Васиятнама

Васиятнама

 ---7---

 Яр-дуст, мярифат адар

 Уьмрикан файда адар.

 Дерди-гьялиз дин гъардаш

 Дициб девлетра адар.

 

 ГьапIхьа, Пейгъамбрар имдар,

Халкьар йишв`ина хуз шлу.

«Авам, тахсиркар имдар.

Вари аьрифар гъахьну».

 

Жвуван дерди гьял апIру

Шерик ккуни вахт вуйиз.

Дин гъардшарин хил бисру

Ният кIваъ удубкьнайиз.

 

Хьадан вахтна палдумси

КIваълан душнайкIан узу?

Даршиш кабцIнайи беркси

Дяркънашул гьа, чпиз узу?

 

ГучIури айкIан, чпира

КарцIур, кIури, узухъди.

Жюр`аьтлувал айир кIваъ

ЦIигъна гъягъюр дустрахъди.

 

ЧIудримаргъ дар, тупмаргъ дар

Дин гъардшарин алакьйир,

Базарариъ бихъруб дар,

Инсанвал-гьа! Тув фикир.

 

 ---8---

Бурма тIапIси, саф апIур

Дин Исламди ихь юкIвар.

Мягъшар йигъан даягъ шул,

КIулиз гъубхиш му йикьрар.

 

Гъач кьюреддин дар юкIвар

Саф апIухьа, дин гъардаш!

Сар-сариз урцру нивгъар

Бахш апIухьа, дин гъардаш.

 

Хялйир гъюри гъярайи

Карвансарай ву Дюнъя,

Милин гъабхуз шулайиб

КьатI агъ ву, дарш фукIара.

 

Уьмур ву саб тамаши,

Бязидариз улупру.

Ваяки «кьутна варчи»

Бязидарин кIул убччвру.

 

Уьмриин гьяйран жвуваз

Фагъирин агь дийрибхьур.

Кьазайиз аькси жвуваз

Гъярши-Рягьман дидрихъур.

 

Уьмриин гьяйран махьан.

Аькьибат аьжал ву, дуст!

Гъафил махьан, фурс мапIан,

Уьмур рябкъру нивкI ву, дуст!

 

 ---9---

Гьахъри имдар му девриъ

Дерди гьял апIрур жвуваз,

Урччвуз хъюгъру дишлади

Мелзниинди гъайри кас.

 

Шерик гъашиш му касдиз,

Жвувра гунагькар хьибди,

Дици дар, яваш, гъапиш,

Жвув мугъаз душман хьибди.

 

Иман камил вуйи кас

Тахсир кадру дустагъ ву.

Кючйиригъ рябкъруб дугъаз

Хпишиван гъяцIли жасад ву.

 

Гьамцдар гъагъи аьзарар

Гизаф ахьра арайиъ.

Мярифат-гьюрмат имдар,

Шагьрариъ, я гъулариъ.

 

Аьхюр-бицIир имдрувал,

Заманайин курвал ву.

Жвув фаркьлуди рякъивал,

Думура азгъунвал ву.

 

Малайик дар му гафар

Ичв улигьна хурайир.

Гьар фунуртIан гунагькар

Вуза, чара дубгнайир.

 

Жвуваз адаршра тувуз

Гьииб ву вягъз-насигьят.

Кюмек даршиш, читин ву

Тяйин апIуб гьякьикьат

 

Уягъ апIин, кугъ узук.

Гьякь гюзги ву дин-гъардаш.

 

 ---1О---

Аллагь уьчюн саб игьсан

АпIбан ният увуз аш,

Улукь уз`ин, фурс мапIан,

Деъхьа кьюред машна-маш.

 

Суракьнаъ гъуз, белки, йиз

Вягъда багагь дубхьнашул…

Иб алди гъуз, белки йиз

КIуру саб гаф-чIал ашул.

 

Магь увухьна, бис йиз хил,

Йикьрарнаъ гъуз, дин гъардаш!

Марцциб вуш ихь уьмрин шил,

Хъана рукьархьа, гъардаш.

 

Магь увугьна, бис йиз хил.

Иман юлдаш апIри йип.

Мудубган яв абин шил-

Аллагь СартIан адар, йип.

 

Дерд мизиган йиз кIулихъ

Зул Жалализ гьямд апIин.

Йибхьури йиз ибарихъ

Ясин тилават апIин.

 

ЙикIру йигъан дин гъардаш

Яракар шул фунуртIан.

ГьапIхьа, эгер кьисмат дарш,

Такьдир ву Аллагьдихьан.

 

Дерд мизиган йиз кIулихъ

Йиз вяда вуш, гьаъдива.

Гьаму зяиф бейтарихъ,

Узуз аьгъюб, хъюрхдива.

 

Гъафил махьан, накьварихъ

Му Васи кIваин апIин!

Узу айи гъядрарихъ

Гьаму бейтар вягъз апIин!

 

 ---11---

Вари гъушу ва гъягъру

Рякъ`ин апIин узура

ЧIубна гьацIсиб гъван хъубсну

Лишан дибкк накьвдиинра.

 

Жвув хъиршур ву йикIузди,

Чара айиб дар дидиз.

Узу ккахъди ялгъузди

Накьвдиъ мункар-накириз.

 

Рюгь жасадназ гъибди, кIур,

Зурба гьикмат даринхъа!?

Накьвра дюзмиш хьибди, кIур,

Фици дуфнаш жвув чахьна.

 

Шлиз фу гьарай апIуза?!

Хъуркьрур айин йиз дерднахъ?!

Гъи дарабгиш саб чара,

Уьмур гъюруб дар кьяляхъ.

 

Мункар-Накир загьир шул,

Гьирхур: «Мягъбуд фуж вуяв?»

Суал-жуваб асант шул,

КIура, Иман пак вуш яв.

 

Уьмрин эвез гьял апIру

Гьациб йигъ хъа инсандихъ.

Гьадму йигъхьан гучI адру

Бай даришри абайихъ.

 

Хъугърадарш му гафарихъ,

Гъит, узккан инжиг махьан.

Хъугърайирин Кьур`андихъ

Гьарай утIубччвур кIваан.

 

Мушваъ адар шак-ккуман,

Гьикмат Аллагьдинуб ву.

Гьарсар касдин аьмалнан

Гьякъи чагьна рубкьруб ву.

 

Тувбакар йихь, уягъ йихь!

Аькьибат яв мапIан пуч!

 

 ---12---

Узкан ккуниб, ахс апIруб

Аш йип-гьа яв, дин гъардаш.

Гъабхьнуш узкан гиран шлуб,

Гъяфи ибшривуз, гъардаш.

 

Гъяфи вуйиз, пай апIин.

Узу аьгъюкьандариз.

Гъяфи ибшри чпиз узкан

Инжиг гъашикьандариз.

 

Гьюрматлу дин-гъардшар, чйир ва гьацира вари мусурман агьалйир!

 

Заан вуйи, Маргьяматлу ва Журматлу Аллагьу Тааьлайи учву дугъри рякъ`ин алаъри. Заманайин гьюссудваларихьан, ичв нефсарин гьярисваларихьан, намерд касдин чиркин гъиба-бюгьтандихьан Аллагь (с.т) - йи эмин апIричву, Амин !

 

 

 Заки Дашдемиров (1930-2016)

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...