Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Суал: Гьаму жилилан Мугьяммад пайгъамбар ﷺ гъушхъан, думу наан айкlан ва думу айи йишвкан фуну гьядисдиъ дупнайкlан?

 

Жаваб: Гьамусяаьт вари кечмиш духьнайидар Барзах кlуру йишваъ а. Барзах – гьаму дюньяйинна Аьхиратдин арайиъ айи муддатнаъ инсанарин рюгьяр шлу йишв ву.

Пайгъамбарра ﷺ гьадму гьялнаъ, а ва думу чlивидира ву. Аьгьлю сунна валь жамааьйин имандиинди, пайгъамбрар чпин накьвариъ чlивиди вуйивалихъ хъугъуб чарасуз ву. Дидин гьякьнаан гирами аятариъ ва Пайгъамбарин ﷺ гьядисариъ дупна. Дидихьна далиларра хура, думу далилариинди зиихъ дупнайи гафар гьякьлудар вуйиб ачухъра шула:

 

1) Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна (мяна): «Аллагьу Тааьлайин рякъюъ кечмиш гъахьидариз гъийихдар макlанай. Ваъ, дурар чlивиди ву, амма учвуз рякъюрадар» (сура «Аль-Бакьара», аят 154).

Гьаму аятдиъ дупнаки, шагьидар чпин накьвариъ чlивиди гъузна. Эгер шагьидариз гьамциб заанвал тувнаш, хъа дурартlан заанди вуйи пайгъамбрариз гьациб ва думутlан артухъ рубкьурадаринхъа?!

2) Анасдихьанмина Пайгъамбарин ﷺ гафар дуфна: «Пайгъамбрар чпин накьвариъ чlивиди ву ва гьадушваъ ибадат апlура» («Муснад» Аль-Баззара, хадис №6391; «Муснад» Абу Яля, гьядис №3425).

3) Аус ибн Аьвсди Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Учвуз варитlан багьалу вуйиб жвумийин йигъ ву. Гьадму йигъан Адам пайгъамбар халкь гъапlну, ва гьадму йигъан думу кечмиш гъахьну. Гьадму йигъан Гъиямат йигъ улубкьбан сабпи ражари кIарчлиъ ил ибтди ва гьадму йигъан кьюбпи ражарира ил ибтди. Гьадму йигъан уз’ина салават урхай, дугъриданна, ичв салават узухьна рубкьуру». Асгьябари гьерху: «Увухьна салават фици рубкьуйкlан, уву жили хъютlюркънайиган?» Пайгъамбари гъапну: «Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайи жилиз пайгъамбрарин беденар хътlюкъюб гьярам дапlна»  (Ибн Маджа, хадис №1636).

Магьа гьаму зиихъ улупнайи гьядисариан аьгъю шулаки, шагьидар ва пайгъамбрар, аьхиратдиз гъушганра, чlивиди гъузра.

Аллагьу Тааьлайи дурар гьадмукьан заанди дерккнаки, вари махлукьатарин, инсанарин, жинарин - гьамрарин варидарин кlулиъ ади. Гьаци вуйиган, Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупнайиганси, жвуми йигъан ухьу, шлукьан гизаф салаватар урхури, Пайгъамбар ﷺ кlваин апlури духьну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу Чан ккуни лукlарикан апlри ва гъит Гъиямат йигъан ухьу Пайгъамбарихъди ﷺ сатlиди ишри.

 

Мугьяммадфарукь Азимов

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...


«Ас-салатуль-Ибрагьимия»

Сабпи (дидин кьяляхъ салам адру) «ат-Тагьиятдиъ» салават урхруган, Пайгъамбарин ﷺ асгьябариина, яна тухмариина салават урхурдар.   Хъа «ат-Тагьиятдин» кьяляхъ салам тувруган, Пайгъамбарин ﷺ тухумдиинара салават урхуб суннат ву, хъасин «ассалатуль...


Муфтийи тебрик апlура!

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу! Гьюрматлу чвйир ва чйир! Учву вари кlваантlан улубкьурайи Ураза-байрам машкврахъди тебрик апlураза.   Думу гирами Рамазандин ваз ккудубкlру, ибадатдихъди, тавбуйихъди ва дюъйирихъди абцlнайи йигъ шулу. Му машквру ухьуз Ислам диндин лап...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...