НивкIуз гъягъруган му аятар дурурхди мигъитан

НивкIуз гъягъруган му аятар дурурхди мигъитан

НивкIуз гъягъруган му аятар дурурхди мигъитан

Ухьуз аьгъюганси, гирами Кьур’ан урхувал мусурман касдиз айи варитIан аьхю ужувларикан ва ибадатарикан саб гьисаб шула. Гирами Кьур’ан кми-кмиди ва шлукьан гизаф урхури гъахьиш, ужи ву. Вари Кьур’ан хъади-хъади ккебгъну ккудубкIайиз гъурхиш, хъанара ужу ву.

 

Гирами Кьур’андиъ саб фулани вахтна, фулану ляхин апIруган, урхуб ужу вуйи аятар, сурйир а.

НивкIуз гъягъюрайи кас ахиратдиз гъягъюрайирик мисал ву. Гьаци вуйиган, нивкIухьнара ахиратдихьнаси гьязур духьну ккунду. Жюрбежюр дюъйир урхуб, сурйир, аятар урхуб – гьамрар тамам апIуб гьязур хьуваликан гьисаб шула.

Гирами Кьур’андиан вуйи ва Аллагьу Тааьлайи артухъ саваб туврударикан саб вуди «аль-Бакьара» сурайин аьхиримжи аятар гьисаб шула. Му аятарин заанваликан Пайгъамбарихьан ﷺ гизаф гьядисар дуфна.

Абу Масъуд Аль-Ансарийи Пайгъамбарин ﷺ гьядис хура:

 

مَنْ قَرَأَ بِالآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِى لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ

 

«Фуну касди йишвну «аль-Бакьара» сурайин аьхиримжи кьюб аят гъурхиш, ари гьадрар чIяаьн шула». (Бухари, 5009; Муслим, 807).

Аьбдуррагьман ибн Язидди гъапну: «Узуз Абу Масъуд Кябайилан тIаваф апIури гъяркъган, дугъхьан мидин гьякьнаан гьерхза, ва дугъу узуз Пайгъамбарихьан ﷺ гьаму гьядис ктибтну».

Имам Ан-Нававийи му гьядисдиз мяна туври, гъапну: «Дупнаки, ари гьаму аятар урхувал йишвандин ибадатдин ерина чIяаьн шулу, ясана йишвандин арайиъ инсан шейтIнихьан уьрхюз чIяаьн шулу, ясана вари чIурубдихьан уьрхюз чIяаьн шулу. Му гафариъ гьаму ухьу гъапидар вари а» («Шаргь Сагьигь Муслим», 6/417).

Ибн Аьббасди хура: «Саб ражари Жабраил малаик Пайгъамбарин ﷺ багахь дуснайи вахтна, дугъаз заълан гъюрайи сес гъеебхьу. Жабраили, заваризди лигури, гъапи: «Магьа гьамусяаьт заварин раккнан арццну. Дурар гъи арццдар ву, хъа гъидизкьан дурар арццнадайи». Гьадму раккнарианмина малаик ис гъахьну. Жабраили гъапи: "Гъийин йигъазкьан ис дархьи малаик гьамус ис гъахьну". Думу малаик гъафиган, салам тувну, гъапи: "Увуз туву кьюб аквниин рази йихь, яв улихь яшамиш шули гъахьи гьич сар пайгъамбаризкьан дурар тувнадар. Думу сура «Аль-Фатигья» ва «Бакьара» сурайин аьхиримжи аятар ву, ва дурарикан уву фунуб гъурхишра, уву ккун гъапIуб увуз тувди».

Мулла Аьли Аль-Кьарийи, му гьядисдиз мяна туври, гъапну: «Яни дугъаз гьадушваъ фтикан дупнаш, ари гьадму хьибди. Хъа дуаь адру аятар вуди, гьямд апIбан аятар урхбан дугъаз саваб хьибди» («Миркьат аль-масабигь»).

Ибн Аьллянди, му гьядисдиз мяна туври, дибикIна: «Мушваъ дупнаки, имбу аятар урхбантIан гьаму аятар урхбан гизаф савабар тувди» («Далил аль-фалигьин»).

Ан-Нуъман ибн Баширийи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

 

إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ بِأَلْفَيْ عَامٍ، أَنْزَلَ مِنْهُ آيَتَيْنِ خَتَمَ بِهِمَا سُورَةَ الْبَقَرَةِ، وَلاَ يُقْرَآنِ فِي دَارٍ ثَلاَثَ لَيَالٍ فَيَقْرَبُهَا شَيْطَانٌ

 

«Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайи жилар-завар халкь апIайиз 2000 йис улихь гьаму Китаб гъибикIну ва Дугъу думу китабдиан сура «аль-Бакьарайин» ккудубкIру кьюб аят гьаъну. Ва шубуд йишвандин арайиъ думу хулаъ му аятар гъурхиш, шайтIан думу хулахьна багахь даршул». (Тирмизи, 2882).

Му аятарин заанваликан хъанара улхуз шулу, хъа урхуз ккунириз гьаму ухьу улупу гьядисарра чIяаьн ву.

Фуну касди йишвандин вахтна, тIагърувал дарапIди, гьаму аятар урхури гъахьиш, гьадрар себеб духьну, Аллагьу Тааьлайи думу хал ва душваъ яшамиш шулайидар шейтIнихьан ва диди тувру зарарнахьан уьрхиди.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз мянфяаьт айи ляхнар артухъди апIуз мумкинвал туври! Амин!

 

Салават Къурбанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...