Главная

Сурун кьилихъ галай къван гьихьтинди хьун лазим я?

Сурун кьилихъ галай къван гьихьтинди хьун лазим я?

Суал: Бязи инсанри сурун кьилихъ галай къван са чпIинин кьадардилай виниз ийидай ихтияр авач лугьуз, сурарин кьилихъ галай къванер кукIвариз башламишнава. Абур гьахъ яни?

 

Жаваб: Пайгъамбардин ﷺ некIедин стха Усман бин Маз’ун кечмиш хьайила, ада ﷺ вичин са асгьабдиз Усманан сурун кьилихъ акIурдай къван гъваш лагьана. Асгьабдивай къван хкажиз хьанач. И арада Пайгъамбарди ﷺ вичин перемдин хилер къакъажна, а къван хкажна сурун кьилихъ эцигна ва лагьана:

أَتَعَلَّمُ بِهَا قَبْرَ أَخِي وَ أَدْفَنُ إِلَيْهَا مَنْ مَاتَ مِنْ أَهْلِي

 

«Идалди заз зи стхадин сур гьина аватIа чир жеда ва идан патав за зи мукьва-кьилияр кучудда». И гьадис Абу Давуда агакьарнава. Харижат бин Зайдалай Бухариди гьадис агакьарнава: «Усман асгьаб халиф тир вахтунда чун жегьил гадаяр тир. Усман бин Маз’унан суралай тек са чакай виридалайни виниз хкадарзавай касдивай хкадариз жедай». И гьадисрал бинеламиш хьана лагьайтIа жеда хьи, жуван мукьва-кьилияр гьина кучуднаватIа чир жедайвал чпIинилай кьакьан къван сурун кьилихъ акIурдай ихтияр ава («Рудудун аля шубугьати-с-салафия»). Гьелбетда, гуьрчегарнавай, мармардин гзаф еке къванер акIурдай ихтияр авач. Вучиз лагьайтIа ам исраф (вара-зара авун) я. Ихьтин багьа къванер тек са шейхерин, валийрин, еке алимрин сурарин кьилихъ акIурдай ихтияр ава. Амай инсанри абурухъ гузвай пул Аллагьдин ﷻ рекье харж авурай, гьа сура кучуднавайдан паталай садакьа гурай.

 

«Гьакъикъатдин суракьда» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...