Гирами Кьур’ан кIваълан апIуз себеб шлу гъудган
Жямяаьтдихъди апIуб суннат дару гъудгнарикан саб Кьур’ан кIваълан апIуз себеб хьуз кIури апIру гъудган шула.
«Миркьат аль-мафатигь шаргь Мишкьат аль-масабигь» ва «Тугьват аль-агьвази» китабариъ ва жара китабариъра, Ибну Аьббасдихьан вуйи гьядисдиъ гьамци дупна кIури дибикIна:
«Дурар Пайгъамбарин ﷺ багахь хьайиган, Аьли асгьяб дуфну, Пайгъамбариз ﷺ гъапи: «Кьур’андиан кIваълан гъапIуб йиз гьичра кIваинди гъубзурдариз. Узу фу дапIну ккунду?» Пайгъамбари ﷺ гъапи: «Увуз мянфяаьт тувру ва кIваълан гъапIуб кIваинди гъубзуз себеб шлу гафар улупузавуз?» «Ав», гъапи Аьли асгьябди. Пайгъамбари ﷺ гъапи: «Жвуми йишван, эгер шулуш йишвандин аьхириъ, гъудган апIин, гьаз гъапиш думу вахт дюаь кьабул апIуз варитIан ужуб вахт ву. Эгер дици шулдарш, йишвандин шубуб пайнакан кьюбпи пайнаъ апIин, дицира шулдарш, шубуб пайнакан сабпи пайнаъкьан апIин. Юкьуб ракаьтнан гъудган апIин, сабпи ракааьтди «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Ясин» сура урх, кьюбпи ракааьтдиъ «Духан» сура, шубубпи ракааьтдиъ «Ас-сажда», юкьюбпи ракаьтдиъ «Аль-Мулк» сура. Хъасин «Аттагьият» урхбан кьяляхъ Аллагьдиз ﷻ гьямд апIин, ихь пайгъамбариина ва имбу пайгъамбрариина салават урх, Аллагьу Тааьлайикан мусурман гъардшарин-чйирин гунгьарин аьфв апIуб ккун апIин ва гьамци йип:
«Аллагьумма ргьямни битарикил мааьси абадан ма абкьайтани, варгьямни ан атакаллафа ма ла яънини, варзукьни, гьюснанназри фима юрзика аьнни. Аллагьумма бадиаь ссамавати вал арзи заль жалали валь икрам, вализзати ллати ла турам, асъалука я Аллагьу я Рагьман бижалалика ва нури важгьика ан тулзима кьалби гьифза китабика кама аьлламтани, варзукьни ан атлувагьу аьла ннагьви ллази юрзика аьнни. Аллагьумма бадиаь ссамавати валь арзи заль жалали валь икрам, валъиззати ллати турам, асъалука я Аллагьу я Рагьман бижалалика ва нури важгьика ан тунаввира би китабика басари, ва ан тутIликьа бигьи лисани ва ан туфаррижа бигьи аьн кьалби, ва ан ташрагья бигьи ссадри, ва ан таъмала бигьи бадани, фаиннагьу ла юинуни аьлаль гьякъи гъайрук, вала юътIигьи илла анта, ва ла гьявла ва ла кьуввата илла биллагьиль аьлиййиль аьзим».
Хъасин Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Я Гьясандин адаш! Уву му ляхин шубуб жвуми йишван, ясана хьуб, ясана ургуб йишван тамам апIин ва Аллагьдин ﷻ амриинди увуз жаваб хьибди»
Ибн Аббасди ктибтураки, хьуд, ясана ургуд йигълан Аьли гъафи ва дугъу Пайгъамбариз ﷺ гъапи: «Я Аллагьди Гьаънайир! Гьамусдиз юкьуб аят дургъури шуйза, амма кIваинди гъитуз шулдайзухьан, хъа гьамус ягъчIвур аят дургъури шулза ва ктибтруган йиз улихь Кьур’ан хьайиганси шулзуз. ДумутIанна гъайри, гьядисарра гъеерхьган, дурар ктитуз шулдайзухьан, хъа гьамус гизаф гьядисар гъудургъунза ва жарариз ктибтруган саб гьярфнанкьан гъалатI шуладарзу». Пайгъамбари ﷺ , му гафарихъ хъугъраза, гъапи.
Саспидари му гьядис кадабгънайиб ву кIури шулу, хъа му гьядис аьхю китабариъ гизаф алабхърувализ дилигну, ишлетмиш апIбанди гъахьунза. Аллагьу Тааьлайи ибадат гъапIу ксарин думу кьабул апIри. Имам Тирмизийи му «гьясан гъариб» гьядис ву кIура, яни уткан гьядис, варидариз ашкар даруб, амма учв ишлетмиш апIуз лайикь вуйиб. Гьядисарин «Аль-Мустадрак» китаб гъибикIу автор Аль-Гьякимди му гьядис имам Бухарийи ва имам Муслимди гьякьлу гьядис гьисаб апIбан бадали улупнайи шартIариз тялукь шула (муттафакь аьлайгь), гъапну - гьамци дупна «Миркьат аль-мафатигь» китабдиъ.
