Вахтар гъягъюра…

Вахтар гъягъюра…

Йигълан-йигъаз Гирами Кьур’андиъ дупнайибдихъди, Пайгъамбарин гьядисарихъди гъягъюз читин шула. Хусуси вуди жигьил наслариз. Пайгъамбари дупна, ухьу жвуван вари уьмур Ислам аьгъю апIбаз ва Аллагьу Тааьлайиз ибадат апIбаз тувну ккунду, кIури. Дугъриданна ухькан гьарсар Исламдиъ бабкан гъахьир ву, амма, гьяйифки, хъасин гьарури чаз ккунибсиб уьмрин рякъ ктабгъура.

Ухькан сарихьанра ва гьич сабанра саб дакьикьайилан, саб сяаьтдилан, сад йигълан чакан фу шулуш, аьгъю апIуз даршул. Саспи вахтари гьацдар фикрар шулуки, узу жигьилди имиза, узу уьмур хъапIну ккунду, йиз жандиъ фукьан вушра кьувват айиз - гьамцдар фикрар апIури, му касдин вари уьмур гъябгъюру. Ухьу фикрар апIурхьа, мурад-метлебар дивурхьа, уьмриъ ужуб хъуркьувалар апIуз ккундухьуз, хъа амма ухьу думу фикрарихъ хъмиди уьмур кьатI шулу…

Фикир апIухьа, эгер гьарсар касдиз чав фукьан вахтна яшамиш шлуб аьгъяйиш, фу вахтна му дюн’яйилан гъягъруб аьгъяйиш, дугъу фициб уьмур хъапIуйкIан, уьмрин чаз тувнайи вахт фици гьапIуйкIан?! Саспи вахтари гьаму дюн’яйин кучIликк гьадмукьан ижмиди ккахъну шулхьаки, гьеле ухьу Аллагьу Тааьлайи фу бадали халкь дапIнаш, кIваъланра кмиди гьапIрахьа.

Хъа фу бадали Агъайи ухьу халкь дапIна? Аллагьу Тааьлайи дупна:

«Узу учву халкь гъапIунза анжагъ узуз ибадат апIбан бадали».

Му гафар кIваълан гьаъну, гьарсари чаз ккуниси уьмур хъапIра! Саспидарин вари ужи ву: гъазанж а, ипIруб-алабхьруб а, хъуркьувалар шулу. Хъа тмундарин кIуруш, гъазанж хизандиз гьубкIруси хьпан бадали, фукьан зегьмет зигуру, фукьан читинвалар ккадауру. Ухьуз аьгъяхьузки, гъийин йигъан гьякьлуди аьхю гъазанжар апIуз лап читинди ву, иллагьки, эгер увухъ аьхю хизанра хъади вуш. Гьаци вуйиган, саспидар чпин ватан дипну, жара йишвариз гъазанждиз гъягъюру. Ав, думу хай шлу ляхин ву, эгер уву Аллагьу Тааьла кIваълан гьаурдарш.

Хъа ихь саспидарин фици шулу, ухьу гъазанжариъ айиган, жвумийин гъудган ккадапIурхьа, гъудгнар тамам апIурдархьа. Гьаз, фу бадали? Аьхю гъазанж бадали?! КIваинди гъибтай, гьюрматлу мусурмнар: уву наан ашра, уву фужди лихурашра, Аллагьу Тааьлайи уву фу бадали халкь дапIнаш, кIваълан гьапIну ккундар. Гьаз-вуш бязи мусурмнари, чпи жара йишваз гъушган, жвуван Аллагьу Тааьайин улихь вуйи фарзар тамам апIуз нач апIуру. Дурариз чпихъди лихурайи имбу гъудган дарапIрударихьан нач апIуз хъюгъру. Гьаз?

Уву дураризра нумуна духьну ккунду, уву дураризра Аллагьу Тааьлайин гаф дупну ккунду. Му ляхнариз дикъатниинди фикир тув, аьзиз гъардаш, ва Аллагьу Тааьла кIваълан магьаан. Ухьу мусурмнар вухьа, ухьу Аллагьу Тааьлайин лукIар вухьа. Гьарсар мусурман касдин кIваъ Аллагьу Тааьлайихьан гучI’вал ади ккунду, Аллагьу ТааьлайиктIан гъайри, сарикра миж кивну ккундар. Гьюрматлу мусурмнар, йиз ккуни гъардшар ва чйир, ухькан гьаруриз чан улупнайи вахт дебккна. Гъачай думу вахт Аллагьу Тааьла рази шлуганси, ухьуз гьадму вахт тувур рази шлуганси гьапIуз чалишмиш хьухьа. Аллагьу Тааьлайикан учвузра, узузра анжагъ ужувлар ккун апIураза, йиз ккуни гъардшар ва чйир!

АМИНА АЬЛИБЕКОВА

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...