Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Гъудгниз дару вахтна тувру экбер

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу редакцияйин гъуллугъчйир! Фарз гъудгнин вахт улубкьнайиб улупру лишнарикан саб экбер ву. Хъа фарз гъудгниз ктарди, имбу фицдар дюшюшариъ экбер урхуб ужи ву?

 

Жаваб:

Бисмиллагьи Ррягьмани Ррягьим. Ихь ватанагьлийириз мицдар диндин суалар ахтармиш апlуз ккунивали юкlв рази апlуру. Гъит Аллагьу Тяаьлайи ухьу шариаьт аьгъю апlру ва шариаьтдихъди гъягъру агьларикан апlри.

Му уьмриъ диндин аьгъювалар ухьуз герек шулу, ухьу думу аьгъюваларихъди гъушиш, дидкан аьхиратдиъра аьхю мянфяаьт а.

Суалнан гьякьнаан Шафии мазгьабдин адлу аьлим Ибну Гьяжарин гафариинди жаваб тувдихьа.

Имам Ибн Гьяжар аль-Гьайтамийи чан «Тугьфат аль-мугьтаж» китабдиъ дибикlнайиси, гьаму исихъ улупнайи дюшюшариъ экбер урхуб сунна ву:

1) велед бабкан гъахьиган, дугъан ибахъ;

2) дерд кайириина;

3) бедендиъ жинар айириина;

4) хъял кубчlвнайириина;

5 тюнт духьнайи инсандиина, ясана деллу дубхьнайи гьяйванатдиина;

6) дяви гъябгъюрайи вахтна;

7) цlа кабхъу вахтна;

8) жинар лап гъаних духьнайи вахтари;

 9) рякъюъ учlврайириина. Рякъюъ учlврайириз, экберси, икьаматра урхуб ужи ву.

Фарз гъудгниз дарди туврайи экбриз жаваб тувбан гьякьнаан аьлимарин арайиъ хилаф гъабхьну.

Думутlанна гъайри, фарз гъудгниз дару экбер тувруган, кьибла терефназди илтlикlбан гьякьнаанра Жамалутдин аль-Ахдал аьлимди чан «Умдат аль муфти ва аль-мустафти» кlуру гъварчнаъ бикlура: «…фарз гъудгниз вуйи экбер тувругантlан кьиблайихьинди илдицурдар».

Гьамци дупна му суалнан гьякьнаан.

Учвуз аьгъдру суалар аьгъю касдихьан, имам-аьлимдихьан гьерхри апlинай гьюрматлу ватанагьлийир. Аьгъдруб гьерхну кlури аьйиб адар - думу заан ляхнарикан ву, хъа жвуваз жвуву гьапlруш аьгъдарди хьуб, ари гьадму ужи дар.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу вари гьякь рякъ’ин муддам апlри, ухьуз илим урхуз, диндин аьгъювалар гъадагъуз кюмек туври!

 

 

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...