Бахтлу хьунин хиялар
Эхиримжи вахтара инсанри къвердавай гзаф жуьреба-жуьре чкайрай шейэр маса къачузва. Гзафбуру идакай зурба лезет хкудзава, гьатта абур акьван герек шейэр туштIани.
Са затI маса къачурла лезет гун – гьар садаз таниш гьисс я, ам къалурунин дережа гьар жуьре ятIани: садбуру лап шадвал ийида, муькуьбуру лагьайтIа, юкьван гьалда. И вакъиа акьалтIай гужлудини я ва идахъ галаз санал ажайибдини.
А гьисс виридалайни гзаф гужлуз коллекционерриз жезва. Месела, гамарин коллекционердиз, адетдин инсанди гьатта гьаваяни къачун тийидай куьгьне заманадин гам акурла, еке шадвал жезва. Эгер адав бегенмиш хьайи затI къачудай бес кьадар пул гвачиз хьайитIа, ада бурж кьуна ам къачуда, гьатта адаз вичиз яшамиш хьун патал пул бес жезвачтIани.
Гьа гьахьтин кар почтадин маркаяр кIватIзавайдай, ктабар кIватIзавайдай, кIватIунал машгъул тир гьар садай аквада – вахтар финивай рикI алай шейэр къачуна лугьуз абурун лезет анжах артух жезва.
Ихьтин лезетдикай аукционар тешкилзавайбуру кар чиз хийир хкудзава. Абуру коллекционерар акьалтIай дережада къизмишарзава, туьнт хьана къапарай акъуддай гьалдиз гъизва, абурун гьевесар къизгъин жезва, маса къачузвайбур лагьайтIа, эсердик акатзава ва маса гуз эцигзавай шейэрин къиметар чпи хкажзава, гьатта абурун къиметар цIийи шейэрилайни виниз акъатзава.
Инсанди адетдин цIийи шей маса къачудайла, акьулди адал агъавалзава, амма коллекционерди аукциондай шей маса къачудайла, адан акьул темягьди ва эсердик акатуни гъавурда гьат тийир гьалдиз гъизва.
Шей маса къачуни гузвай лезет ихьтин къариб карди гъавурда твазва: куьне папаз ва я рушаз иер перем ва я гуьрчег кIвачин къапар маса къачурла, абуруз абур иер аквазвач, амма абуру чпи адалай тIимил гуьрчег шей къачурла – абур лап рази яз амукьзава. Мумкин я, себеб ам я хьи, куьне къачур шей абуруз бегенмиш хьанач, итимдиз ва дишегьлидиз бегенмиш хьунин арада чIехи тафават ава хьи, гьаниз килигна, абуруз шей къачудайла, куьне абурал квез бегенмиш хьунин тегьер илитIзава. Амма кьилинди ам туш. Халис себеб ам я хьи, куьне а шейэр къачудайла, куьне абур шейэр маса къачунин лезетдикай магьрум ийизва. Гьа къачур шейини гузвай шадвилелайни, ам гьикьван иерди яз хьайитIани, маса къачунин карда иштиракуни гузвай лезет артух я.
Ида мад а кардин гъавурда твазва хьи, вучиз дишегьлидивай са затI маса къачунин тайин тир ният авачиз кIваляй экъечIиз жезватIа, амма рикIяй адаз вичик са затI маса къачунин лезет кутаз кIанзава. Ам туьквендиз гьахьун бес жезва, ада гьич фикирдани авачир шейэр маса къачуз башламишзава; ахпа ам рази яз кIвализ хквезва, вучиз лагьайтIа шейэр маса къачуникай лезет хкудна.
Эгер инсанар – иллаки дишегьлияр – анжах герек шейэр маса къачуналди сергьятламиш жезвайтIа, гзаф туьквенар агал жедай, амма шей маса къачурла жедай лезетдикай виликамаз фикир авуни, инсанрив чеб муьгьтеж тушир шейэр къачуз тазва ва гзаф вахтара, абуруз герек тушир затIар чарасуз тирдахъ инанмишарзава.
Вучиз, месела, кIвал жуьреба-жуьре мебелдай ацIурзава, тIимил бес жедайлани? Вучиз дишегьлиди жуьреба-жуьре рангарин ва кIалубрин перемар маса къачузва, абур ада уьмуьрда гьич садрани алукI тавун мумкин ятIани? Ибур вири анжах шей маса къачуникай лезет хкудун патал я.
Акьулдихъ галаз кьадайвал ва тIебии яз жедай, эгер инсанри шей маса къачудайла жезвай и гужлу лезет, адан иеси хьайилани гьиссзавайтIа ва ам ишлемишдайлани лезет къачуз давамарзавайтIа. Амма и дуьньяда вири крар гуьзлемишзавайвал жезвач.
Инсанриз чпиз шейэр хьана гзаф кIанзава, амма а шейэрин иесияр хьуни абур лезетдикай магьрум ийизва.
Тежрибалу шейэр маса гузвайбуру и акьулсузвал ишлемишзава ва чпин метягь устадвилелди вилик акъудна эцигзава, ам гуьрчегарзава ва гзаф вахтара къимет агъуз авунвайдан фикир арадал гъизва. Идал вичел желбдай реклама алава хъийизва, ада ахьтин фикир арадал гъизва хьи, а шей маса къачун – надир тир мумкинвал я ва а шейинин иеси хьуни уьмуьр бахтунай ва лезетдай ацIурда.
Гьеле а затI види туширла, ам гуьрчег я, ам кIан жезва, ада гьейран ийизва ва инсан бахтлу авун патал ада вири ава. Амма адакай хсусият хьанмазди, иесидин фикирди адакай чIугвазвай шикилар адай жагъизмач. Ада умуд кутазвайдалай адан къимет агъуз аватзава, адан къиметлувал къвердавай цIразва, та ам адетдин шейиниз элкъведалди.
Зурба кIвалер ва кьадар авачир кьван девлетар – саки гьар са касдин мурад я, амма а буш хиялар ийизвайбур а девлетлуйрин уьмуьрдиз ва абурун гьиссериз дикъетдалди килигнайтIа, абуруз аквадай хьи, абурукай чIехи паяриз гзаф вахтара гьа чпин девлетди азият гузва. Эгер девлетлуяр шейэрин иеси хьунин акьулсуз къанихвиликай азад хьанайтIа, чпиз авайдан ва чпиз азият гузвайдан са пай абуру жемятдиз гудай, ва гьа идалди чеб бахтлу жедай ва масабурни бахтлу ийидай.
Уьмуьр ажайибдиз туькIуьрнавачни мегер: иеси хьунин карда виридалайни хъсанди – им адан буш хиялар я!
