Лукьман пайгъамбарин насигьят

Лукьман пайгъамбарин насигьят

Лукьман пайгъамбарин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз (ﷻ) ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдарин ухьу фу бадали халкь дапIнаш, кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан саб ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин амриинди, Лукьман пайгъамбари чан бализ гъапIу васиятнакан ктибтидиза.

 

Лукьман пайгъамбариз чан аьхир багахь дубхьнайиваликан аьгъю гъабхьиган, чахьна чан бализ дих дапIну кIуру: «Жан йиз бай, узу увуз гизаф ляхнар васият апIурдарза, васият апIурайидар йирхьуб ляхин ву, ва дурариъ ккебгърударинна, ккудукIрударинна илмар уч дапIна:

 

  1. Гьаму дюн’яйиин уву яшамиш шлу кьадартIан машгъул махьан;
  2. Аллагьдиъ (ﷻ) яв фукьан мюгьтаж’вал ади вуш, гьадму кьадар Аллагьдиз (ﷻ) ибадатвал апIин;
  3. Фукьан увуз Аьхиратдиъ дережа ккундуш, гьадму кьадар уву дидиз аьмалра (ужудар ляхнарра) апIин;
  4. Яв эллешмиш духьнайивал жегьеннемдин цIиккан кIул уьбхювал ибшри;
  5. Уву апIру гунагь яв сабурнан кьадар ибшри, яни Дугъан аьзабнакк увхьан фукьан сабур апIуз шулуш, гьациб кьадар;
  6. Увуз гунгьар апIуз ккун гъабхьиган, Аллагьдиз (ﷻ) ва малаикариз дярябкъру йишв абг.

Гъачай, мурариъ фициб мяна аш, баян апIухьа. Сабпибдиъ дупна: гьаму дюн’яйиъ яшамиш шлу кьадартIан дид’ин машгъул махьан. Сар касдизкьан учв гьаму дюн’яйиъ фукьан гъузруш аьгъяйкIан, ва сарихьанкьан узу 20 йисан яшамиш шулза пуз шулин? Ваъ, шулдар! Фила инсандин аьхир шулуш, саризкьан аьгъдар. Гьаци вуйиган, фукьан уву гьаму дюн’яйиъ яшамиш шулуш, гьадмукьан уву дид’ин машгъул йихь, дупна.

Кьюбпибдикан кIуруш, ибадат апIин Аллагьдиз (ﷻ), яв Дугъаъ вуйи мюгьтаж’вализ дилигну. Эгер ухьуз Аьхиратдиъ дережа заануб дубхьну ккундуш, му дюн’яйиъ артухъси ибадат дапIну ккунду. Мушваъ ухьуз ккуниб вари апIури гъахьиш, Аьхиратдин утканваларихьан ухьу ярхла хьиди. Гьарсариз хьибди гьациб кьадарнаъ, фукьан дугъу гъазанмиш гъапIнуш. Ужудар аьмалар артухъ вуш, думу женнетдиъ хьиди, эгер харжидар гизаф гъахьнуш – жегьеннемдиъ. Шубубпи пунктнанра кьюбпибдинсиб аьмал ву. Юкьубпибдикан кIуруш, ухьу фукьан ибадат гъапIишра, жегьеннемдихьан ярхла вуча пуз даршул. Саризкьан аьгъдар, чан ибадат кьабул гъапIнуш - гъапIундарш. Белки думу касди вари апIурайиб чан фицдар-вуш метлебар бадали гъапIнийкIан? Хьубпибдикан улхуруш, душваъ шлу аьзабнахьан сабур апIуз даршлуб ухьуз варидариз аьгъяхьуз. Гьаз гъапиш, эгер гьаму дюн’яйиъ ихь хил’ин убхьурайи шид улубзиш, сабур апIуз даршули, дишлади жюрбежюр дармнар ишлетмиш апIури шулхьа. Хъа гьамус фикир апIинай: жегьеннемдин цIихьан ухьу фици сабур апIуйкIан? Аьхиримжи пунктнакан улхуруш, ухьуз варидариз аьгъяхьуз: наанди ухьу жин гъахьишра, завариъ-жилар Аллагьдиз (ﷻ) дярябкъру йишв адар. Гьамдихъди аьлакьалу саб гьикаят ктибтидиза.

Сар аьхю аьлимдин ади шул тялимар. Дурарикан санур дугъаз имбудартIан ккунир шулу. Хъа имбу тялимариз му ляхин кьабулди шулдар. Му ляхникан аьгъю гъабхьи мялимди, дурариз дих дапIну, гъапну: «Закур дарсназ гъюруган, гьарури саб пеъ дубккну аьбкъинай, амма саб шартIниинди: пеъ саризра дярябкъру йишвахь убккай». Дарсназ гъюрудар, гьарури пеъ хьади, мялимдин табшурмиш тамам дапIну, гъюру, амма мялимдиз ккуни тялим фукIара хьтарди гъюру. Вардари, мугъ’ин аьлхъюри, тягьнийир йивуз хъюгъю: «Магьа, ихь мялимдиз варитIан ккуни му тялим фукIара хьтарди гъафну». Мурариз чпи вари гъалатI вуйивал улупбан бадали, мялимди мугъаз суал тувру: «Уву гьаз фукIара хьтарди дуфнава?» Тялимди гъапну: «Уву учуз саризра дярякъру йишвахь убккай гъапнийва, хъа фукьан гъилицнушра, Аллагьдиз (ﷻ) дярябкъру йишв узуз гъибихъундарзуз». Вари русвагь гъахьи. «Магьа гьамци вуйиган, узуз вартIан гьаму тялим ккундузуз», - гъапи мялимди. Гьаци вуйиган, гьюрматлу мусурмнар, ухьу наан гьитIикIну гунгьар гъапIишра, Аллагьдиз (ﷻ) вари рябкъюра. Гъит Аллагьди (ﷻ) гьаму Лукьман пайгъамбари чан веледдиз гъапIу васиятнахъди аьмал апIуз ухьузра тавфикьвал туври! Амин.

 

Нурмягьяммад Изудинов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...