«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» урхбалан кьяляхъ Кьур’андиан сура урхуб суннат ву. Дурар гвачIниндин кьюбиб ракааьтариъ ва имбу гъудгнарин сабпина кьюбпи ракааьтариъ урхуру. Шубубпи, юкьубпи ракааьтариъ урхуб суннат дар. ВаритIан цIиб шубуб аяткьан урхуру. Аьхю сурайин гьацI урхбаътIан бицIи сура тамамди урхбаъ саваб артухъ а. Пайгъамбарихьан ﷺ дуфнайиганси, жюрбежюр гъудгнариъ Дугъу улупнайи сурйир урхуб суннат ву.

 

Гъудгнин гьарсаб ис ва за шлу йишварихь «Аллагьу акбар» кIуру. Саб рукниан тмунубдихьна рукьайизкьан «Аллагьу акбар» кIури ирифуб ужи ву. Хъа рукуъдиан за шлуган, «Самиаь Ллагьу лиман гьямидагь» кIуру.

Имамдиз, гъудгник кучIвруган ва гьацира ис ва за шлуган, «Аллагьу акбар» ягъалди пуб суннат ву.

Гъудган апIурайири «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ фицдар аятар гъурхишра, ясана саб аят кьюби ракааьтариъ гъурхишра, суннат апIувал гьисаб шула.

Рякъюъ адру касди, ясана ярхи гъудган апIуз рази вуйи жямяаьтдин имамди гвачIниндин гъудгниъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Гьюжурат» сура ва «Аьммайин» арайиъ айи ярхи сурйир аятар урхуб суннат ву. Хъа лисундин гъудгниъ - гьаму сурйирикан жикъидарстар. Хъа гвачIиндин ва йишвандин гъудгнариъ - «Аьмма» сурайихъан «Ваддугья» сурайихъна вуйидарикан, хъа лавландин гъудгниъ - «Ваддугья» сурайихъан Кьур’ан ккудубкIайизкьан вуйидарикан.

Жвумийин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ ва жвуми йигъандин хъитIирхбандин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «аль-Жумаь» сура, хъа кьюбпибдиъ «аль-Мунафикьин» сура урхуб ужи ву. Ясана сабпибдиъ сура «Аъла», кьюбпибдиъ «Гьашиягь» урхуб ужи ву.

Жвуми йигъандин гвачIниндин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «Алиф лам мим танзил», хъа кьюбпибдиъ «Гьал ата» урхуб ужи ву, ва гьаму къайда уьбхюбра ужи ву.

Жвуми йигъандин лавландин гъудгниъ ва гьарсар рякъюъ айири чан гвачIниндин гъудгниъ гьарган сабпи ракааьтдиъ «аль-Кафирун», хъа кьюбпибдиъ «Кьул гьуваллагьу» урхуб суннат ву.

 

Муслим Аьбдулаев

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...