Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ гъуллугънаъ ади адапIуз чалишмиш духьну ккунду. Гьадму ваз ухьу фици гьапIиш, вари йисра гьаци гъябгъиди.

 

 Имам Гъазалийи "Игь’я" кIуру чан китабдиъ бикIурайиганси, эгер Мугьяррамдин ваз ибадат апIури адапIиш, дидин берекет йискьубан имбу вазаризра шлубдик умуд кивуз шулу.

Муслимди ктибту гьякьлу гьядисдиъ дупна: "Рамазандин кьяляхъ ушвар дисуз варитIан ужубсиб ваз Мугьяррамдин ваз ву". ТIабаринийи дубхнайи тмуну гьядисдиъ дупна: "Мугьяррам вазлиъ сад йигъан ушв гъибисурин 30 ушв гъидисганси гьисаб апIиди". Сабсана гьядисдиз асас духьну, Мугьяррам вазлиъ хамис, жвуми ва элгьет йигъари гъидису ушвариз артухъди кьимат тувру.

Имам Нававийи (гъит дугъкан Аллагь ﷻ рази ишри) "Заваиду рравза" кIуру китабдиъ бикIура: "ВаритIан гирами вазарикан иллагьки Мугьяррам ушвар дисуз ужуб ваз ву".

Мугьяррам вазлиз Аьшурайин гирами йигъра дахил шула.

Мугьяррам ктучIву гунгьарин аьфв апIру ва Аллагьдиз ﷻ дюъйир апIру ваз ву. Ари гьаддиз гунгьарин аьфв апIру ва гъапIу ужувлаз гизаф ражари ужувлар тувру мумкинвал арайиан маадапIанай.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьаму дюъйир ихласвалиинди, кIваъ рягьим ади, Аллагьу тааьлайик умуд кади ихь Агъайикан ккун апIуз тавфикьвал туври! Амин, я Мужиб!

 

 «Мусурмнарин календариан»

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...