Чiалнакан

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна: «Ва ичв Агъайи гъапну: “ИлтIикIай узухьна (дюъйириинди), ва Узу учвуз жаваб...

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

Мялум вуйиси, П.К. Услариз, дагълу имбу чIалар ахтармиш апIубтIан, ихь чIалниин лихуб читинди гъабхьну.   Му ляхнин гьякьнаан дугъу гьамци...

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Гьамусяаьт Урусатдин айтIан сиясатдин асас месэлйирикан саб гьюкуматдиъ айикьан вари халкьар тек саб мегаэтносдиз дюнмиш апIуб ву - му йигълан-йигъаз...

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Дюн`яйиъ айикьан вари чIалар, чпин артмиш хьувалиъ цIийина нугъатар-диалектар арайиз дуфну, хъасин кIул`инди вуйи чIалар дюзмиш шули, саб-сабдикан...

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Гьарсаб халкьдин ва кIул`инди нсандин яшайишдиъ ишлетмиш апIури, уьмур ккабалгбаз даягъ шулайи аьгъювалар ва илим, саб наслихьан тмунубдихьна...

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Табасаран чIал ихь табасаран халкьдин миллетвал тяйин апIурайи алат ву. Ихь чIал кIул`инди чазтIан хас дару фонетикайинна морфологияйин...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

(Аьхир. 1-пи,2-пи ва 3-пи паяр улихь хьайи нумрйириъ тувна)   V.   Урус чIлнаан ихь   чIалназ  дуфнайи ...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Мялум вуйиганси, Мугьяммад пайгъамбар урхуз-бикIуз аьгъюр вуди гъахьундар, амма мусурмнариз савадлувал лазим вуйибдин думу гизаф ужиди гъаври ади...

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

ЧIал инсаниятдин зурба даягъ ва Аллагьди ухьуз тувнайи ниъматарикан саб ву. ЧIалнан кюмекниинди ухьу сар-сарихъди улхурухьа, сар-сарин гъавриъ...

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Гъидин йигъан жвуван багъри чIал ахтармиш апIуб, дидин хазинайиъ айикьан гафар, иллагьки чIалнаан адахьурайидар, гьарса-саб гавагьирарси уьрхюри,...

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан грамматика илим жигьатнаан ХХ-пи аьсрин 30-пи йисарихъанмина ахтармиш апIуз хъюгънушра ва лексикайикан сабпи мялуматар П.К....

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIалназ, вари имбу чIаларизси, чан хусуси литературайин къайдйир а. Дурари, чIалнан жюрбежюр терефар - гафарин гъурулуш, грамматика,...

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Табасаран чIал ахтармиш апIбиин гизаф йисари профессор Бейдуллагь ГьяжиКъурбанович Ханмягьмадов бегьерлуди лихури гъахьну. Дугъу ихь чIалнан жюрбежюр...

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатвалихьан вуйи дюаь №1 «Аллагьумма инни аьбдук ибну аьбдик ибну аматик наĉияти биядик, мазин фия гьюкмука аьдлюн фия...

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Шубубпи пай. (Эвел 2021-пи йисан декабрин нумрайиъ; 2-пи пай 2022-пи йисан февралин нумрайиъ) Табасаран чIалнан орфографияйин читин месэлйирик...

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью   Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз...