Главная

Руш низ гъуьлуьз гуда?

Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.

 

А касдихъ емишдин тарарин еке багъни авай. Ана Аллагьдихъай ﷻ гзаф кичIе гадади лукIвал ийизвай, адан тIварни Мубарак тир.

Са сеферда Нугь ибн Марьяма Мубараказ лагьана: «Заз вун зи багъдал къаравулвал ийиз фена кIанзава». ЛукI багъдиз рекье гьатна ва са шумуд вацран къене адахъ гелкъвез хьана.

Са юкъуз иеси багъдиз атана ва лукlравай вичиз ципицlдин са кул гун тIалабна. Ада иесидиз са кул гана, амма а ципицlар гзаф цурубур яз хьана. «Заз масад це», - лагьана адаз иесиди. Ада мад са кул гана ва гьамни цуруди яз хьана.

– И чIехи багъдай вуна заз цуру ципицlар вучиз гузва? - хабар кьуна адавай Нугь ибн Марьяма.

– Вучиз лагьайтIа заз дугъриданни гьим цуруди ва гьим ширинди ятIа чизвач, – жаваб гана Мубарака.

– И багъда кьве вацран къене яшамиш хьана цуру ципицl гьим ятIа, ширин уьзуьм гьим ятIа ваз чизвач!? – гьарайна иесиди.

– Аллагьдал ﷻ кьин хьуй, ам за дадмишнач, заз ам ширинди яни ва я цуруди яни чидач, – жаваб гана гадади.

 – Вуна вучиз незвач?

– Вучиз лагьайтIа вуна заз ам хуьн буйругъ ганай, тIуьн ваъ, за ваз тапарарзавач», – жаваб гана лукIра.

Нугь ибн Марьям адал аламат хьана ва лагьана: «Ви гьахълувал Аллагьди ﷻ хуьрай».

А жегьил гзаф акьуллу тирдан ам гъавурда гьатна ва ада лагьана: «Я жегьил, вун заз бегенмиш хьанва, вуна за гайи буйругъ кьилиз акъудна кIанда».

– Зун Аллагьдиз ﷻ ва ваз муьтIуьгъ я, – жаваб гана Мубарака.

– Захъ гуьрчег руш ава ва ам це лугьуз тIвар-ван авай девлетлу ксар гзаф къвез-хъфизва, амма заз ам низ гудатIа чизвач. И кардикай вуна вуч фикирзава? – хабар кьуна иесиди.

– Жагьилиядин девирда бутпересриз асул-несил авайбурал эвленмиш жез кIандай, чувудар девлетлубурухъ ва хашпараяр гуьрчегбурухъ къекъведай, Аллагьдин Пайгъамбардин ﷺ девирда гьахълувилихъ ва динлувилихъ къекъведай, чи девирда лагьайтIа, инсанар девлет ва тlвар-ван авайбурухъ къекъвезва. И кьуд затIуникай ваз гьим кIандатIа гьам хкя, - лагьана гадади.

– Жегьил, за гьахълувални дин хкязава ва заз жуван руш ваз гъуьлуьз гуз кIанзава, гьикI лагьайтIа заз вун гьахълу тирди акуна, за вун азадна, – лагьана адаз Нугь ибн Марьяма.

– Хъша кIвализ, а кар чна туькIуьрда, – лагьана ада.

Абур кIвалив агакьай чIавуз, Нугьа вичин папаз лагьана:

– Чир хьухь, и жегьил дин гвай Аллагьдихъай ﷻ кичIе кас я. Заз адан гьахълувал бегенмиш хьана ва адаз жуван руш гъуьлуьз гуз кIанзава. И кардиз вуна вуч лугьуда?

– Ваз хъсан чида. За фена рушаз и кардикай лугьуда ва ахпа ваз жаваб гун хъийида, - лагьана адаз папа.

Диде рушан патав фена ва адаз бубадин меслятдикай хабар гана.

– Куьне вуч лагьайтIа, за гьам ийида, зун Аллагьдин ﷻ ва куь чIалаз килигда, – жаваб гана рушани.

Нугь ибн Марьяма вичин руш Мубараказ гъуьлуьз гана ва абуруз гзаф девлетни гана. Абуруз са хвани хьана ва адал тIварни Абдуллагь эцигна. Адакайни Абудуллагь ибн Мубарак - вири дуьньяда тIвар-ван авай алим, гьадисар ахъайдай кас хьана.

Эхь, стха, эгер ваз эвленмиш жез кIанзаватIа, тIвар-ван ва девлет авайдахъ къекъвемир, иман гвайдахъ къекъуьгъ, гьикI лагьайтIа а девлет зулумдиз элкъведа ва ам ваз папа гудач. Эгер паб жагъурзаватIа, ам гьахълувал ва иман гвайди хьурай.

 

«Китаб дурус» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...