Әбиемнең матур сүзләре әле дә йөрәгемнең түрендә

Әбиемнең матур сүзләре әле дә йөрәгемнең түрендә

Әбиемнең матур сүзләре әле дә йөрәгемнең түрендә

Әби, дәү әни һәркем өчен кадерле, бу дөньяда яшәгәндә зур урын алып торучы кеше. Мин дә үземнең әбиемнең тарихы белән уртаклашырга теләп, кулыма каләм алдым.

 

Әбиемнең исеме Хәсәнова Галимә Хәсән кызы 1911 елда Горький өлкәсендә Печә авылында туган. Аның игезәк ир туганы һәм олы апасы булган. Әниләре яшьли вафат булган. Әтиләре янәдән өйләнеп, гаиләгә үги ана алып кайткан.

Балаларга үги әниләре белән яшәве бик авыр була. Ул балаларны яратып бетерми, гел аларга авыр эшләр эшләтә, әгәр эшләмәсәләр орыша, хәтта кул күтәрүләр дә булгалый.

Әбием ул вакытта мәдрәсәдә укыган. Укырга бик яраткан, мәдрәсәгә ашкынып, гыйлем эзләп барган, ләкин бары тик 3 классны гына укый алган. Үги әни килгәч, укырга йөрү тыелган.

Мин төпчек онык булганга әбиемне инде олы яшендә буларак хәтерлим. Әбиемә кунакка килергә бик ярата идем. Башта мине әти-әнием үзләре белән бергә алып киләләр иде, ә соңыннан мин үзем генә дә аның янына килә башладым. Бераз үсә төшкәч мин әбиемнең гамәлләре артыннан күзәтә башладым.

Ул һәркөнне вакытны карап кына тора, кояшның чыкканын һәм байганын барлый иде, календарьдан да карап бара. Билгеле бер вакыт җиткәндә ул кечкенә паласын җәеп сәҗдә кыла торган иде. Бу вакытта шауламаска һәм әбигә комачауларга ярамаганы хакында барысы да белә иде. Соңрак мин мондый гамәлнең көнгә 5 тапкыр укыла торган намаз икәнен белдем, ә әбиемнең матур паласы да намазлык дип аталганына төшендем. Әбием намазлыгын үзе текте. Ул вакытта мин нәкъ менә аның куллары белән тегелгән намазлыкта беренче намазымны укырмын дип башыма да китермәгән идем.

 

 

 

Гаилә сандыгыннан чыккан хәтирәле китап

 

 

 

Әбиемне мин яулыклы һәм кулына хөрмә төшләреннән ясалган тәсбих тоткан сурәттә күз алдында тотам. Аның шул тәсбихен истәлек итеп әле дә саклыйм. Минем сорауларыма әбием сабыр гына шатланып җавап бирә иде. Ни өчен тәсбих 100дән тора һәм нәрсә укырга кирәклеген ул миңа тәфсилләп аңлатты. Кичке вакытларда ул өстәл янына утырып үзенең “могҗизалы” китапларын алып укыр, ә мин каршысына утырып тыңлар идем. Мин бернәрсә дә аңламыйм, чөнки китаплар гарәп хәрефләре белән иске татар телендә язылган иде. Мин бу гаҗәеп хәрефләргә карап, боларны беркайчан да исемдә калдыра алмаячакмын һәм укырга да өйрәнә алмам дип уйлаган идем. Һәм гарәп алфавитын өйрәнүдән баш тарттым, әмма соңрак бу хакта бик үкендем. Әлбәттә миңа бик кызык иде, анда нәрсә язылганын укып беләсем килде. Әбием кулына каләм алып яза башлаган чакта, аның кулы артыннан күзәтергә ярата идем. Соңрак әбием бу китапларда язылган тарихлар турында сөйли башлады. Ул вакытта мин мондый гаҗәеп вакыйгалар турында хәтта әкиятләрдән дә ишеткәнем булмады. Әлеге тарихи вакыйгаларның Ислам тарихы булуына мин озак еллар үткәч кенә асылына төшендем.

 

 

 

Әбиемнең тәсбихен әле дә саклыйм

 

 

 

Рамазан аеның кайчан башлануын һәм кайчан тәмам булуын без һәрвакыт белә идек. Кадер киче булганда әбием безгә дога кылырга кирәклеге турында искә төшерә һәм Аллаһ Тәгалә бу төнне һичшиксез доганы кабул итәчәге турында аңлата иде. Ураза бәйрәмендә без ел саен әбием янына аның тәмле ризыклары белән чәй эчәргә җыелу – ул безнең гаиләнең гадәте иде.

Әбиемнең тагын бер гаҗәеп сөйләгән вакыйгасы – ул Хаҗ, Корбан бәйрәме турында иде. Ул вакытларда миңа боларның барысы да дөньяда булмаган фантастик хикәя кебек тоелды һәм ул урынга беркайчан да барып җитү мөмкин түгел кебек иде. Әмма Аллаһ Тәгалә теләсә, һәрнәрсә тормышка ашачак һәм һәркем хаҗ кылачак, Мәккәдә, Мәдинәдә булу да бик мөмкин икәнлеген мин ул вакытта белми идем.

Шундый әбием булуына Аллаһка мең шөкерләремне әйтеп дога кылам. Нәкъ әбием минем күңелемә иман орлыгын салды. Мин Аллаһның рәхмәтенә һәм мәрхәмәтенә инанам, Аллаһ теләсә, әбием белән җәннәттә очрашачагыбызга иманым камил. Ин шә Аллаһ, шулай булсын дип кулларымны күтәреп Аллаһымнан сорыйм!

 

 

Зөһрә Шакирова

2026-05-01 (Зөлхиҗҗә 1447 ел.) №5.


Габдулла Тукай иҗатында дога мотивы

Шагыйрьнең тормышы һәм иҗатының илаһият кануннары белән тыгыз үрелгәнлеге, бу бергәлекнең иҗтимагый-тарихи шартлар, мәдәни багланышлар белән бәйлелеге турында инде шактый күп язылды. Әмма Тукайның җан халәте, Ходайның кодрәтенең чикләнмәгәнлеген кабул итүе, Аңа ышануы шагыйрь иҗатын күңел нечкәлеге...


“Казан – ислам дөньясының мәдәни башкаласы” статусы кысаларында чаралар

Казанда тарихи әһәмияткә ия вакыйга булды – Казан кулъязма Коръәненең асыл нөсхәләре басмага бирелде. “Идел-Пресс” нәшриятының полиграфия-җитештерү станогын Татарстан Мөфтие, ТР мөселманнары Диния нәзарәте рәисе Камил хәзрәт Сәмигуллин; ТР мөселманнары Диния нәзарәтенең Кулъязма...


XIV Бөтенроссия татар авыллары эшмәкәр-ләре җыенының пленар утырышы булды

Әлеге чара Бөтендөнья татар конгрессы тарафыннан оештырылды. Җыенда катнашучы шәрәфле кунаклар арасында Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов, шулай ук Россиянең 37 төбәгеннән барлыгы 900 делегат – кече бизнес вәкилләре, фермерлар, шәхси эшмәкәрләр бар иде. Быелгы җыен Россия татар-мөселманнары...


Себер мөфтие Мәскәүнең «Ярдәм» мәчетендә булды

Себер мөселманнары Диния нәзарәте рәисе Зөлкарнәй хәзрәт Шакирҗанов Мәскәүгә эш сәфәре барышында Россия мөселманнары Диния нәзарәте башлыгы, Мәскәү мөфтие Әлбир хәзрәт Крганов белән очрашты. Очрашуда Россия халыклары бердәмлеге елында планлаштырылган чаралар кысаларында уртак эш юнәлешләре...


Хаҗ – Аллаһка якынаю юлы

Апанай мәчете имам-хатыйбы Нияз хәзрәт Сабиров үзенең хаҗда булган кичерешләре белән уртаклаша:   Минем Мәккәдә алтынчы мәртәбә булуым. Бу юлы төркемдә Россиянең төрле төбәкләреннән – Татарстаннан, Оренбург шәһәреннән, Красноярскидан, Чиләбе, Самара, Тольяттидан төрле милләт кешеләре...