Главная

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Кьин кьадай къайда

Аллагьдин ﷻ тIвар кьун тавуна, жуваз багьа са касдал – Пайгъамбардал ﷺ, дидедал ва икI мад кьин кьуртIа жедани?

Бязи инсанри, диндин чирвилерин патахъай чпин авамвиляй, ахьтин кардин нагьакьанвиликай фикир тавуна, бязи вахтара лагьайтIа, вичин темягькарвилин мурадар патал, Пайгъамбардин ﷺ тIварцIел, дидедал, фал ва икI мад кьин кьазва.

Бязи алимрин фикирдалди, Исламда ахьтин кьин кьун гьакъикъи туширди ва гьатта гунагь авайди жеда, вучиз лагьайтIа кьин кьаз анжах Аллагьдин ﷻ тIварцIел ва я Адан лишанрал (сифетрал) жеда.

Чешне яз Аллагьдин ﷻ тIварцIел кьазвай кьинерин жуьреяр гъайитIа жеда: «Аллагьдал ﷻ кьин кьазва», «Алемрин Раббидал ﷻ кьин кьазва» ва я «Зи чан Нин ихтиярда аватIа, Адал кьин кьазва» ва икI мад.

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лугьузва: «Ни Аллагьдин ﷻ тIварцIелай гъейри маса затIунал кьин кьуртIа, адакай имансуз жезва», маса риваятда: «…мушрик жеда» (Аль-Гьаким).

Амма къейд авун лазим я хьи, и гьадисда ихтилат физвайди, ни са касдал ва я са затIунал ам алемрин Халикьдин дережадиз хкажунин ният аваз кьин кьазватIа, гьадакай я, яни Адаз и карда шерик гъиз.

Мадни гзаф делилар авай фикирдал асаслу яз, Аллагьдин ﷻ тIварцIелай ва я Адан лишанрилай гъейри маса затIунал кьин кьун нагьакьан кар яз гьисабзава, къадагъа алайди яз ваъ.

(«Тугьфат аль-Мугьтаж»)

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...