Главная

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура

Са бязи халуйри-фекьийри кьейидахъ лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» сура кlелзава. Ам къадагъа алай кlвалах я лагьайла, заз абуру яб ганач, гьатта зал хъуьруьнарни хъувуна. Иниз килигна, пара тlалабда, газетда идан патахъай кхьин.

 

Куьне дуьз лугьузва, мусурмандиз анжах араб гьарфаралди кхьенвай «Ясин» ва я маса сураяр кlелдай ихтияр ава. Им дуьньядин виликан ва алай вахтунин вири алимри ганвай фетва (акъуднавай къарар) я. Мисал яз, 1503-йисуз Египетда дидедиз хьанвай зурба алим Ибн Гьажара вичин «Фатава» ктабда кхьенва (мана): «Къуръан анжах араб гьарфаралди кхьидай ва кlелдай ихтияр ава, маса гьарфаралди ам кхьин гьарам (гунагь) я. Гьатта тарс къачун, чирун патал Къуръандин аятар ва я сураяр маса гьарфаралди (араб тушир) кхьин къадагъа я. Вучиз лагьайтlа гьа и кардалди Къуръан дегиш жезва (чlурзава)».

Гьуьрметлу стхаярни вахар, эгер квез сувабар кlанзаватlа, квез чидай «Къулгьу» («аль-Ихляс») сура кlела, гьикl хьи Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Къуръандин «аль-Ихлас» сура кlелун – Къуръандин пудакай са пай кlелай мисал я» (Бухари, Муслим). Гьадисдин бинедаллаз, алимри лугьузва хьи, эгер пуд сеферда ам кlелайтlа, мусурмандиз сагъ Къуръан кlелай хьтин суваб жеда. «Къулгьу» чирун четин туш, гьа са вахтунда ам кlелайдаз жезвай суваб зурбади я. Лезги гьарфаралди кхьенвай «Ясин» кlелзавай касди гзаф гъалатlар ийизва, ада Къуръандин аятрин мана чlурзава, гьавиляй адаз сувабар ваъ, гзаф кьадар гунагьар жезва.

И гафар чна инал са вуж ятlани батlуларун патал ва я са низ ятlани кичlерар гун патал гъанвайди туш, Аллагь ﷻ шагьид я, чи ният анжах Аллагьдин ﷻ Келима вине хьун я. Къуй Аллагьди ﷻ чаз виридаз гьакъикъат къалуррай ва ам кьабулиз, адан гуьгъуьнаваз физ куьмек гурай! Гьакlни къуй Халикьди ﷻ чун батlулвиликай ва ягъалмишвиликай хуьрай!

 

Гь. Амаханов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Эвел алатай нумрайра   Ципицl галаз Шалбуз дагъда   Зи диде Ципицlаз кьве руш хьана, мад аялар тежез, хажалатдик квай. Адан итимдиз гада кIанзавай. ГъвечIи рушан 5-6 йис тир.   ЦипицIа вичин халу Желилаз рикIин мурад вуч ятIа ахъайна. Гъуьлни ЦипицI ара-бирдан аял паталди къайи...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрада   Эгер куьн бизнесмен ятIа, жувавай хабар яхъ: квез гьихьтин ниятдалди куь мал-девлет артухариз кIанзава? Мусурманриз хийир гудай крариз харж авунин ниятдалди? Муьгьтежбуруз, етимриз, кесиб хизанриз куьмек гун патал? Куьне куь пул мусурманрин игьтияжриз харж...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

> Ислам динди инсандин уьмуьр вири патарихъай гуьрчегарзава. Ада мусурманриз зайифбурухъ галаз регьимлу жез, кесибриз садакьаяр гуз, чIехибуруз гьуьрмет ийиз, вичин хизандин къайгъуда жез, зулум ийизвайбуруз ва я четин гьалда гьатайбуруз куьмек гуз чирзава. Ада чаз диде-бубадиз, дустариз ва...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Муса фейила (Синай дагъдиз), адан халкьди (самаритянвидин меслятдалди) чпин безекрикай (цIурурна) му-у ийиз гьарайдай жунгав авуна (ва адаз ибадат ийиз гатIумна). Абуруз аквазвачирни кьван, ам чпихъ галаз рахан тийизвайди ва абур (дуьз) рекьел эциг тийизвайди?! Абуру ам...