Главная

Сад Аллагьдиз гьамди-санаъ…

Сад Аллагьдиз гьамди-санаъ…

Рамазандин варз

 

Мад атана чаз багьа тир,

Чан ширин, азиз Рамазан,

Фахри-гьалал шагьрияр тир,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

Низ аватIа гунагь пара,

Гьардаз жеда вакай чара,

Уьмметарин дердин дава,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

Бахтлубур я сив хуьдайбур,

Нефсиниз тербет гудайбур,

Йифиз тервегь капI ийирбур,

Аллагь рикIел гъиз, Рамазан.

 

Йиса садра къведай къунагъ,

Чи рикIериз нур гудай рагъ,

Дин Исламдин майвадин багъ,

Женнетдин тIям гъиз, Рамазан.

 

Марифатдин рекьер хуьдай,

Гзаф дерин сирер чирдай,

Шариатдиз бегьер гъидай,

Иман я чи дуьз, Рамазан.

 

Чаз кьван шадвал хьанани ваз,

Мубарак варз атайла чаз?

Салат-салам Мугьаммадаз,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

ПичIи нефсер михьидай нур,

Гунагьар чи кьезил авур,

Икьван вуна чун шад авур,

Хуш я чи рикIиз, Рамазан.

 

 Женнет-гъилман гьуьруь-вели,

Ви ашкъидал жеда дили,

Дуст Мугьаммад сири Неби ﷺ,

Ваз дуьаяр гъиз, Рамазан.

 

ЦIусад вацран сир абурар,

Марифатдив дигай базар,

Мусурманрин шад тир сувар,

Мугьман гьар кIвализ, Рамазан.

 

Сив хвей ксар идай икI шад,

Кьисметрай чаз къведай суз мад,

Икьван на чун уна абад,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

Сив хуьн сувар мубарак хьуй,

Мугьаммадал салават хьуй,

Къуръандин нур чаз кьисмет хьуй,

Дин кьуна кIевиз, Рамазан.

 

Аллагьди чаз гайи нямет,

Ислам диндин чIехи девлет,

Ийизва ваз чна минет,

Дуьаяр кIелиз, Рамазан.

 

Шад хьана чун вун атайла,

Мад къведа вун йис атIайла,

Рази жеда фитIре гайла,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

Залан нефсер кьезилардай,

Тервегьари ширинардай,

КIелиз Къуръан, текбирардай,

Рехъ я даим дуьз, Рамазан.

 

 МичIи сура давадин нур,

Шукур Аллагь, вун чаз ахкур,

Къадридин йиф кьисмет авур,

Чаз сабурар гъиз, Рамазан.

 

Зал алай чан идай яргъа,

ЦIусад вацран чIехи агъа,

Гунагьриз чи — вакай чара,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

Гьакъикъатдиз мукьва идай,

Марифатдив агакьардай,

КIеви рекьер чаз ахъайдай,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

Фирдавусдин женнетдин багъ,

Гунагьриз чи нур гудай рагъ,

Магьшерда Кевсердин булах,

Чан ширин, азиз Рамазан.

 

Сиве жеда рейгьандин ни,

Уьмметарин сири Неби,

Ви тIвар гъана шадвилери,

Гьам юкъуз-йифиз, Рамазан.

 

Сервер Мегьамед-Мустафа,

Чалай агъзур салам-сафа,

Сад Аллагьдиз гьамди-санаъ,

Гьар камуна гъиз, Рамазан.

 

И чIал лагьай Хпеж Къурбан,

Я Ребби, ви рекьиз къурбанд,

Ви дуьайрик намус-виждан,

Чирна михьиз хуьз, Рамазан.

 

Хпеж Къурбан

 

 

Уьмуьрдикай

Яргъи уьмуьр такIан кас ам вуж ятIа?

Яргъи уьмуьр кьисмет тахьун — гуж ятIа?

Садбур — аял, садбур — жегьил, кьуьзуьбур,

Кьиникьал чун, гьич садни туш разибур.

 

Сад Аллагьди гайи уьмуьр, вахт ава,

Бязибуруз кьисмет жедай бахт ава.

Амайбуру ийидани арзаяр?

Я тахьайтIа, ийидани къазаяр?

 

Тек сад ава, атун патав такIан тир,

Яшамишни жезвай цава кьакьан тир.

Азраил я, минетайдан ван текъвер,

Рекьидайдан кIусни гьайиф чан текъвер.

 

Сад я адаз девлетлуяр, кесибар,

Рекьизвайбур, на лугьун, я цицIибар.

Маса къачуз жедайди туш ришветдихъ,

Вил галай кас туш, на гудай къиметдихъ.

 

И рекьидай дуьньяда, хаз кефияр,

Галукьармир квехъ, тумавдин уьгьуьяр.

Жез хьайитIа, алахъ ийиз хъсанвал.

Инсанди хьиз, къалур жуван инсанвал.

 

Чарабуруз хьиз, лугьузва жувазни,

Сажидин, и гафар талукь я вазни.

Хъсан кIвалах алакьдачтIа, авуна,

Писвал кьванни ийиз тахьуй гьич вуна.

 

Игит духтурар

Гьар са касдиз вичин беден ширин я,

И гафарин метлеб гегьенш, дерин я.

И тIегъуьндин къаст — инсанрал хъуьруьн я,

Игитар я, гьелбетда, чи духтурар!

 

Я югъ, я йиф кваз такьуна зегьметда,

Халкьдини квез пара кьадар гьуьрметда.

И тIегъуьндихъ галаз авай гьуьжетда,

Игитар я, гьелбетда, чи духтурар!

 

Я кIвал, хизан такваз хейлин йикъара,

Я секинвал жагъин тийиз ахвара.

Залум тIегъуьн тваз кIанзавай ракьара,

Игитар я, гьелбетда, чи духтурар!

 

Аферинар къвез гьар садан тIварунихъ,

Женг чIугвазвай и тIегъуьндин харунихъ,

Гьайбат авай гьар са дарман, рапунихъ,

Игитар я, гьелбетда, чи духтурар!

 

Дуст халкьарин чешне я вун

Ярагъи шейх, Шамил чIехи имам тир,

Адалатдин вири шартIар тамам тир,

Женгерани, зегьметда са алам тир,

Дуст халкьарин чешне я вун, Дагъустан!

 

Лезги, авар, дарги, къумукь миллетрин,

Са хизан тир, чебни къадим адетрин,

Хура даим акъваз авур зиллетрин,

Дуст халкьарин чешне я вун, Дагъустан!

 

Россиядихъ галаз сад тир рекьеваз,

Аферинар къвезва, дагълух уьлкве, ваз.

Вилик физвай шадлувилер рикIеваз,

Дуст халкьарин чешне я вун, Дагъустан!

 

Вили цава рагъ амай кьван вахтуна,

Чи мягькемвал жеда кьакьан тахтуна.

Дамахзавай гьар са касди бахтунал,

Дуст халкьарин чешне я вун, Дагъустан!

 

Куьре

Къудратлу тир къадим Куьре,

Пачагь квачир мах я хьи вун.

Шегьерар тир гьар са хуьре

Халкьар акваз гьар са жуьре,

Бахтунин са тах я хьи вун!

 

Агъзур сара вилериз ви

Акун тавур кIвалах авач.

Гьуьрмет кIани эллериз ви,

Берекатлу чуьллериз ви,

Кьисмет тавур булах авач!

 

Яман йикъар пара хьана,

Ягъ-кьиникьин гьисаб хьанач.

Халкьарин фу тара хьана,

Душман уьзуькъара хьана,

Кхьин тавур ктаб авач!

 

Дертни эхна, девранни на,

Намус хвена, Ватан хвена.

Дарвал эхна, гьижранни на,

Дагъни хвена, аранни на,

Ви чIал хвена, хизан хвена!

 

ЦIаяр къвана, марфар къвана,

Кьуркьушумдин харар галаз.

ЧIалар къвана, гафар къвана,

Араб, латин гьарфар къвана,

Вилик, кьулухъ цIарар галаз!

 

Къадим тарих къванер авай,

Мерекуьп ваз иви хьана.

ЧIулав литер къуьнеравай,

Гъиле шивдин кьенер авай,

Лекьерин рикI кIеви хьана!

 

Женнет макан — Къуба, Муьшкуьр,

Зияратдин Самур дере,

Дагълух уьлкве, Аллагь шукур,

Чирагъар гвай, даим куькIуьр,

Ви далудихъ гала, Куьре!

 

Ви лекьери лув гуз цава,

Хъен вегьезвач вал чарадан.

Ризкьи-дарман, ятар-дава,

Вири шартIар вахъ бул ава,

Чарадаз кIир тийир гардан!

 

Камаллуяр я ви эллер,

Гьуьрмет кIани, хатур кIани.

Берекатлу ава чуьллер,

Зегьмет чIугваз вердиш гъилер,

Дустариз гуз ютур кIани!

 

Гъилиз-заха, мециз-ширин,

Къавум-къардаш, дустар ава.

Гьар са кIвале — лугьун, хъуьруьн,

Гьар са хъсан адет хуьруьн

Хуьз алакьдай устIар ава!

 

Куьре Мелик, Етим Эмин,

Алкьвадар Гьасан-эфенди,

СтIал Сулейман — чи замин,

Женнет кьисмет хьурай! Амин!

Халкь паталди рикI ифейди!

 

Сажидин, на ара-ара

Бушвилер ийиз тахьурай!

КIанзавайди гьар са тара,

Дадлу емиш гъана пара,

Гележег чи бахтлу хьурай!

Сажидин Саидгьасанов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...