Вахтар гъягъюра…

Вахтар гъягъюра…

Йигълан-йигъаз Гирами Кьур’андиъ дупнайибдихъди, Пайгъамбарин ﷺ гьядисарихъди гъягъюз читин шула. Хусуси вуди жигьил наслариз. Пайгъамбари ﷺ дупна, ухьу жвуван вари уьмур Ислам аьгъю апIбаз ва Аллагьу Тааьлайиз ибадат апIбаз тувну ккунду, кIури.

Дугъриданна ухькан гьарсар Исламдиъ бабкан шула, амма, гьяйифки, хъасин гьарури чаз ккунибсиб уьмрин рякъ ктабгъуру. Ухькан сарихьанра ва гьич сабанра, саб дакьикьайилан, саб сяаьтдилан, сад йигълан чакан фу шулуш, аьгъю апIуз даршул. Саспи вахтари гьацдар фикрар шулуки, узу жигьилди имиза, узу уьмур хъапIну ккунду, йиз жандиъ фукьан вушра кьувват айиз - гьамцдар фикрар апIури, му касдин вари уьмур гъябгъюру. Ухьу фикрар апIурхьа, мурад-метлебар дивурхьа, уьмриъ ужуб хъуркьувалар апIуз ккундухьуз, хъа амма ухьу думу фикрарихъ хъмиди, уьмур кьатI шулу…

Фикир апIухьа, эгер гьарсар касдиз чав фукьан вахтна яшамиш шлуб аьгъяйиш, фу вахтна му дюн’яйилан гъягъруб аьгъяйиш, дугъу фициб уьмур хъапIуйкIан, уьмрин чаз тувнайи вахт фици гьапIуйкIан?! Саспи вахтари гьаму дюн’яйин кучIликк гьадмукьан ижмиди ккахъну шулхьаки, гьеле ухьу Аллагьу Тааьлайи фу бадали халкь дапIнаш, кIваъланра кмиди гьапIрахьа. Хъа фу бадали Агъайи ухьу халкь дапIна? Аллагьу Тааьлайи дупна: «Узу учву халкь гъапIунза анжагъ узуз ибадат апIуз».

Му гафар кIваълан гьаъну, гьарсари чаз ккуниси уьмур хъапIра! Саспидарин вари ужу ву: гъазанж а, ипIруб-алабхьруб а, хъуркьувалар шула. Хъа тмундаринсана кIуруш, гъазанж хизандиз гьубкIруси хьпан бадали, фукьан зегьмет зигуру, фукьан читинвалар ккадауру. Ухьуз аьгъяхьузки, гъийин йигъан гьякьлуди аьхю гъазанжар апIуз лап читинди ву, иллагьки, эгер увухъ аьхю хизанра хъади вуш. Гьаци вуйиган, саспидар чпин ватан дипну, жара йишвариз гъазанждиз гъягъюру. Ав, думу хай шлу ляхин ву, эгер уву Аллагьу Тааьла кIваълан гьаурдарш.

Хъа ихь саспидарин фици шулу, ухьу гъазанжариъ айиган жвумийин гъудган ккадапIурхьа, гъудгнар тамам апIурдархьа. Гьаз, фу бадали? Аьхю гъазанж бадали?! КIваинди гъибтай, гьюрматлу мусурмнар: уву наан ашра, уву фужди лихури ашра, Аллагьу Тааьлайи уву фу бадали халкь дапIнайир вуш кIваълан гьапIну ккундар. Гьаз вуш бязи мусурмнари чпи жара йишваз гъушган, жвуван Аллагьу Тааьайин улихь вуйи фарзар тамам апIуз начар апIуру.

Дурариз чпихъди лихурайи имбу гъудган дарапIрударихьан утамишди шулу. Гьаз? Уву дураризра нумуна духьну ккунду, уву дураризра Аллагьу Тааьлайин гаф дупну ккунду. Му ляхнариз дикъатниинди фикир тув, аьзиз гъардаш, ва Аллагьу Тааьла кIваълан магьаан. Ухьу мусурмнар вухьа, ухьу Аллагьу Тааьлайин лукIар вухьа. Гьарсар мусурман касдин кIваъ Аллагьу Тааьлайихьан гучI’вал ади ккунду, Аллагьу ТааьлайиктIан гъайри, сарикра миж кивну ккундар.

Гьюрматлу мусурмнар, йиз ккуни гъардшар ва чйир, ухькан гьаруриз чан улупнайи вахт дебккна. Гъачай думу вахт Аллагьу Тааьла рази шлуганси, ухьуз гьадму вахт тувур рази шлуганси гьапIуз чалишмиш шухьа. Аллагьу Тааьлайикан учвузра, узузра анжагъ ужувлар ккун апIураза, йиз ккуни гъардшар ва чйир!

АМИНА АЬЛИБЕКОВА

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...