Главная

Фалчи папан патав фин меслят къалурзава

Фалчи папан патав фин меслят къалурзава

Уьмуьрда татугайвилерин цIиргъ хьанва. Машин кукIварна, гъуьлуьхъ галаз гьамиша къалмакъал ава, кIвале жув секинсуздиз гьиссзава, ахварал физвач, мукьвал-мукьвал кефи чIуруз, гуьгьуьл авачиз къекъвезва. Дуст рушари ам запабар я лугьузва. Фалчи папан патав фин меслят къалурзава. Вуч хьанватIа, зи кьил акъатзавач. За вуч ийида?

 

Алимдин жаваб:

Чун а кардин гъавурда акьун важиблу я хьи, и дуьньяда чи кьилел къвезвай вири крар гьакIан дуьшуьшдин вакъиайрин цIиргъ туш, абур Аллагьдин ﷻ къанунрив кьурвал, Адаз кIандайвал ва Адан кьадар-кьисметдалди жезва. Вакъиа гьихьтинди хьайитIани, кIантIа ам шадвал хьурай, кIантIа пашманвал, агалкьун ва я телефвал – вири крара Халикьдин ﷻ арифдарвал ава. И вакъиайриз иман гъанвай инсан мусибатдиз, еке месэладиз хьиз килигун лазим туш, адаз ибурухъ виридахъ Халикь ﷻ галайди акуна кIанда ва и кьадар-кьисметдалди Адаз чавай вуч кIанзаватIа, кве Адан разивал жедатIа, чун гъавурда акьуна кIанда.

Бязи еке месэлаяр, бедбахтвилер чи кьилел гьа чна авур гунагьрай, Адан эмирриз чна яб тагунай, гьеле и дуьньяда амаз гунагьрилай гъил къачудай себеб яз, жаза хьиз къвезва. Амма бедбахтвилер, хажалатар, рикIиз ийизвай эсерар ахтармишун хьизни ракъурун мумкин я, чна сабур ийидайвал, Раббидин ﷻ кьадар-кьисметдихъ галаз рази жедайвал – гьа идани зурба хушбахтвал ава.

Анжах четинвилера ва азиятра инсандин иман ва умуд кутун дуьздал акъатзава, гьакъикъатда инсан гьихьтинди ятIа, адан гьакъикъи асул затI вуч ятIа чир жеда. Чавай кIамай кьван чи дуст ва я мукьвади хъсандиз чизва лугьуз жеда, амма анжах уьмуьрдин имтигьанри, четин йикъари дугъриданни чи вилик вуж кватIа къалурда. Гьатта чаз чунни эхирдал кьван чир жедач, та чи кьилел бедбахтвал къведалди, са четин гьалдиз аватдалди.

Квез вуч хьанватIа чир хьун патал, квез хъсандиз, куьлуь-шуьлуьярни кваз яб гана кIанда, куь патав вуж гватIа, куьн квел машгъул ятIа ва кьилинди – куь Раббидихъ ﷻ галаз куьне гьихьтин рафтарвал ийизватIа, гьикьван жавабдарвилелди куьне Адан эмирар тамамарзаватIа чирна кIанда.

Фалчи папарин патав, гьелбетда, фена виже къведач, вучиз лагьайтIа им, сад лагьайди, гунагь я, кьвед лагьайди, эгер абурукай хъсанвал жезвайтIа, абуру сифте чпин месэлаяр гьялдай, чеб балайрикайни бедбахтвилерикай къутармишдай.

За квез меслят къалурзава Дишегьлийрин «Марьям» центрдай (Дагъустан Республика, Махачкъала шегьер, +7-988-777-77-10) куьмек къачун. Ана дишегьли теологди ва психологди квез секиндиз яб гуда ва меслят къалурда.

 

Психологдин меслят:

Якъин, фалчи папан патав фин герек туш, себебни ам я хьи, зарардилай гъейри квез адавай са затIни жагъидач. Ада я квез запаб авунва ва куьн тади гьалда сагъар хъувуна кIанда лугьуда, я тахьайтIа гьар жуьредин махар ахъайда: авай крарни лугьуда, вичин патайни са вуч ятIа кухтанни хъийида. Вири крара куьн адалай аслу жеда ва дуьз тушир уьмуьр тухуда. ГьакI хьайила, а ниятар тур ва и гьалдиз маса тегьерда килиг.

Сад лагьайди, исятда куь кьилел атанвай вири бедбахтвилер уьмуьрда жезвай крарихъ галаз кьурбур я ва вичин бинеда инсанрин арада жезвай акьунар ава. Гьамиша чара хьунин ва хъсан хизандин уьмуьрдин умудар аваз яшамиш жез четин я. Куь кефи чIур хьанвайдини куьне гьиссзава, вучиз лагьайтIа гьамиша тикрар жезвай гьуьжетар ава ва дуьз къайдада ял ягъун авач.

Кьвед лагьайди, кIвале куьне куьн пис гьиссзава, вучиз лагьайтIа куьне фадлай ам куьн секинсуздиз гьиссзавай чкадихъ галаз алакъалу ийизва.

Пуд лагьайди, ихьтин психоэмоциональный гьалда яшамиш жедайла авариядик регьятдиз акатун мумкин я.

Гьеле анжах гьа и кар себеб яз, запабар авунин фикирдикай яргъа хьун хъсан я. Ина сад лагьай себеб – гъуьлуьхъ галаз авай куь рафтарвилерин психология я. Им гзаф кIвалах авай чка я. Ана гъуьлни паб са гафунал къвен тийидай вишералди себебар хьун мумкин я.

Заз и жавабда куь гъуьлуьхъ галаз авай гьалдин вири къарарар лугьудай мумкинвал авач, амма за кIевивилелди квез меслят къалурзава хъсан пешекар жагъурна, адахъ галаз веревирд ийидайвал, вуч себеб яз куьн гъуьлуьхъ галаз къалар жезватIа.

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...