Дельфиннар турында кызыклы мәгълүмат

Дельфиннар турында кызыклы мәгълүмат

Дельфиннарның акыллы җан ияләре булуы турында бик күп материал язылган, әмма шуңа да карамастан, алар галимнәрне һаман да гаҗәпләндерә. Күптән түгел генә билгеле булганча, дельфиннар, кешеләр кебек үк, «эш коралы» кулланалар. Австралиянең Яңа Көньяк Уэльс Университеты галимнәре континент ярларында даими яшәүче зур дельфиннар көтүен күзәткәннәр. Диңгез төбендәге ләмдә азык эзләгәндә дельфиннар «иминлек техникасы кагыйдәләрен» үтиләр: алар борын очларына диңгез губкасын кияләр, ул аларны яралардан, ә иң мөһиме агулы бородавчаткадан (таш-балыктан) саклый.

 

Тикшерүчеләр дельфиннарның бу шөгылен имитацияләп карыйлар һәм үзләре диңгез төбендә губка кигерткән кыска таяк ярдәмендә балык эзлиләр. 10 минут үткән саен алар ком катламыннан чыгып, качарга тырышкан балыкларны күрәләр. Балык шунда ук яңадан комга күмелергә ашыкмый, димәк бу дельфинга «саклану чарасын» ташларга һәм табышны тотарга мөмкинлек бирә.

Шулай да, барлык дельфиннар да ауда «саклану чаралары» кулланмый. Губкаларны башлыча ана дельфиннар куллана. Галимнәр моны уңышлы бала табу һәм аларны карау өчен яхшы тукланырга кирәклеге белән аңлаталар. Чөнки, әлеге диңгез төбендә яшәүче балыклар бик туклыклы һәм файдалы элементларга бай.

Моннан тыш, ана дельфиннар губка куллану серен балаларына да җиткерә ала, бу хайваннар арасындагы «мәдәни традиция»нең сирәк очрагы булып тора. Күзәтүләр барышында тикшерүчеләр өч буын дельфиннар аша «белем тапшыру»ны күзәтә алганнар.

Ихтиологлар өчен икенче сюрприз булып дельфиннар ясаган «рәсемнәр» тора. Дөрес, дельфиннар үзләренең «рәсемнәрен» каләм һәм кәгазь ярдәмендә түгел, ә башкача ясыйлар. Тирәнрәк чумып, «диңгез интеллектуаллары» һава куыклары (пузыреклар) җибәрәләр һәм башларын җәһәт генә селкеп, катлаулы композицияләр ясыйлар.

«Рәссамнар» иҗат белән чиратлап шөгыльләнәләр: берсе «рәсем ясаганда», калганнары читтән карап тора.

 

tat.nur.tatar сайтыннан алынды

2026-07-01 (Сәфәр ае 1448 ел.) №7.


Каср әл-Хукм: мәйданда намаз һәм җир астында бакча

2025 ел башында файдалануга тапшырылган Согуд Гарәбстаны башкаласы Эр-Рияд шәһәрендә метроның яңа системасында үзәк буыны булган Каср әл-Хукм тукталышы дөньяда иң матурлар исемлегенә керде.   Бу тукталыш шәһәрнең тарихи тукымасына бәйләнгән катлаулы архитектура шәкелен тәшкил итә һәм югары...


Татарстан хаҗилары туган илгә исән-имин кайтып җитте

Татарстан хаҗиларының барысы да Туган илгә исән-имин кайтып җитте. Барлык хаҗилар да хаҗ йолаларын уңышлы кылды һәм үзләрен яхшы хис итә. Алар хаҗны Татарстандагы «ДУМ РТ Хадж» рәсми хаҗ операторы аша кылды. 2026 елда хаҗга Татарстаннан барлыгы 1800 хаҗи китте. Шул исәптән, республика...


Васил Шәйхразыев Омскийда Зөлкарнәй хәзрәт Шакирҗанов белән очрашты

Омск өлкәсенә эш сәфәре кысаларында Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары, Бөтендөнья татар конгрессының Милли Шура рәисе Васил Шәйхразыев җирле мәчеттә булды һәм Себер мөселманнары мөфтие Зөлкарнәй хәзрәт Шакирҗанов белән эшлекле очрашу уздырды. Әңгәмә барышында төбәктә милли-дини...


Мин – мөсел-ман кызы!

«Аллаһыга тапшырдым», - дип, Башлыйм һәрбер эшемне. Аллаһ разый булсын өчен, Кызганмыйм һич көчемне.   Намаз укыйм, дога кылам Тик бер Раббым хакына. Укуда да, эштә дә мин Таянам Аллаһыма.   Ашаган ипиемнең дә Кадерен бик беләмен. Чөнки беләм һәр ризыкны Аллаһ Үзе...


Укырга кая барырга? Татарстанның мөселман уку йортларында кабул итү кампаниясе башланды

Татарстан мөселман уку йортларында кабул итү кампаниясе башланды. Мөселман дини белемен алырга теләүчеләргә сайлап алу мөмкинлеге зур: Татарстанда 8 мәдрәсә, Россия ислам институты, Казан ислам университеты, Болгар ислам академиясе бар.   Әлеге уку йортларының кабул итү комиссияләре...