Чiалнакан

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна: «Ва ичв Агъайи гъапну: “ИлтIикIай узухьна (дюъйириинди), ва Узу учвуз жаваб...

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

Мялум вуйиси, П.К. Услариз, дагълу имбу чIалар ахтармиш апIубтIан, ихь чIалниин лихуб читинди гъабхьну.   Му ляхнин гьякьнаан дугъу гьамци...

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Гьамусяаьт Урусатдин айтIан сиясатдин асас месэлйирикан саб гьюкуматдиъ айикьан вари халкьар тек саб мегаэтносдиз дюнмиш апIуб ву - му йигълан-йигъаз...

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Дюн`яйиъ айикьан вари чIалар, чпин артмиш хьувалиъ цIийина нугъатар-диалектар арайиз дуфну, хъасин кIул`инди вуйи чIалар дюзмиш шули, саб-сабдикан...

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Гьарсаб халкьдин ва кIул`инди нсандин яшайишдиъ ишлетмиш апIури, уьмур ккабалгбаз даягъ шулайи аьгъювалар ва илим, саб наслихьан тмунубдихьна...

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Табасаран чIал ихь табасаран халкьдин миллетвал тяйин апIурайи алат ву. Ихь чIал кIул`инди чазтIан хас дару фонетикайинна морфологияйин...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

(Аьхир. 1-пи,2-пи ва 3-пи паяр улихь хьайи нумрйириъ тувна)   V.   Урус чIлнаан ихь   чIалназ  дуфнайи ...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Мялум вуйиганси, Мугьяммад пайгъамбар урхуз-бикIуз аьгъюр вуди гъахьундар, амма мусурмнариз савадлувал лазим вуйибдин думу гизаф ужиди гъаври ади...

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

ЧIал инсаниятдин зурба даягъ ва Аллагьди ухьуз тувнайи ниъматарикан саб ву. ЧIалнан кюмекниинди ухьу сар-сарихъди улхурухьа, сар-сарин гъавриъ...

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Гъидин йигъан жвуван багъри чIал ахтармиш апIуб, дидин хазинайиъ айикьан гафар, иллагьки чIалнаан адахьурайидар, гьарса-саб гавагьирарси уьрхюри,...

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан грамматика илим жигьатнаан ХХ-пи аьсрин 30-пи йисарихъанмина ахтармиш апIуз хъюгънушра ва лексикайикан сабпи мялуматар П.К....

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIалназ, вари имбу чIаларизси, чан хусуси литературайин къайдйир а. Дурари, чIалнан жюрбежюр терефар - гафарин гъурулуш, грамматика,...

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Табасаран чIал ахтармиш апIбиин гизаф йисари профессор Бейдуллагь ГьяжиКъурбанович Ханмягьмадов бегьерлуди лихури гъахьну. Дугъу ихь чIалнан жюрбежюр...

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатвалихьан вуйи дюаь №1 «Аллагьумма инни аьбдук ибну аьбдик ибну аматик наĉияти биядик, мазин фия гьюкмука аьдлюн фия...

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Шубубпи пай. (Эвел 2021-пи йисан декабрин нумрайиъ; 2-пи пай 2022-пи йисан февралин нумрайиъ) Табасаран чIалнан орфографияйин читин месэлйирик...

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...