Главная

Язидакай халиф ва Гьусайнакай шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

 

эвел алатай нумрайра

 

И вакъиайрикай гзаф ахъайнава, куьруь кьисада вири лугьуз жедач. Лянет хьайи Убайдуллагьа Шамдай тир са инсандиз Ибн Укайлан кьил атIун буйругъна. А кас виликдай Муслима четинвилера туниз килигна, гила ада вичин гъилелди Муслим кьена.

 

Адакай шагьид хьайидалай кьулухъ Ибн Зияда Муслиман гуьгъуьнал алаз Ханини ракъурун буйругъна. Мугьаммад ибн Аш`аса, кьил агъузна, гьакимдивай умунвилелди Хани яна кьин тавун тIалабиз хьана: «ЧIехи тухумдикай тир ва абуру гьуьрмет ийизвай, вири Куфада машгьур тир а кас тур. Адан мукьвабуру закай чпин душман ийида, вучиз лагьайтIа ам ви патав за гъана». Амма гьакимдиз, къуй ам бахтсуз хьурай, адаз гьатта яб гуз кIан хьанач ва Хани чан аламаз тунал рази хьанач.

Хани гъилер кьулухъ кутIунна, хиперин базардал тухвана. Адаз са затIни лагьаначтIани, вич рекьиз тухузвайди адаз чир хьана. Гъилер кутIуннавай есир, гъуьрчехъанрин ракьара гьатай аслан хьиз, къуватсуз хьана. Ибн Зиядан къаравуш Рашид адан патав фена ва ам гапурдалди яна, амма адаз са зарарни хьанач. Ханиди Аллагьдивай ﷻ и азабар вичин гунагьрилай гъил къачунин себеб хьун тIалабна. Мад имансуз Рашида Ханидал вегьена ва кьвед лагьай сеферда ягъайла, адакай шагьид хьана.

Ибн Зияда Шамдиз Язидан патав кьейи кьведанни кьилер ва абурун кьилел атай ва вичи Куфада авур кьван вири крар галай-галайвал кхьенвай кагъаз гваз кьве вафалу атлу ракъурна. Ибн Зиядан вафалу чамарри Язидал кагъаз ва кьилер агакьарна. Язидан буйругъдалди кьве кьилни Дамаск шегьердин варарихъай куьрсарна. Кьилер гъайи чамарриз ада гьар садаз цIуд агъзур диргьам багъишна. Муслим гьа икI кьена. За идакай кьиса виридалай куьруь жуьреда агакьарна.

Маса кьисада Муслима вич рекьидалди вилик авур веси гъизва. Ам эхиратдиз фена кIанзавай юкъуз, ада вичин патав къурайшитрикай са кас гъун тIалабна. Адан патав Ибн Саид атана ва лагьана: «Ая жуван веси». Муслима, сифте нубатда, кьве шагьидвал авуна, кьвед лагьайди, кьейидалай кьулухъ ада вич кучукун тIалабна. Пуд лагьайди, вич са диргьам буржлу я лагьана, вичин кьеркь маса гун ва бурж вахкун тIалабна, ва вич низ буржлу ятIа лагьана. Гьусайн  Меккадай экъечIна лагьай хабарди Муслимак къалабулух кутуна. Ада Умар ибн Саидал Гьусайназ  кагъаз кхьин тапшурмишна, ам текъведайвал, вучиз лагьайтIа вичин кьилел атай кар Гьусайнан  кьилелни атун мумкин тир.

«Ада чи агъзурни вад виш атлу кьена, ам кьакьан чкадилай гадара», - буйругъна Ибн Зияда. Ибн Зиядан къаравушри адан буйругъ тамамарна ва Муслим кьакьан чкадилай гадарна. Ахпа адан кьил атIана ва, виликдай лагьайвал, Ханидин кьилихъ галаз санал Шамдиз ракъурна. И кьве жуьредикай гьим дуьзди ятIани, Муслиман кьил Шамдиз Язидан патав тухвана.

 

КьатI ама.

 

Шейх Саид эфенди, «Пайгъамбаррин кьисаяр 2-пай» ктабдай

 

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Аллагьдиз ﷻ дамах гвайбур такIан я!

Са нянихъ Айша вичин дидедихъ галаз мультикдиз килигзавай. Аник квай гада гзаф дамахар гвайди тирвиляй, ам садазни кIандачир. Айшади хабар кьуна: «Диде, эгер жув гьакъикъатдани масабурулай хъсан тирла, дамахиз ихтиярар авачни?!» Дидедиз вичин руша фикирзавай тегьер акурла,...


Витамин D бес тахьун

Вучиз хъуьтIуьз им саки гьар садаз талукь я ва и кардиз вуч ийида? ХъуьтIуьз гзаф инсанри къуват авач, гуьгьуьл дегиш жезва, мукьвал-мукьвал мекьи жезва, ахварай аватзавач лугьуз, арзаяр ийизва.   Адет яз ахьтин гьалдин себебар чна а кардай жагъурзава хьи, ам кьуьд я, мичIи яргъи йифер,...


Вири мусурманриз талукь яз…

Хвейи сивер мубаракрай! Я гьуьрметлу мусурман халкь, Аллагь ﷻ Сад я, Пайгъамбар ﷺ гьахъ, ЧIехи Ислам галаз хьуй чахъ, Хвейи сивер мубаракрай!   ЧIехи Аллагь ﷻ мецел алаз, Сиверин варз рикIе аваз, Исламдивай тежез яргъаз, Хвейи сивер мубаракрай!   Я къурбанд хьай варз...


Хъсанди писдал дегишармир!

Инсан гьамиша хкягъун мажбур жезва ва амни гьамиша хъсандан ва писдан, гьалалдин ва гьарамдин арада туш. Гзаф вахтара чна лап агъада авайдан ва лап вини дережада авайдан арада хкязава: регьят ва вердиш тирдан ва адалай чIехи мана авайдан.   Къуръанда Аллагьди ﷻ кьетIен регьим багъишнавай...