Главная

Лугьунар авун Исламда къадагъа я

Лугьунар авун Исламда къадагъа я

Лугьунар авун Исламда къадагъа я
  1. Умар бин аль-ХатIтIаба агакьарайвал, Пайгъамбарди лагьана: «Кьенвайдаз вичин сура азабар гуда адахъ лугьунар ийизвайвиляй».

 

И гьадисдин маса жуьреда агакьарзавайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «…адахъ лугьунар ийизвай кьван вири вахтунда (Имам ан-Нававиди  къейд ийизва хьи, и гьадисдин манадин патахъай алимрин фикирар чара жезва, амма абурукай чIехи паюни гьисабзава хьи,  Пайгъамбарди ﷺ лагьай гафар ахьтин инсандиз талукь я хьи, ни вичин мукьвабуруз вичихъ кIевиз лугьунар авун веси авунатIа, акI хьайила, адаз акI авуна кIанзавай)» (Аль-Бухари).

  1. Ибн Масуда агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Чакай туш чпин хъуькъвер гатазвайбур, чпел алай перемар къазунзавайбур (ина ихтилат физвайди кьил твазвай чка я, маса гафаралди, хев) ва я Аллагьдивай ﷻ тIалабзавайбур, жагьилиядин девирда ийизвайди хьиз! (Ихтилат гьараюнар авуникай физва, мукьва са кас кьейи инсанри чпелни кьиникь ва жуьреба-жуьре бедбахтвилер атун тIалабиз гатIумзава)» (Аль-Бухари, Муслим).
  2. Аль-Мугъира бин Шу`бади лагьана: «Заз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «Гьакъикъатда, нихъ кIевиз лугьунар ийизватIа, Дувандин юкъуз и кардай адаз азабар гуда» (Аль-Бухари, Муслим).
  3. Абдуллагь бин Умара лагьана: «Са`д бин Убада (Бану Хазраж тайифадин регьбер) азарлу хьайила, Пайгъамбар ﷺ Абд ар-Рагьман бин Авфахъ, Са`д бин Абу Вакъкъасахъ ва Абдуллагь бин Масудахъ галаз санал адал кьил чIугваз фена. Азарлудан патав фейила ва ам вич-вичелай фенваз акурла, Пайгъамбарди ﷺ жузуна: «Ам кьенвани?» Абуру жаваб гана: «Ваъ, я Аллагьдин Расул ﷺ». А чIавуз Аллагьдин Расул ﷺ шехьна. Пайгъамбар ﷺ шехьиз акурла, амайбурни шехьна. Ахпа ада лагьана: «Квез ван къвезвачни кьван? Гьакъикъатда, Аллагьди ﷻ я вилерай авахьзавай накъварай, я рикIи хажалат чIугунай азабар гудач, амма Ада азабар гуда идай, - ва ада вичин мез къалурна, - ва я идай регьим ийида! (Им лагьай чIал я хьи, эгер мукьвабур кьейила инсанри кIевиз лугьунар ийиз хьайитIа, абуруз жаза гуда, амма эгер Шариатди къадагъа тавунвай шейэр лугьуз хьайитIа ва лугьунар тавуртIа, Аллагь Таалади абуруз сувабар гуда)» (Аль-Бухари, Муслим).
  4. Абу Малик аль Аш`ариди агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Нагагь кьейидал кIевиз лугьунар авур дишегьлиди вич рекьидалди туба тавуртIа, Дувандин юкъуз адал жими къиредин парталар алаз ва кьуру хамарин кьеркьина аваз чан хкида» (Муслим).
  5. Абу Мусади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Я дагъ хьтинди! Я инсанрин агъа!» ва ихьтин маса гафар лугьуз кIевиз лугьунар ийизвай гьар са кьенвайдахъ кьве малаик акъвазарда. Абуру адан хуруда гъутар эцяда ва лугьуда: «Вун дугъриданни гьахьтинди тирни?» (Ат-Тирмизи).

 

«Риязу-с-салигьин» ктабдай.

 

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...