Гъудгнин жикlруган карагьат вуйи ляхнар

Гъудгнин жикlруган карагьат вуйи ляхнар

Гъудгнин жикlурайи кас карагьат вуйи, яна дарапlди гъитуб ужи вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Магьа гъудгнин жикIбаъ карагьат вуйи ляхнар:

 

  1. Шид исраф апlуб. Мисалназ, шид гъюру крандикк гъудгнин жикlурайири, думу тамамди абццну, явашди гъудгнин жикlуруш, думу вахтна фукьан шид зяяди рубзуру, гьамдиз исраф апIувал кIура. Мициб дюшюшдиъ шид цlибди абццру, ясана абццри-хъябкьри духьну ккунду. Шид гизаф ашра, цlиб ашра, фаркь`вал адар, думу кьадар апIури, исраф даршлуси ишлетмиш дапlну ккунду.

 

  1. Шубуб ражаритlан артухъди ясана шубуб ражаритIан цlибди гьендемар жикlуб. Яна саб ражари фарз шула, шубуб ражари суннат, хъа кьюб ражари дижикIну гъитуб, ясана шубубантIан зиина жикIуб карагьат шула.

 

  1. Саб себебра адарди жара касдихьди жвуван гьендемар жикlуз гъитуб. Эгер аьзарлуйи ясана хилар кадру касди хъубзраш, жикlураш, думу карагьат шуладар.

 

  1. Ушв дибиснайириз лисхъан гъудгнин жикlурайи вахтна сивак ишлетмиш апlубра карагьат шула.

 

  1. Гъудгнин жикlурайи вахтна гафар апlуб карагьат ву, хъа зикир ва дюаь урхуб карагьат дар.
  2. Гьяжатханайиъ гъудгнин жикlуб. Гьамус гизафдарин хулариъ ваннайиъ гьяжатханара ади шулу, 2, 3 ва артухъ мертебейин хулариъра кмиди, ари гьацдар йишвариъ гъудгнин жикlуб карагьат ву. Дицдар дюшюшариъ, душваъ дарди, жара йишвахь гъудгнин гъижикlиш, ужи ву. Хъа сарун гьацитIан гъайри жара мумкинвал адарш, гьадушваъра гъудгнин жикlуз шулу, амма урхру дюъйир кlвакди дурхну гъитру.

 

  1. Гъудгнин жикlбан кьяляхъ фтиканкlа ктатури, гьендемариин али шид марцц апlубра карагьат ву. Марцц апlуз хай шулу, эгер аьхъю шул кlури, гучl аш, ясана таяммум апlруган. Гьацира жвуван ккурттарин канчlарихьди кижикубра ужи дар, думу ляхни касибвалихьна хуру. Гьацира дупнаки, гьарсаб гунагьнаан, хусуси вуди, кучIал апIувалиан инсан касибвалихъна гъюру.

 

Гьаму исихъ улупнайи ляхнарианра касибвалихъна багахь шулу:

  1. Гизаф ахуб.
  2. Фукlара алдарди, гъяцlалди нивкlуз гъягъюб.
  3. Вари жандак дижибкlну ккуни дюшюшар ади уьл ипlуб.
  4. Суфрайилан абхъу уьлин тикйирихьна гьюрмат адрувал.
  5. Гулдин ва шаршлин галар цIигъ ургуб.
  6. Йишвну хал ичlибкуб.
  7. Хулаъ уч дапlнайи чlюрхяр гъитуб.
  8. Устазарин улихьди гъягъюб.
  9. Абйир-бабариз чпин ччвурариинди дих апlуб.
  10. Гъудган дарапlуб, дидиз фикир тутрувди гъибтуб.
  11. Жвув’ин илмиди палат бирхуб.
  12. Хулаъ хашвран хал гъибтуб.
  13. Мист’ан гьялакди удучlвуб.
  14. Гвачlнин ухди удучlвур хябяхъган лап кьанди хулаз гъюб.
  15. Гъабар дижрикlди гъитуб.
  16. Шамар ва лампйир уф дапlну ктlуршвуб.
  17. Силбар кудуршвнайи рягъдихьди кушар журхуб.
  18. Абйир-бабарихъан дюаь дарапlуб.
  19. Дусну кlул'ин бачукI вая чалма алабхьуб.
  20. Дугъужвну шалвар алабхьуб.
  21. Кьискьисвал.
  22. Хизан лайикь вуйиси уьбхюрадарш.
  23. Хизандиз кьадарсуз харжар апlуб.
  24. Кучlал апlуб.

Гьамци дупна, гъудгнин жикlбакан улхури, Аьбдул Гьямид Аш-Ширванийи «Тугьфатдиина» вуйи «Гьяшият» китабдиъ.

 

 

"Исламдин Арканар" китабдиан

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...