Хъунатусса Сиражуттин

Хъунатусса Сиражуттин

Сиражуттин увну ур 1897-ку шинал Хъунайми тIисса шяраву. Шяравусса оьрчIава га хъинну дин ххирасса, дуккаврил чулухунай итххявхсса, гъира бусса ивкIун ур.

 

Шяраву Кьуръангу лавхьхьуну, Сиражуттин лавгун ур дуклан Кьукуннал мадрасалувун. Хъинну ххуйну мадрасагу къуртал бувну, гивува авцIуну ур дарс дихьлай. Сиражуттиннул оьрчIан лахьхьин буллай ивкIун ур Кьуръан буккин. Ганан хъинну ххирасса бивкIун бур мюталимтал, дуклаки оьрчIангу га яла ххирама мударис ивкIун ур.

Сиражуттиннул дустал бивкIун бур ЧIурттащиял Сайпуллагь, Убратусса Асадуллагь, Хъанардал Оьмар ва ЧIаящиял Оьмар. Мий лагайсса бивкIун бур чIявуну цанначIан ца хъамалу. 1926 шинал Кьукуннал мадраса лакьайхту Сиражуттин зана хьуну ур шавай.

1930 шинал чIявусса диндалул аьлимтал бугьлагьисса чIумал мунан багьну бур гьан шярава. Сиражуттин кулпатгу бувцуну лавгун ур Ташкантлив. Гикку зий ивкIун ур къалайчину. Гьарца кьини кIюрххила Ташкантливсса имамнан хьунаакьайсса ивкIун ур Сиражуттин мизитраву. Циняв мизитравун бувкIсса арантурава га личIинува чIалан икIайсса ивкIун ур.

Сиражуттин ивкIун ур лажин марцIсса, илтIа-кIюласса, чурххал лахъсса, чIявусса гъалгъа бакъасса, инсантурава хьхьичIун къаличайсса адимина. Мизитрал имам СиражуттиннучIан гъан хьуну ур, цIувххуну бур: «Ина ча увкIра шиккун, вин цIа цур?» – куну. Сиражуттиннул бувсун бур цува Дагъусттанная увкIшиву ва зий ушиву къалайчину. Ялагу мизитрал имамнал буллуну бур ганахьхьун Исламраясса, хIадисирттаясса, Кьуръандалиясса суаллу. Сиражуттиннул дуллусса жавабрал имам махIаттал увну ур.

Цаппара чIун лагайхту, Сиражуттин ивтун ур мизитрал имамну. Ганал тийхра диндалул дуккавугу гьарта-гьарза дурну дур. 15-ра шинай зий ивкIун ур Ташкантливсса Исламрал университетраву. Ганал щала оьрму лавгун бур Ташкантлив. Сиражуттин накьлу хьуну ур 1992 шинал, тийхва увччунугу ур.

 

 

Аьйшат ХIажиева

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Пикрирдал бакIщаращи

ДакI ва пикрирду аьркин бакъамуния дуруччиншиврул, буруччин аьркинссар чурххал базурду: яру, вичIив, маз, кару, ччанну.   ДакIнивун щугълурду буххайссар мукьва ххуллувух. Цалчинмур – нафсирал гьавасру. Масала, кIирисса кьини зума дургьусса инсаннан дяркъусса щин ккаккарча, му чIумал...


“Хайр бакъасса инсантал...”

Инсаннал дакIнил азардавасса ца азар – дакIхъуншивури. Му чIалан дикIайссар, инсантурал тIимур сан къабаврийну. ДакIхъуншиврул дайдихьу – цува цайминнаяр лахъну чIалачIаву. Му иширайн Идавсил ﷺ увкуссар: «КъауххантIиссар Алжаннавун чанссарагу дакI хъун дувайма». Му...


ХIалал-хIараммунил баян

Аллагь Тааьланал дунияллий халкьуннан, дуллусса хъусру ризкьи-маэшат хIалалссагу дуссар, хIарамссагу дуссар. КIинниллагу дянивсса щак буссагу дуссар, мунийн «шубгьа» учайссар.   Шубгьа хъанахъиссар я хIалалшиву, я хIарамшиву чIявуминнаща личIий дуван къашайсса, цукунссарив кIул...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...