Дуьньядин ва девлетдин гьакъикъат
Чна инсандиз дуьздаказ къимет гузвайди, анжах ам чи арадай акъатна эхиратдиз фейила я, адал чан аламаз ам гьикьван хъсанди хьайитIани лайихлу къимет адаз садани гузвач.
Ислам дин патал чан гун – им гьар са гьакъикъи иман авай мусурмандин мурад я. Къуръанда лагьанва (мана): «Аллагьдин рекье чанар гайибур куьне кьейибурай гьисабмир, гьакъикъатда, абурал чан алама ва абурув Аллагьдин патай ризкьи агакьзава». Анжах ягъалмиш хьанвай рекье авайбуру (вагьабитри) «шагьид» лугьудай гафунин гьакъикъи мана чIурнава.
Гьавиляй бязибурук, а гафунин ван хьайила, къалабулух акатзава. Гьа и ягъалмиш хьанвай жегьилри са себебни авачиз, ислягьвал кIанзавай мусурманар кьулухъай атана яна рекьизвайбуруз «шагьидар» лугьузва. Абур шагьидар ваъ, кичIе чIутар я! Къияматдин юкъуз Аллагьди абурув чпин жаза агакьарда.
Шагьиддин лайихлу кьиникь къазанмишайбур, чпин уьмуьрдин къене Аллагьди садни са шумуд сеферда ахтармишна, сабур авунвай ксар я. Чаз аквазвайвал, хъсан инсанар Аллагьди чи арада геждалди тазвач, абуру чпин кIвалах гьакъисагъвилелди авуна Женнет къазанмишзава ва и дуьньядай эхиратдин кIвализ куьч жезва.
Аллагь Таалади Къуръанда лагьана (мана): «Гьакъикъатда, инсанар ахтармишдайвал, гьи касдин амал хъсанди жедатIа килигиз За и дуьнья жуьреба-жуьре темягь фидай шейэралди гуьрчегарна» («АльКагьф» сура, 7-аят). Эгер чна дуьньядиз далу гайитIа, ам метIерал алаз чи гуьгъуьна гьатда.
Лугьузва хьи, са сеферда Муса пайгъамбар шехьзавай касдин патавай винел фена. Вичин кIвалах кьилиз акъудна хкведайлани гьа и шехьзавайди алай чкадал аламай. Мусади Аллагьдихъ элкъвена лагьана: «Я Рабби, и лукI Вахъай кичIевиляй шехьзавани?» Аллагьди жаваб гана: «Я Имранан хва! Эгер адан вилерай накъварихъ галаз мефтI авахьайтIани ва ада вичин гъилер абур кьурадалди хкажна завай тIалабайтIани за адалай гъил къачудач, эгер адаз и дуьньядихъ муьгьуьббат аваз хьайитIа».
Чун и дуьньяда мугьманар я, чун чиликай халкьнава ва мукьвал гележегда гьаник хъфида. Чи сур гьихьтинди жедатIа гьадакай фикирна кIанда. Чаз ам цIай кьунвай, илан, икьраб авай Жегьеннемдин фур хьана кIанзавани, я тахьайтIа ахъа, экуь, атирдин ни къведай Женнетдин бустан? Уьмуьр – им савкьват туш, ахтармишун я.
Абу Хазима лагьана: «Куьне дуьнья виниз акъудмир. Гьакъикъатда, Къияматдин юкъуз дуьнья виниз акъудай касдиз лугьуда: «Аллагьди негь авур дуьнья и касди виниз акъудна!» Эхиратда чун вири махлукьатрин вилик виляй ават тийидайвал гила амаз фикирна кIанда.
Пайгъамбарди лагьана: «Эгер ваз кесибвал ви кIвализ къвез акуртIа, вуна лагь: «Ша хвашкелди, эй диндар ксарин лишан!» Умар асгьабди лагьана: «Гьакъикъатда, къанихвал – дарвал, девлетдихъ калтуг тавун – девлет я.
Инсанрин гъилера авайдахъ гьерекат тийизвади мал, девлетдихъ муьгьтеж туш. Куьне лагь: «Заз Сад Аллагь бес я, адалай гъейри маса илягь авач, Ам ЧIехи Аршдин Рабби я!» И гафар куьне мукьвал-мукьвал тикрар ая, куь рикIе авай герек авачир фикирар, къалабулух акъатда.
Къуй Аллагь Таала чалай рази хьурай! Амин.
АСИЯТ МЕГЬАМЕДОВА
