Главная

Асиррай фенвай муьгъ

Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.

 

2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар, тарихчияр, диндин алимар ва ругьанийрин регьберар вичел чIугвадай чкадиз элкъвена. Дуствилин КIвале кьетIен шадвилелди Вирироссиядин форум «Ан-Низамия медресадин 950 йис: къадим университетди Россиядин медениятдик ва образованидик кутур пай» кьиле фена.

1075-йисуз ЦIахур хуьре бине эцигай ан-Низамия медресада диндин ва светский илимрин арада сергьят авачир, ана философияни, теологияни, медицинани асторономия санал чирзавай.

РД-дин Кьил Сергей Меликован куьмекдалди Дагъустан Республикадин Муфтиятди тешкилнавай форумдин иштиракчийри, амай месэлайрихъ галаз санал, къвезмай несилрал гьакIан са чIехи тIварар ваъ, гьакIни ан-Низамиядин цлара арадал атанвай чирвал гунин методология гьикI агакьардатIа лугьуз, веревирд ийизвай.

Анал рахай РД-дин алимрин Советдин председателдин куьмекчи, Исламдин илимрин доктор Мугьаммад Магомедова гьикI медреса Исламдин илим арадал гъидай чка хьанатIа ва гьикI анай къачур илимди сагъ са регионар девлетлу ийизвайтIа, лагьана. Россиядин РИУ ЦДУМ-дин проректор Руслан-хазрат Саяхова вичин рахунра къейд авурвал, ан-Низамиядин ирс – им музейдин экспонат туш, ам алай девирдин образование патал къуват къачудай чан алай чешме я.

Элкъвей столди вичин кIвалах акьалтIарайла, Дуствилин КIвалин чIехи залда шад межлис кьиле фена, ана 800 кьван касди иштиракна. Тебрикдин гафарилай ва Россиядин регионрин муфтияр рахайдалай кьулухъ нашидар яна ва «Этос» театрди тамаша къалурна.

Форумдин вини дережа – медресадин ватанда, ЦIахур хуьре, мусурманрин алимрин межлис кьиле фена.

 

Роберт Курбанов

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...


Куьмек це, я Аллагь ﷻ

  Дагъустан   Зи Дагъустан, зи хайи ватан, Цин кӏаник вун акатнава. Чи рикӏериз я вун багьа, Тӏалабзава, фад секинвал жагъура.   Сад хьанва дагъни-аран, Ахвар амач, квахьнава иви. Халкь сад хьана цӏийи кьилелай, Умудзава стхавални хъсанвал.   Чун Дагъустанвияр - чи...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   5. Эгер гъуьл шаклу жезватIа, папа вич тухунин тегьерди рехъ гана виже текъвер ва хаталу нетижайрал гъун мумкин тирди, ада вичиз са затIни таквазвайдай кьуна кIандач. Себеб аваз ва себеб авачиз кьадардилай артух шаклу ва гъейратлу хьунни герек туш. Инани юкьван дережа...


Жуван нефсинихъ галаз женг чlугун

Суал: Са бязибуру жуван къизмишвилихъ ва нукьсан-синихрихъ галаз женг чIугун чIехи жигьад я лугьузвай тIарикъатдин устазрин гафар тапарар я лугьуз тестикьарзава. ЧIехи жигьад абуру кафиррихъ галаз тухузвай дяве я лугьузва. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Къуръандай, гьадисрай ва чIехи...


КIвалахар туькIуьрзавайди

Муьгьуьддин ибн аль-Арабиди лугьудай: «Са гьихьтин ятIани игьтияж авай касди гъетрен ва адан гуьгъуьнай ийизвай кьве ракат ратибат кпIунилай кьулухъ яхцIур сеферда «Аль-Фатигьа» сура кIелрай. Ам кIелна куьтягьдалди чкадилай къарагъун кутугнавач.   40 сеферда кIелна...