Главная

Язидакай халиф ва Гьусайнакай шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

 

эвел алатай нумрайра

 

И вакъиайрикай гзаф ахъайнава, куьруь кьисада вири лугьуз жедач. Лянет хьайи Убайдуллагьа Шамдай тир са инсандиз Ибн Укайлан кьил атIун буйругъна. А кас виликдай Муслима четинвилера туниз килигна, гила ада вичин гъилелди Муслим кьена.

 

Адакай шагьид хьайидалай кьулухъ Ибн Зияда Муслиман гуьгъуьнал алаз Ханини ракъурун буйругъна. Мугьаммад ибн Аш`аса, кьил агъузна, гьакимдивай умунвилелди Хани яна кьин тавун тIалабиз хьана: «ЧIехи тухумдикай тир ва абуру гьуьрмет ийизвай, вири Куфада машгьур тир а кас тур. Адан мукьвабуру закай чпин душман ийида, вучиз лагьайтIа ам ви патав за гъана». Амма гьакимдиз, къуй ам бахтсуз хьурай, адаз гьатта яб гуз кIан хьанач ва Хани чан аламаз тунал рази хьанач.

Хани гъилер кьулухъ кутIунна, хиперин базардал тухвана. Адаз са затIни лагьаначтIани, вич рекьиз тухузвайди адаз чир хьана. Гъилер кутIуннавай есир, гъуьрчехъанрин ракьара гьатай аслан хьиз, къуватсуз хьана. Ибн Зиядан къаравуш Рашид адан патав фена ва ам гапурдалди яна, амма адаз са зарарни хьанач. Ханиди Аллагьдивай ﷻ и азабар вичин гунагьрилай гъил къачунин себеб хьун тIалабна. Мад имансуз Рашида Ханидал вегьена ва кьвед лагьай сеферда ягъайла, адакай шагьид хьана.

Ибн Зияда Шамдиз Язидан патав кьейи кьведанни кьилер ва абурун кьилел атай ва вичи Куфада авур кьван вири крар галай-галайвал кхьенвай кагъаз гваз кьве вафалу атлу ракъурна. Ибн Зиядан вафалу чамарри Язидал кагъаз ва кьилер агакьарна. Язидан буйругъдалди кьве кьилни Дамаск шегьердин варарихъай куьрсарна. Кьилер гъайи чамарриз ада гьар садаз цIуд агъзур диргьам багъишна. Муслим гьа икI кьена. За идакай кьиса виридалай куьруь жуьреда агакьарна.

Маса кьисада Муслима вич рекьидалди вилик авур веси гъизва. Ам эхиратдиз фена кIанзавай юкъуз, ада вичин патав къурайшитрикай са кас гъун тIалабна. Адан патав Ибн Саид атана ва лагьана: «Ая жуван веси». Муслима, сифте нубатда, кьве шагьидвал авуна, кьвед лагьайди, кьейидалай кьулухъ ада вич кучукун тIалабна. Пуд лагьайди, вич са диргьам буржлу я лагьана, вичин кьеркь маса гун ва бурж вахкун тIалабна, ва вич низ буржлу ятIа лагьана. Гьусайн  Меккадай экъечIна лагьай хабарди Муслимак къалабулух кутуна. Ада Умар ибн Саидал Гьусайназ  кагъаз кхьин тапшурмишна, ам текъведайвал, вучиз лагьайтIа вичин кьилел атай кар Гьусайнан  кьилелни атун мумкин тир.

«Ада чи агъзурни вад виш атлу кьена, ам кьакьан чкадилай гадара», - буйругъна Ибн Зияда. Ибн Зиядан къаравушри адан буйругъ тамамарна ва Муслим кьакьан чкадилай гадарна. Ахпа адан кьил атIана ва, виликдай лагьайвал, Ханидин кьилихъ галаз санал Шамдиз ракъурна. И кьве жуьредикай гьим дуьзди ятIани, Муслиман кьил Шамдиз Язидан патав тухвана.

 

КьатI ама.

 

Шейх Саид эфенди, «Пайгъамбаррин кьисаяр 2-пай» ктабдай

 

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   5. Эгер гъуьл шаклу жезватIа, папа вич тухунин тегьерди рехъ гана виже текъвер ва хаталу нетижайрал гъун мумкин тирди, ада вичиз са затIни таквазвайдай кьуна кIандач. Себеб аваз ва себеб авачиз кьадардилай артух шаклу ва гъейратлу хьунни герек туш. Инани юкьван дережа...


Жуван нефсинихъ галаз женг чlугун

Суал: Са бязибуру жуван къизмишвилихъ ва нукьсан-синихрихъ галаз женг чIугун чIехи жигьад я лугьузвай тIарикъатдин устазрин гафар тапарар я лугьуз тестикьарзава. ЧIехи жигьад абуру кафиррихъ галаз тухузвай дяве я лугьузва. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Къуръандай, гьадисрай ва чIехи...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...