Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью

 

Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз кюмекчи духьну ккунду.

 

Гъийин макьалайиъ гьамусяаьт Бургьанкент гъулан имамвалин вазифйир гъахурайи Рамазан Шихрасулович Шихбабаевдихъди таниш шулхьа.

Табасаран райондин имбу гъуларси, Бургьанкент гъулра утканди ккабалгнайиб ву.

1931-1935-пи йисари Бургьанкент Табасаран райондин центр вуди гъабхьну.

Йигъар-йисар гъягъюри, гъулариъ жигьилариз ляхнар адрувалиан саспидар жара йишвариз кюч гъахьну. Хъа имбудари чпин гъул-жямяаьтдин ляхнар чпиан удукьруси кlулиз адагъура.

Му гъулаъ гьамусяаьт диндин ляхнариз лигурайи жигьил имам Сиртич гъул’ан ву. Думу касди Аллагь бадали, Пайгъамбарин ва дугъан асгьабарин рякъ давам апlури, магьа швнуд-сад йисандин арайиъ Бургьанкент гъулаъ имамвал апlура.

 

- Рамазан, сабпи нубатнаан, ихь газат урхурайидар увухъди таниш апlидихьа.

- Узу 2001-пи йисан Сиртич гъулаъ бабкан гъахьунзу. Душваъ мектеб ккудубкlну, 2017-пи йисан Дагъ Огни шагьриъ айи медрессейик урхуз кучlвунза. Медрессейин кьяляхъ жвуван багъри райондиъ имамариъ мюгьтаж’вал айивалиан магьа Бургьанкент гъулаз имамди гьаунзу.

 

- Аллагь рази ишри. Йипа, му яв багъри гъул дар. Дурари уву чпин гъулаз имамди фици кьабул гъапlунву?

- Дупну ккундуки, гъуландари лап ужуди кьабул гъапlунзу. Магьа 2023-пи йисхъанмина имамди лихури, му гъуландарин мелзналан анжагъ ужувлан гафтlан гъеебхьундарзуз. Ужуб гъул ву, жямяаьтра ужуб ву. Му гъулра жвуван багъри гъулси дубхьназуз. Ихь халкь чиб-чпихьна гьюрмат айиб ву, гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз.

 

- Мистан гьял фу къайдайиъ а?

- Гъулаъ айи мистан гьял гъябкъиган, думу ремонт дапlну ккуниб аьгъю шулу. Ва жямяаьтдин саб гаф дубхьну ва гьаму гъул’ан вуйи бизнесменди чаина дибисну, цlийи мист дивбанди гъахьну. Магьа гьадму ният кlулиз адабгъури, мист тикмиш апlура, сарун айтlан ляхнартlан имдар. Аллагь рази ишри думу касдиканра, дугъриданна, думу касди гизаф ужара айи ляхин гъапlну. Ккун апlураза Аллагьу Тааьлайикан дугъаз ва дугъан хизанариз женнет кьисмат апlуб, гъит му савабнакан чпин гьаму дюн`яйилан гъушу варидариз рубкьри - Аллагьу Тааьла ва Пайгъамбар ﷺ рази шлу ляхнар ву.

 

- Ав, думу гизаф баркаллу ляхнарикан ву. Гъулаъ жигьиларихъди фициб ляхин гъабхурава?

- Жигьилариз гирами Каламдин дарсар тувраза. Жвуми йигъан гъафиганра, насигьят туври, дурарин суалариз жавабар туври шулза. Аллагьу Тааьлайи сагъвал тувиш, цlийи мистаъ хъанара яркьуди му диндин ляхнар гъахуз ният а.

 

- Увуз яв багъри Сиртич гъул’анмина гъюри читинвалар алахьурашул?

- Читинвалар пузкьан дар, гьятта гьаци вушра ихь асгьябарин уьмриз гъилигиган, ухьуз алахьурайи читинвалар дурарин рягьятвалариз барабар ву. Пайгъамбари ﷺ чан асгьябар жюрбежюр йишвариз дяват апlуз, Исламдикан хабар тувуз, думу рабгъуз гьаъри гъахьну. Асгьябарира кlуруш, Пайгъамбарин ﷺ гьарсаб гъуллугъ заан къайдайиинди кlулиз адабгъури гъахьну. Думутlанна гъайри магьа ихь Кьибла Дагъустандизра сабпи ражари вуди Ислам дин хьади гъафундаринхъа?! Гьадрари ухьуз думу рякъ улупна. Наан читинвал аш, наан имам адарди вуш, ари гьадушваъ ухьу кюмек тувну ккун.

 

- Яв терефнаан йип ихь газат урхурайидариз насигьятнан гафра.

- Гьюрматлу ватанагьлийир! Аллагьу Тааьлайиз Чаз гьямд апlру инсанар ккунидар ву. Дугъу ухьуз фукьан вушра ниъматар тувна, гьяйифки, саспи дюшюшариъ ухьуз му ниъматарихъан чухсагъул пуз кlваин шуладар. Сар касди ухьуз ужувлан ляхин гъапlган, думу кlваинди уьмур гъябгъюрихь, хъа ихь Агъайиз гьямд апlуз гизафдариз кlваълан гъябгъюру. Гьаддиз му ляхниз фикир тувуб ккун апlураза. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу гьякьлу мусурмнарикан, Чаз гьямд апlрударикан вуди дерккри.

 

Чухсагъул увузра, Рамазан! Гъит Аллагьу Тааьлайи увуз ва яв хизанариз, абйир-бабариз жандин сагъвал, кlван шадвал ва уьмриъ хъуркьувалар туври. Уву жигьил имам вува, уьмриъ хъанара гизаф ляхнар алахьидивуз, гъит фициб ляхин алабхъишра, Аллагьу Тааьлайин разивалиинди тамам апlру агьларикан ишриву.

 

 

Сюгьбат гъубхур Ильяс Расулов ву

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...


Бисми дапIну, абин кIулихъ ясин урх

Гьюрматлу ватандашар, гьаму шиърар Табасаран райондин ТинитI гъулан вакил Зейнудин Фятягьовди гъидикIдар ву. Шиърарин цIарариъ улихьдин чIалнан девлет ва багьалувал, инсандин ислам диндихьна вуйи рафтар улупура.   Фятягьов Зейнудин Аьбдулфятягьович 1930-пи йисан 30-пи майди Табасаран...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...