Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай  кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай  кьисаяр

Абу Бакр  ва адан хва кьейиди

 

ТIаифдин женгина Абу Бакран  хва Абдуллагьа хьел акьуна. Хер деринди хьана ва Абдуллагьаз ада гзаф йисара азиятар гана.

 

Хер сагъ хъхьанач ва Пайгъамбар ﷺ и дуьньядай фейидалай кьулухъ, вичин буба Абу Бакр  халиф тир вахтунда, ам гьа хирекди кьена. Хва ягъай хьел Абу Бакра  хуьзвай, ада Бану Сакъиф тайифа атун гуьзетзавай. Абур атайла, Абу Бакра  хьел акъудна ва лагьана: «Квекай садаз кьванни и хьел чизвани?» Саид ибн Убайда лагьана: «Ам зи хьел я, за ам гьазурайди тир ва за адалди ягъни авуна». Абу Бакра  лагьана: «Гьакъикъатда им зи хва Абдуллагь кьейи хьел я. Шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ ви гъилералди адакай шагьид авур ва ви кьиникь адан гъилералди тавур. Ада куьн кьведни виниз акъудна».

 

Абу Бакр  Зуль Бижадайн кучукдайла

Абдуллагь ибн Масуда  ахъайзава: «Чна Пайгъамбардихъ ﷺ галаз санал Табукдин женгина иштиракна. Йифиз чун ксуз къаткана. Са тIимил ксайдалай кьулухъ зун ахварай аватна ва ял ягъиз акъвазнавай чи кьушундин патав заз кузвай чирагъ акуна. Зун къарагъна ва ам галай патахъ фена. Экуьнин патав фейила, заз акуна анал Аллагьдин Расул ﷺ, Абу Бакр  ва Умар  алайди. Заз Абдуллагь Зуль Бижадайн кьенвайди чир хьана ва абуру йифиз адаз сур эгъуьнзавай. Пайгъамбар ﷺ суруз эвичIна, Абу Бакр ва Умар  юкь агъуз авуна адаз килигзавай. Аллагьдин Расулди ﷺ абуруз лагьана: «Куь стха суруз авуд». Абуру явашдиз ам суруз авудна. Пайгъамбарди ﷺ ам сура эцигна ва лагьана: «Я Аллагь ﷻ, зун адалай рази тир, Вунни адалай рази хьухь». Абдуллагь ибн Масудаз  Аллагьдин Расулдин ﷺ и дуьа ван хьайила, ада лагьана: «Агь, эгер къе и сура авайди зун тиртIа».

Абу Бакр  гьамиша Пайгъамбардин ﷺ патав жедай ва адан вири крара иштиракдай.

 

Рекье цихъ къанихвал

Умар ибн ХатIтIаба  ахъайзава: «Чун Аллагьдин Расулдихъ ﷺ галаз санал Табукдин дяведиз фена. Къумлухда пис чимизвай. Рекье чун ял ягъиз акъвазна, чав гвай яд куьтягь хьанвай ва вири цихъ пис къаних хьанвай. Чна гьатта фикирзавай хьи, чал чан аламукьдач. Цихъ къанихвал акьван кIеви тир хьи, бязибуру чпин девеяр тукIваз хьана, абурун къенерай са жими затI жагъидатIа лугьуз, умуд ийиз. А вахтунда Абу Бакр  Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена ва лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, гьакъикъатда, Аллагьди ﷻ ви дуьа жаваб тагана тазвайди туш, вуна дуьа авуна Аллагьдивай  марф тIалабайтIа жедачни?» «Ваз гьакI кIанзавани?» - жузуна адавай Пайгъамбарди ﷺ. «Эхь», - жаваб гана Абу Бакра . Пайгъамбарди ﷺ вичин гъилер цавуз хкажна ва дуьа авуна. Аллагьдин Расул ﷺ гъилер агъуз ийиз агакьдалди цавай куьлуь марф къваз башламишна. Инсанри яд хъваз ва чпин къапар ацIуриз хьана. Чаз акуна хьи, марф анжах чи десте алай чкадал къвазвай».

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Алукьзавай сувар мубаракрай!

Регьимлу ва Мергьяматлу Аллагьдин тIварцIелди! Играми мусурман стхаярни вахар, за квез виридаз алукьзавай шад ва нурлу сувар Ид-уль-фитIр мубарак ийизва.   Рамазан вацра куьне кьур вири сивер, авур дуьаяр ва вири хъсан крар къуй Аллагь Таалади кьабулрай, абур Ада квез са шумуд сеферда эвез...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Алатай крари рикI регъвезва

Мектебда зун классда авай иер рушарал пехил тир, за зун такIан къведай уьрдегдин шараг хьиз гьиссзавай. За гзаф зегьмет чIугуна агалкьунар, иервал ва хъсан дуланажагъ жедайвал. Исятда заз вири ава, шукур хьуй Аллагьдиз. Амма, мектебдин шикилриз килигдайла, за гьикI хьайитIани ичIивал ва сефилвал...


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Устазди ганвай, Аллагьдиз ﷻ зикир авунин, тапшуругъар вахтунда, эдебдин къайдаяр кьиле тухуз, тамамариз алахъ. Са гьихьтин ятIани себеб аваз ахъа хьайи вирд эвез хъийиз алахъ. Метлеблу ва устаздиз хийир авай крар хабар кьун тавуна авуртIани жеда, амма ада...