Главная

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

ТIарикъатдин устазри чпин муьруьдриз тайин вахтунда са кьадар зикирар кIелунин тапшуругъ гузва. Идахъ галаз сад хьиз, им Пайгъамбардин ﷺ девирда авачир бид’а я лугьудай инсанарни пайда хьанва. Абур гьахъ яни?

 

Ваъ, гьахъ туш. ИкI лугьуз тестикьарзавайбур Шариатдикай хабар авачирбур я. Къуръандални гьадисдал бинеламиш хьана ийизвай ибадатарни дуьаяр кьве жуьре ава. Сад лагьай жуьрединбур – ибур чпин кьадар ва чеб ийидай вахт Аллагь Таалади ва Адан Пайгъамбарди ﷺ къалурнавайбур. Ихьтинбурук гьар юкъуз вад сеферда тайин вахтунда ийизвай ва тайин кьадар ракатрикай ибарат тир ферз кпIар акатзава. Гьа ихьтинбурукай: эменнидилай гузвай закатдин кьадар, ферз кпIунилай кьулухъ ийизвай ратибат-кпIарин кьадар, зугьа, витр ва суварин кпIар ва гьа икI мад. Мадни иник гьар са кпIунилай кьулухъ «Субгьаналлагь», «Альгьамдулиллагь» ва «Аллагьу акбар» лугьун акатзава. Ибадатдин и жуьредик акатзавай дуьаяр Аллагьдин Расулдал ﷺ гьи жуьреда агакьарнатIа, гьа жуьреда туна кIанда. Месела, садазни кпIунин вахт дегишардай, ракатрин кьадар гзафардай ва я тIимилардай ихтияр авач. ГьакIни 33 сеферда кIелзавай зикир 37 сеферда кIелда лугьуз садавайни тестикьариз жедач.

Ибадатдин кьвед лагьай паюник чпин лайихлувилерикай умуми тегьерда лагьанвай дуьаяр, зикирарни тасбигьар акатзава. Абурухъ я тайин кьадар авач, я вахт авач. Ихьтинбурук мутIлакь суннат-кпIар, Къуръан кIелун, дуьаяр, маса зикирар, тасбигьар акатзава. Устазди вичин муьруьдриз ибадатдин гьа и паюник акатзавай тайин дуьаяр кIелун тапшурмишзава. Абур гьар юкъуз экуьнин ва рагъдандин кпIарилай кьулухъ тайин кьадар кIелзава. БатIиндикай (сирдикай) ва загьирдикай (ачухдакай) хабар авай устазар Мугьаммад Накъшубанди, Абдул Къадир Гиляни, Абулгьасан Шазали чирвилерин гьуьл я. И зурба авлияйри, Къуръандални Суннадал бинеламиш хьана, мусурманриз чеб Аллагь Тааладив мукьва ийидай регьят рекьер къалурнава. Ибурни абуруз чпин нефс михьи авунвай ксари чирна. Ва гьа рекьяй абур чебни фена. А рекьерикай Къуръанда лагьанва (мана): «Вичин нефсинихъ галаз ам тербияламишун патал жигьад ийизвайбуруз (женг чIугвазвайбуруз) За са шакни алачиз Зи рекьер къалурда» («Аль-Анкабут» сура, 69-аят).

Са мисал гъин. Эгер жува-жув тербияламишунин макьсаддалди са касди гьар юкъуз сятдин муьжуьдалай башламишна Къуръандин жуздин са пай кIелда лагьана вичин хиве кьуртIа, ина вуч къадагъа ава? Эгер са ни ятIани им бид’а я, Пайгъамбарди ﷺ гьич садрани икI авурди туш лагьайтIа, ахьтиндаз чавай анжах ахмакь лугьуз жеда. Гьа ихьтин ахмакьри устазри чпин муьруьдриз гузвай вирдер (тапшуругъар) бид’а я лугьуз тестикьарзава.

 

Къурамугьаммад Рамазанов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Эвел алатай нумрайра   Ципицl галаз Шалбуз дагъда   Зи диде Ципицlаз кьве руш хьана, мад аялар тежез, хажалатдик квай. Адан итимдиз гада кIанзавай. ГъвечIи рушан 5-6 йис тир.   ЦипицIа вичин халу Желилаз рикIин мурад вуч ятIа ахъайна. Гъуьлни ЦипицI ара-бирдан аял паталди къайи...


Алукьзавай сувар мубаракрай!

Регьимлу ва Мергьяматлу Аллагьдин тIварцIелди! Играми мусурман стхаярни вахар, за квез виридаз алукьзавай шад ва нурлу сувар Ид-уль-фитIр мубарак ийизва.   Рамазан вацра куьне кьур вири сивер, авур дуьаяр ва вири хъсан крар къуй Аллагь Таалади кьабулрай, абур Ада квез са шумуд сеферда эвез...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...


Витамин D бес тахьун

Вучиз хъуьтIуьз им саки гьар садаз талукь я ва и кардиз вуч ийида? ХъуьтIуьз гзаф инсанри къуват авач, гуьгьуьл дегиш жезва, мукьвал-мукьвал мекьи жезва, ахварай аватзавач лугьуз, арзаяр ийизва.   Адет яз ахьтин гьалдин себебар чна а кардай жагъурзава хьи, ам кьуьд я, мичIи яргъи йифер,...