъизгъин

Духьна Умайр:

-Узхьан фукIа

АпIуз шулдар,

Буржар казук,

Шли уьрхиди

Йиз бицIидар?

Бай ву йисир –

Магьа багьна

Йивну йикIуз

Му Мугьаммад.

 

-Хъебехъ узухъ,-

КIур Сафванди,-

Гаф тувраза

Ктирчуз буржар,

БицIидарра

Яв уьрхюрза.

 

Му гафаркан

Духьну рази,

КIур Умайри:

«Йикьрар гъабхьи!»

Дикъат учIру

ДапIну гъилинж,

Ктату агъу,

УчIву рякъюъ.

 

Аьсгьябари

Дебкку хабар

Ихь Пайгъамбриз

 

(Салават ва

Салам дугъаз),

Хаин Умайр

Мистан мурччвахъ

Ккеъна кIури.

 

Амур гъапIу

Хуз чахьна му.

ГъапIу сюгьбат

Лап маракьлу.

Умайри чан

Дердер-гъамар

Ачмиш гъапIу,

Ислам динра

ГъапIу кьабул.

Кьур`ан урхуз

Улупнийи

Аьсгьябари.

Хъади чан бай

Кьяляхъ гъушу.

 

Мюгьтал духьна

Магьа жугьдар,

Рякъ абгури

Футна ипуз

Ва гъибикьуз.

Яшлу Кайсди

Жигьил гьау,

КIваин апIуз

Жигьилариз

Чпин тарихдин

Гъушу вахтар.

 

Авс, хадрадждин

Тухмин баяр

Гъахьи гъизгъин,

Чиб-чпиз кIури

Угъраш гафар.

Гъалмагъал рякъ

Гъабхьи ачмиш.

 

Хабар дебкку

Аьсгьябари

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз).

Тухмар дишла

Уч гъапIнийи,

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьамци гъапну:

-Я, мусурмнар!

Аллагьдихьан

Нач апIинай.

КубкIна ичв кIвак

Ялав душмнин.

Сабур дапIну,

Диндин аквар

Ва дугъри рякъ

Гъитай мюгькам.

ГьапIри ачва?

Фу шул дидкан?

Уягъ йихьай,

Я, мусурмнар!

 

Гъавриъ гъахьи

Жигьил наслар,

Гъалмагълин цIа

КтIубшву дишла.

 

Жугьдарин ву

Бану Кайнук

КIуру тухум,

Ву ужудар

Устйир рукьан.

Аьгъя яракь

АпIуз дикъат.

Аьхю гъала

ДапIна шагьриъ,

Жин хьуз йишв а.

 

Базариин

Мусурмнар`ин

Шул аьлхъюри,

Сабра дарди.

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Уч гъапIнийи

Тухум думу

Ва гъапнийи:

-Лигай, жугьдар,

Сар Аллагьдиз

Рябкъюр вари,

Ихтиятди

Гъузай гьарган.

Ажугъвалхьан

Ярхла йихьай.

 

Кьурайшитар

Рякъюрачвуз,

Кьабул дапIну

Дин Аллагьдин,

Шула сикин.

Ичв гирами

ДикIбарик ка,

Урхай, узу

Сар Аллагьдин

Амриинди

Пайгъамбарди

Гъиди кIури.

Давди шулу

Му гъалмагълар.

 

Хъа жугьдари

Туву жаваб:

-Я, Мугьаммад,

Фикир апIин,

Кьурайшитар

Дарча учу,

Ачуз яракь,

Гужли кьушум,

Сарихьанра

ГучI адарчуз.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

ГъапIу сабур.

 

Шули адар

Жугьдар сикин.

Базариин

Бедуин хпир

Дийигънайи,

Ккунди лигуз

Мугъан машназ,

Гьяркатнаъ а

Мердимазар.

Дишагьлийи

Ч1игъ гъапIнийи,

Сар мусурман

Гъафи мина,

Йивну гъакIи

Жугьуд дишла,

Хъа жугьдари

ГъакIи думу –

Гьаци ккебгъу

Гъалмагъал му.

 

Бану Кайнук

КIуру тухум

Жин гъабхьнийи

Чпин гъалайиъ.

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гъушу дина,

Кьушум хъади.

 

Улихь кьушмин

Гьямза хьайи,

Пайдагъ хьади.

 

Гъала хъябкъю

Дишла душмни,

Умуд кади.

Мусурмнари

Кьялаъ тIапIу

Думу гъала,

ИпIруб-ухруб

Кьит гъабхьиган,

Буш гъахьнийи

Хаин душман.

 

Ва жугьдари

Арццу урнар,

Гъалиб гъахьи

Мусурмнар. Ва

Тахсиркрариз

 Жаза тувру –

Му шагьриан

Ут1урккуру.

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...