Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.

Саб ражари бай фици-вуш думу хулазди учIвган, дугъаз вари цал ккумарихъди кабцIну рябкъюру. Мюгьтал гъахьири, му фу вуйкIан кIури, гьерху. Адаши жаваб туву: «Гьар ражари уву узуз гиран ктапIган, узу саб ккум йивури гъахьунза!..» Швумал гъахьи бали адашикан ккун апIуз хъюгъю: «Хил алдабгъ, адаш, узу увуз гиран шуваликан фикир апIури гъахьундайза! Гьаму йигъланмина уву анжагъ рази ктаидизаву ва гьар ражари узхьан уву рази ктауз гъабхьиган, цалиъ айи ккумар са-сабди адагъуз хъюгъ».

Бали чав туву гаф тамам апIуз хъюгъю ва улубкьну гьациб йигъ - цалиъ сабкьан ккум имдруб. Думуган дугъу чан адашиз шадди гъапну: «Гьямд ибшри Аллагьдиз, магьа сабкьан ккум имдар!» Хъа адаши гъапну: «Рябкъюравузки йиз бай, ухьу ккумар адагъунхьа, хъа урхъар ими… Ва му цал сарун улихьгандинубси чIварчIвлиб гьичра даршул. Ав, йиз иццрушин сарун имдар, амма зийнар сагъ шуладар. Уву хъасин фукьан ужувлар гъапIишра, гьарсаб туву дердну чан шил гъибтра…» Магьа 2020 йис улдубчIвну гъубшну, дидира чан шил гъибтну. Гизафдарин хизанариан коронавирус кIуру уьзриан багахьлу инсанар гъушну…

Уларизкьан дярябкъру вирусди вари дюн’я кьамкьариин дитну. Ва гъи гьич сарихьанра, учв думу уьзриан иццру даршул, пуз шулдар. Гьич сар гьюкумдарихьанра чан халкь дидхьан уьбхюз шуладар. Саризра гьапIруш аьгъдар, вари жандиъ гучI ади дусна. Думу гьялнаъ анжагъ Аллагьу Тааьлайик умуд кивну, дугъкан ккун апIури чпин аьзарлуйир сагъ шул кIури йигъдийишвди дюъйир апIури гъахьну… Магьа 2021 йис улубкьна... му йисан му чIуру уьзриан ухьуз мукьадар манигъ`валар даршул кIури, умуд киврахьа. Ужувлиинди ибшри кIури, Аллагьу Тааьлайикан ккун апIидихьа. Амма улхьан йисари ухьуз алахьу читинваларикан, Аллагьу Тааьлайи туву имтигьянарикан кIваълан гьапIурдархьа. Гьаз мици гъабхьнийкIан? Гьаз йиз хизандихъди гьарган чIуру ляхнар шуйкIан, кIуру суалариз ихь фикрариъ йишв тувурдахьа. Дицдар фикрар апIайиз, гъачай сабпи нубатнаан, Аллагьу Тааьлайин улихь ухьу фукьан чIуру ляхнар, гунгьар апIураш, лигухьа. Гъачай багахьлуйириз, мирасариз ужудар хьухьа, дурариз гьюрмат апIухьа. Ухьу гьаму дюн’яйиин яшамиш шулайи гьарсаб дакьикьа акуб ва шадлуб апIурхьа.

МАРИЗА МЯГЬЯММЕДОВА

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...