Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу Тааьлайиз ккарагури, дюъйир апIури шулу.

 

Гьамциб къайдайиинди мусурман касди чан вари ляхнар Аллагьу Тааьлайиина гъитру ва читинвалиъ анжагъ Дугъкан кюмек ккун апIуру.

Магьа ичв фикриз Аллагьу Тааьлайи гьаънайи пайгъамбрари урхури гъахьи дюъйир туврача.

  1. Нугь пайгъамбари урхури гъахьи дюаь

أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانتَصِرْ

«Инни магълюбун фантаĉир».

Мяна: «Уз’ин гъалиб гъахьну. Узуз кюмек апIина!» («аль-Кьамар» сурайин 10-пи аят)

 

  1. Ибрагьим пайгъамбари ва дугъахъди хъайидари урхури гъахьи дюаь

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلَّذِينَ كَفَرُوا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

«Раббана ля таж`аьльна фитната-ль-лилляҙина кафару, вагъфир ляна раббана иннака анта-ль-аьзизу-ль-гьяким».

Мяна: «Я Рабби! Увухъ хътругърудариз учу уткан мапIана. Аьфв апIина ич, я Рабби, дугъриданна, Уву Аьзиз вуйир, Гьяким вуйир вува» («аль-Мумтагьана» сурайин 5-пи аят).

  1. Муса пайгъамбари урхури гъахьи дюаь

رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

«Рабби нажжини мина-ль-ḱьавми-ззалимин»

Мяна: «Я Рабби! Зулумкар инсанарихьан узу урхя!» («аль-Кьасас» сурайин 21-пи аят).

  1. Мугьяммад Пайгъамбари урхури гъахьи дюаь

بِسْمِ اللهِ الَّذِي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأَرْضِ وَلاَ فِي السَّمَاءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيم

«Бисмиллягьи-л-ляҙи ля язурру мааьсмигьи шайун фи-ль-арзи ва ля фи-с-самаи ва гьува-с-сами‘у-ль-аьлим».

Мяна: «Аллагьдин ччвурнахъан, му ччвурнахъди я жилариин, я завариъ сабдихьанра зарар тувуз даршул, дугъриданна, Думу Ебхьрур ва Аьгъюр ву!»

Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиз асас духьну кIураки, му дюаь гвачIинган гъурхур хябяхъдизкьан вари писваларихьан уьрхиди, хъа хябяхъган гъурхган - гвачIиндизкьан» (Ибни Мажагь).

КваантIан Аллагьу Тааьлайихьна илтIикIу кас жаваб дарди гьичра гъузидар, гьаддиз магьа гьамцдар себебар-дюъйир урхури, ухьу ужувлахъна гъюз чара апIури ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари писваларихьан уьрхри, ухьуз гьякь рякъ улупри!

 

Ильнур Валиев

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...