Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.

 

Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну.

Майдин вазлин 19-пи йигъан Мягьячгъала шагьриан Медина шагьриз рякъюъ учlвну, юкьуб сяаьтналан гьяжйири гирами жилариин ликар диву.

Сабпи нубатнаан, вари сатlиди Пайгъамбариз ﷺ салам тувуз гъушну. Пайгъамбар ﷺ фаракьат дапlнайи йишвахьна гъушган, гьяжйирин уларилан нивгъар гъягъюз хъюгънийи. Йисариинди чпи ккилигурайи ва уларииндикьан му гирами йишвар гъяркънийиш кlурайи гьяжйир магьа Пайгъамбарин ﷺ накьвдихъ дугъужвна.

Шубуд йигъан Медина шагьриъ ади, Пайгъамбарин ﷺ мистаъ гъудгнар апlури, зияратариз гъягъюри гъахьну.

Шубуд йигълан, алабхьну лизи игьрам, Мекка шагьриз рякъюъ учlву. Магьа гирами Аьрафайин йигъра улубкьну. Агъзрариинди гьяждиз дуфнайидар гвачlнин ухди Аьрафа дагъдиина гьялак гъахьи. Ярхи йигъди дюъйир апlури, гирами Кьур’ан урхури гъахьи. Му йигъ Аллагьу Тааьлайи Аьрафайиин алидарин варидарин гунгьарин аьфв апlру йигъ ву. Аьрафайин йигъ улдубчlвури хябяхъдин вахтна вари Муздалифа дерейиз гъушу. Душваъра гьацlйишваризкьан гъузну, хъасин вари машквар йигъан гвачlнинган Жамаратдиз кlикlлар йивуз гъушну. Машквран йигъан ва дидин кьяляхъ хъана кьюдсана йигъанра Мина дерейиъ гъузну, дюъйир апlури гъахьну.

Магьа гьяждин рукнар ккудукlу. Мидин кьяляхъ гьарури жвувхъан, жвуван кечмиш гъахьидарихъан Уьмра гъапlну.

Аллагьу Тааьлайин улихь чпин фарз тамам дапlну, 7 июнди табасаранлуйирин десте сагъ-саламатди багъри юрдариз кьяляхъ гъафну.

Аэропортдиъ кlуруш гьяжйириз багахьлуйир ккилигури айи. Дурарикан гьаруриз сарпир вуди гьяжйирин хил бисуз ккундийи.

Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьяждиз рякъяр арццбан, мицдар мумкинвалар хьубан гьямд ибшри – гьар йисан агъзрариинди мусурмнар гирами жилариина гъягъюра.

Гъит Аллагьу Тааьлайи варидарин гьяж кьабул апlри, гъит ихь гьарурин гележег акуб ибшри. Гьеле гьяждиз душну адрударизра Аллагьу Тааьлайи дина рякъяр ачмиш апlри! Амин!

 

 

Ильяс Расулов

 

 

 

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...