Имам Шафиънаясса бусаларду

Имам Шафиънаясса бусаларду

Имам Шафиънаясса бусаларду

Имамнал пагьму

Жула мазгьабрал имам Шафиъная укунсса бусала бур. Ганан хъинну бигьану за дакIний личIайсса бивкIун бур. Цанма цал бавсса хIадис оьрмулухун хъама къабитайсса бивкIун бур. Имамнал цала бувсун бур, цува ххуллийх най унува, ца хъамитайпалул янна цакуну чансса гьаз хьуну, хатIалий имамнал я ганил никъурайн багьшиву. Ганияр махъ бувккумур дакIний личIаншиврул шам-шамилва буккин багьайва тIар.

 

Имамнал эбадат

Имам АхIмад ибн ХIанбалул бивкIун бур хъинну дин дусса душ, дяхтта зумарду дугьлай, хьхьуниву эбадатру дуллалисса. Ганин чIявуну баяйсса бивкIун бур цила буттал имам Шафиъная дуллалисса цIарду.

Ца кьини имам Шафиъ увкIун ур имам АхIмадлучIан хъамалу. Хьхьу дуркIукун, имам Шафиъ цанма ккаккан бувсса къатлувун лавгун ур, АхIмад тIурча, кIюрххилнин Аллагьнайн ﷻ  эбадат дуллай ивкIун ур. Имам Шафиъ цала шаний лякьалавай утту ивхьуну, чани хъя чиннин сукку къавхьуну ур.

КIюрххил душнил цIувххуну бур буттахь:

– Тарив ина гайксса цIарду дурсса имам Шафиъ?

– Ди, мури имам Шафиъ, – куну бур буттал.

– Ттун хIисав хьунни танал супралух чIярусса дукра канай, тагьажуд чак бангу къаивзунни, кIюрххил чакгу икъавссуну бувунни, – увкуну бур душнил.

АхIмадлул бувсун бур хъамаличунахь цала душнил увкумур. Имам Шафиънал так пиш увкуну бур:

– На чIярусса дукра дукав ина чумартсса инсан унутIий. Чумартма-нал дукра дарманни, мяшманалсса – загьру. На ттула лякьа дуцIин даншиврул къадукавча, чурххан даруну хьуншиврул дукав.

Утту ивхьукун на уссияв Кьуръандалул аятирттал ва Идавсил ﷺ хIадисирттал ялув пикрирду буллай, Аллагьнал ттун ва хьхьуну 72 масъалалул хIукмурду тIивтIунни. Ттун ччай бия гай хIукмурдайну бусурманнал умматран мюнпат биян бан, мунияту тагьажуд чак бансса сант къархьунни.

КIюрххилнин на янил ляпI къаувкуссия, шанай акъассияв, мунияту хьхьурайра дурсса иссаврищал кIюрххил чак бувссия, – увкуну бур имамнал.

Хъамаличу тIайла увккукун имам АхIмадлул увкуну бур душнихь:

– Танал утту ивхьуну дурсса эбадат хъинсса диркIун дур на щала хьхьуну ивзун авцIуну дурмурнияр.

 

МухIаммад ХIамзатов

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...