Суал-жаваб

Суал-жаваб

Жвуван мал-мутму вари, ясана паяриинди сану веледдиз гъибтуз кIури назру апIуз ихтияр айинI?

Му суалнан гьякьнаан фикир тувну ккуни сакьюдар дюшюшар а:

1. Эгер адаши учв амриъ ади имбу веледарихьан фаркьвал айи сану веледдиз мал-мутму гъибтуз назру гъапIнуш, мисалназ думу илим айир, Аллагьдихьан ﷻ гучI айир вуш, дициб назру гьякьлуб шулу.

2. Эгер адаши учв амриъ ади, веледарикан сануриз мал-мутму назру гъапIнуш, гьеле думу веледарин арайиъ саб жюрейин фаркьвал адаршра, му суалнан гьякьнаан аьлимарин жюрбежюр фикрар а. Хъа аьхю пай аьлимари ва дурарин арайиан Ибн Гьяжари ва Рамлийи, хай шулу, дупна.

3. Эгер адаши мициб назр веледарикан санурин терефназди кечмиш шулайи вахтна гъапIнуш, думу назру гьякьлуб вуш-дарш имбу веледарин разивалилан асиллу ву.

(«Тугьфат аль-Мугьтаж»)

Никкдихъ хъайи бицIирин жвур кубкIу палат марцц дапIну ккундин?

Ухьуз мялум вуйиганси, жвур нечес ву ва думу кубкIу йишв тамамди марцц дапIну ккунду.

Амма, эгер 2 йис тамам дархьи (вазлин календариинди) бицIи балин жвур куркIиш ва дугъу анжагъ дадайин никктIан, ясана малин никктIан убхъурадарш, му дюшюшдиъ жвур кубкIу йишв шид кибчну гъибтра, тамамди жибкIуб чарасуз дар.

Хъа эгер дугъу шид, сокар ухураш, ашар ва жара ипIруб ипIураш, думуган жвур кубкIу йишв шид кибчну гъибтуб чIяаьн шулдар, думу тамамди дижибкIну ккунду.

Эгер никкдин смесарикан кIуруш, дурарира зиихъ къайда чIур апIуру, гьаз гъапиш душвак никктIан гъайри хъанара жюрбежюр витаминар ва жара шей`ар кади шулу.

Къайд: Гьацир бицIирин жвур палтарик кубкIиш, шид кубзайиз улихьна думу вари жвур удубчIвруганси кчIюбкьюру, хъа шид улубзуру, ясана сабан ебццуз гъибтру, хъасин шид улубзуру.

БицIи баярихьна вуйи мициб гьюкмин мяна гьадму вуки, бицIи баяр хабахъна бицIи шубартIан артухъ дисуру ва баярин жвур кубкIуз мумкинвал артухъди а, гьаддиз ухьуз ихь диндиъ му ляхнар пчIу дапIна. ДумутIанна гъайри, бицIи баярин жвуран ранг, ниъ шубаринтIан цIиб зяифвалин фаркьвал айиб ву. («Тугьфат аль-Мугьтаж»)

Жакьвар клеткайиъ уьрхюз ихтияр айин?

Жакьвар, попуган ва гь.ж. клеткайиъ уьрхюз ихтияр а, дурарин мукьмарихъ хъпехъуз, дурарин утканвализ лигуз, тамшйир апIуз, эгер дурариз зарар туврадарш ва дурар ипIрубдихъди тямин апIураш.

Му гьюкмиз далил вуди аьлимари Анас асгьябди хътапIурайи Пайгъамбарин ﷺ гьядис хура: «Пайгъамбари ﷺ кми-кмиди учухъди гафар апIури шуйи ва йиз гъардашлин Нуайр кIуру ччвур али жакьв гъабчIиган, зарафат апIури гьерху: «Я Абу Уьмайр, яв Нуайриз фу гъабхьну?”» (аль-Бухари).

(«Фатгь аль-Бари», «Ашраф аль-Васаиль иля фахм аш-Шамаиль»)

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...