Аял хайила…
Аял хайила…
Эхиримжи вахтара «аял хайидалай кьулухъ гуьгьуьлар агъуз аватна» лугьудай гафар гзаф ван къвезва. Гзаф дишегьлийри аял хайидалай кьулухъ чпин гьиссерин гьал пис жезвайди къейдзава.
Асул гьисабдалди и гьал ихьтин лишанралди тафаватлу жезва: гьамиша къалабулух хьун, вич ва я вичин мукьвабурукай са кас кьиникьин кичI хьун, гзаф шехьун, секинсуз хьун, са жизвидилай хъел атун, гзаф галат хьун, ахварал тефин ва иштагь тахьун.
Вири и лишанри санлай аял хайидалай кьулухъ жегьил дидедин гуьгьуьлар агъуз аватнавайдан шагьидвал ийизва. Ихьтин дуьшуьшда вуч ийида ва тамам уьмуьрдихъ гьикI хкведа? И кар патал чна и гьалдин асул дибдин себебрай кьил акъудун лазим я. Ихьтин гьал арадал гъизвай кьве себеб ава: психологиядин ва биологиядин.
Биологиядин себеб арадал гъизвайди руфунал залан хьуни ва аял хуни бедендин биохимия чIурун я. Са патахъай, гормонар арадал гъунин карда иштиракзавай тайин тир микроэлементрин кьадар эксик жезва. Гьа и гормонрин бине чIур хьуни гьар гьикI хьайитIани дишегьлидин гьиссерин гьалдиз эсерзава. Идахъ галаз алакъалу яз эндокринологдин кьилив фин ва адан меслятрал амал авун чарасуз я.
Психологиядин себеб асул гьисабдалди а карда ачух жезва хьи, вичикай диде хьайила, жегьил дишегьлиди аялдин гележегдин патахъай вичин жавабдарвал иллаки кIевидаказ гьиссиз гатIумзава ва ам чIуру фикирри кьазва.
Адаз вичин ва я вичин аялдин кьилел са пис кар къведайди хьиз жезва, ада вичин кьиле гьар жуьредин пис фикирар твазва ва идалди вичин гуьгьуьлар чIурзава. Адет яз ихьтин гьал адаз вичин гъуьлуьн ва мукьвабурун патай куьмек авачирла ва вич хуьн тавунвайди гьиссайла арадал къвезва.
Муькуь патахъай, ихьтин кар кьвед лагьай аял хайилани хьун мумкин я. И дуьшуьшда себеб масад я. Вири кар ана жезва хьи, гъуьлуьнни папан рафтарвилер акьван хъсанбур туш ва дишегьлидиз акI жезва хьи, хизанда аял хьайила хъсан патахъ дегишвилер жеда.
Ада фикирар ийиз башламишзава хьи, адан гъуьл, вич буба тирди гьиссайла, адахъ гелкъвез башламишда ва хъсан уьмуьр тухуз гатIумда. Амма аял хайидалай кьулухъ са затIни дегиш жезвач ва гъуьлуь вич виликдай хьиз тухун давамарзава. Гьа чIавуз дишегьлидин умудар терг жезва ва ам гьахьтин гьалдиз аватзава. Ина кьилинди – жуван гъуьл дегишариз алахъун ваъ, жув дегишарун я.
Аквадай гьалда гъуьлуьнни папан рафтарвилер хъсанзавай хьтинди туш. Ина виридаз санал гудай умуми меслятар авач, гьикI хьи гьар са дуьшуьш кьетIенди я. Анжах завай лугьуз жеда хьи, аял хайидалай кьулухъ гуьгьуьлар агъуз аватун, адет яз, кьетIен судур авачиз алатзава. Амма ятIани, эндокринологдал ва хизандин психологиядин рекьяй пешекардал меслят гъун чарасуз я.
АЛИАСГЬАБМУРЗАЕВ ПСИХОЛОГ
